رۆژا زمانێ دایكێ … و فێرگهها رۆژین ل ئهلمانیا وهك نموونه
پشتى كو ل سالا 1999ژئالیێ رێكخراوا چاند و پهروهردهو وزانستێ ( یونسكو )یا سهر ب نهتهوهێن ئێكگرتى ڤه رۆژهك بۆ زمانێ دایكێ هاتى دهست نیشان كرن كو رۆژا 21 ى سوباتێ یه ,و ههر وهسا ژئالیێ نهتهوێن ئێَكگرتى ڤه سالا 2008 ێ ب شێوهیهك فهرمى ڤه هاته دهست نیشان كرن بۆ ئهڤێ چهندێ . و بئهڤى شێوهى سالانه ل ئهڤێ رۆژێ بیست وئێكێ سوباتێ ب رۆژا زمانێ دایكێ دهێته نیاسین ولسهر ئاستێ جیهانێ ب شێوزازێن جۆراوجۆر ئهڤ رۆژه دهێته ساخ كرن بتایبهت ژئالیێ ئهوان مللهتێن زمانێن ئهوان لبهر گهفا ژناڤچون و بهرزهبوونێ كو لدوف ئامارێن دهێنه بهلاڤ كرن كو ئهڤروكه پترى نیڤهكا زمانێن ژبهرى یا نها خهلكهك پێ دئاخڤت و شارستانى پێ هاتینه ئاڤاكرن ل قادێ نهماینه وژناڤچوینه ههر وهسا كۆمهكا زمانێن دى بتایبهت یێن ئهوان مللهتێن بن دهست و سهربهخوى وهرنهگرتین لبهر گهفا نهمان و ژناڤچونێ نه ئهگهر سازى و ناڤهندێن پهیوهندیدار ڤێرا نهگههن و خوه لێ نهكهن خودان
كو هندهك زاراڤێن زمانێ مهیێ كوردى ژى دكهڤن دئهڤێ خانێ دا.
ههر وهسا تشتێ بئهڤى بابهتى ڤه گرێداى رهوشا زمانى یا خهلكێ مشهخت و كوچبهره دهما قهستا وهڵاتهكێ دى دكهن و ل ئهوێرێ وهكو كهمینه ( أقلیه ) دهێنه دیار كرن و دناڤ جڤاكێ مهزن یێ كو ئهو ههمبێز كرین هێدى هێدى زمان و كهلتورێ خۆ یێ رهسهن و زمانێ دایكێ ژدهست ددهن و دناڤ ئهڤى جڤاكێ مهزن دا دبوهژن ( صهر دبن ) ب تایبهت بۆ نفشێ نو و زاروكان كو ل رۆژگارێ ئهڤرو ب سهدان ههزار كوردێن مهیێن مشهخت و پهنابهر ل وهڵاتێن جودا جودا یێن جیهانێ ژئهڤى دهردى دنالن ,وژئالیێ نهتهوى و جڤاكى ژى ڤه ئهڤه كارهساتهك مهزنه ژبهركو نفشهكێ مرۆڤێن ئهڤى مللهتى دێ كهلتور و زمانێ خۆ ژدهست دهن وههكهر مرۆڤ ما بێ كهلتور و بێ زمان وى وهختێ ههبون وسهنگا كهسى یا جڤاكى و نهتهوى ژى هند بهایێ خۆ نامینت ونهشێت ببیت فاكتهرهكێ كاریگهر دجڤاكێ خۆدا وههر وهسا پێشكێش كرنا خزمهتێن پێتڤى بهلكو پتر دئهڤى بیاڤى دا دێ خزمهتا ئهوى وهڵاتى كهت یێ ب زمانێ وى دئاڤیت ههروهكو زانایێ جڤاكناسێ ناڤدار ئیسماعیل بێشكچى دبێژت مرۆڤ ب چى زمان باخڤیت دێ پتر وهكو خهلكێ وى مللهتى هزر كهت..
َ*فێرگهها رۆژین وخزمهتێن بوارێ زمانى وچاند وكهلتورێ نهتهوى:
گهلهك جاران لسهر مالپهرێن جڤاكى هندهك چالاكى و بزاڤێن پهروهردهیى وكهلتورى ب ناڤێ فێرگهها رۆژین ل باژێرێ میوشن یێ ئهلمانى دهێنه بهلاڤ كرن كو ئهڤه دهه دوازده ساله ئهڤ فێرگههه ئهڤان خزمهتان پێشكێشى پهنابهرێن كورد بتایبهت زارۆك و سنێل و گهنجان دكهت كو ژ كهلتورو زمانێ خۆ یێ دایكێ نههێن دابڕین .. دهما من پسیار ژ ماموستایێ ههلبهستڤان ونڤیسهر كاك صابر سندى كرى كو ئێكه ژدامهزرێنهر و ماموستایێن ئهڤێ فێرگههێ سهباَرهت كارێ وان و ئهو خزمهتێن ئهو پێكێش دكهن ب كورتى شێوێ ئهڤێ فێرگههێ دئهڤان خالێن خوارێ دا دیار دبیت دا دیار كرن كو نموونهیهكه بۆ خزمهت و چالاكیێن زمانى و كهلتورى َب شێوهیهك خۆبهخشانه و ب مفا بۆ پهنابهران و زارۆكێن ئهوان دهێن پێشكێش ل ئهلمانیا :
– ئهڤ فێرگههه ل سالا 2005 ێ هاتیه دامهزراندن ژئالیێ چهند ماموستایێن خهمخورڤه . و بشێوهیهك خۆبهخش .
– خزمهتێن وێ بێ بهرامبهرن و بۆ زارۆیێن ههر چار پارچێن كوردستانێ نه .
– دبیاڤێ فێركرنا زمانى و پیتان و شێوێ فونهتیكى وانهیان پێش كێش دكهن وههروهسا گرنگیێ ب وێنهیى ژى ددهن ( رهسم ).
– ههروهسا بۆ ئاشنا بون لسهر كهتوارێ كوردستانێ لسهر هندهك باژێرێن كوردستانێ ژى وانهیان پێشكێش دكهن , بۆ نموونه ههكهر لسهر باژێرێ ئامهدێ بت دێ بابهت ب شورها ئامهدێ ڤه هێته گرێدان و نیشاندان,یان ب زاخۆڤه گرێداى بیت دێ ب وینێ پرا دهلال ڤه هێته گرێدان داكو ئهوى زارویى یان سنێلهى پتر زانیارى لسهر ئهوى باژێرى ههبن …
– ههتا نوكه ب سهدان كچ و كورێن پهنابهرا ژئهڤێ فێرگههێ دهرچوینه و مفا دئهڤى بیاڤێ زمانى و كهلتورى وهرگرتینه ..
– بهرامبهر ئهڤان خزمهت و چالاكیێن ئهڤ فێرگههه پێشكیش دكهت ماموستایێن ئهڤێ فێرگههى ل سالا دهرباز بوى ژئالیێ پارێزگارێ ئهڤى باژێرى ڤه هاتنه خهلات كرن …
و هیڤى یه نموونێن ئهڤێ ئهزموونا سهركهفتى پتر بهلاڤ بن ب تایبه ل ئهوان جه ودهڤهرێن گهفێن لاواز كرن وبوهژینێ لسهر لسهر زمانى ههین .
