رۆژنامهڤانى و سهرهنجهكا دێرین!
شێخ مهحموودێ نهمر وهكو سهركردهكێ شۆرهشگێر د دیرۆكا بزاڤا رزگاریخوازیا كوردى دا، جههكێ تایبهت و ههژى ههیه ئهزموونا وى یا حوكمرانى و ئیدارى ههتا ئهڤرۆ د ژیانا سیاسى و ئیداریا گهلێ مه دا دیار و ئاشكرایه, رۆژنامهڤانیا سهردهمێ شێخ مهحموودى ژى قووناغهكا گهشه د دیرۆكا رۆژنامهڤانیا كوردى دا, شێخ مهحموودى د سێ قووناغان دا ل 18چریا دوویێ 1918خزیرانا 1919 و ل ئادارا 1923 حهتا دووماهیا گولانا 1924 ل سلیمانیێ و ل دهڤهرا وێ حوكمرانى كریه, بهرى ڤان قووناغان د ناڤبهرا وان دا و پشتى وان ژى سهنگ و كاریگهریا خوه ههبوویه د سێ قووناغێن حوكمرانیا وى دا چار رۆژنامه یێن كوردى هاتینه بهلاڤكرن، ژ وانان وئێكه مین رۆژنامه (بانگى كوردستان) بوو ئهوا ل بوهارا سالا1919 دهركهتى ئێكهمین چاپخانه گههشته سلیمانیێ ل نیسانا 1920 ئێكهم رۆژنامه بهلاڤكر ئهڤ رۆژنامه وهكو دكتور كهمال موزهڕ دبێژیت: بۆ دهمێ خوه رۆژنامهكا دهولهمهند و و پێشكهفتى بوو هژمارهكا رهوشهنبیران بهرههمێن خوه تێدا بهلاڤدكرن بابهتێن وێ رهوشهنبیرى جڤاكى و ب كوردیهكا پهتى بووینه, بهلێ د سهر هندێ را ژى زمانێ داگیركهران بوو د خزمهتا هزر و بۆچوونێن وان دا بوویه, بانگى كوردستان دچهند قووناغان دا دهرباز دبیت قووناغا بهراهیێ ئهو سهردهم بۆ هێژ دهسههلاتا ئنگلیزى ل سلێمانیێ یا ب هێز بوو، بهلێ پتر یاڤهكرى سنگفره بوو ل گهل خهلكێ, د ڤێ قووناغێ دا شێخ مهحموود دوورى سلێمانیێ بوو بزاڤا چهكداریا كوردى یا لاواز بوو، بهلێ ڤێ رۆژنامێ بزاڤا خوه نه ڤهبراند پتر پووته دا رهوشهنبیریا خهلكى و ڤهژاندنا ههستا نهتهوایهتى, د هژمارێن دووڤدا بانگى كوردستان پشتى تێكچوونا كاروبارێن حوكمرانیا شێخ مهحموودى ل ژێر دهسههلاتا ئنگلیزى دهاته چاپكرن رێبازا رۆژنامێ خودانێن وێ هاتنه گوهۆرین دهست ب گازنده و رهخنهگرتنێ د سهردهمێ شێخ مهحموودى دا دكر و دهست ب مهدح و پهسنا ئنگلیزى دكر ل بهرامبهر كوردان دوهمین روژنامه دهرچووى (رۆژى كوردستان) بوو، دووهم رۆژنامه بوو پشتى دامهزراندنا حوكمرانیا شێخ مهحموودى 15 چریا دووێ 1922 هاته دامهزراندن رۆژنامهكا سیاسى, ئهدهبى جڤاكى بوو حهفتیێ جارهكێ ب ههردو زمانێن كوردى و فارسى بهلاڤ دبوو، رۆژى كوردستان وهكو ئوردیگایێ فهرمیێ حوكمهتا كوردستانێ بهرگرى ژ بهرژهوهندیێن حوكمهتێ و سهربهخوهیا كوردستانێ دكر، چونكى ڤێ حوكمهتێ خوه ب نوونهرێ ههموو كوردستانا ژێرى دزانى بزاڤدكر دهڤهرێن دژى بدهنه ل گهل ڤێ حوكمرانیێ بابهتێن هزرى, جڤاكى، پهروهردهى تێدا بهلاڤدبوون بابهتێن ژههژى بوون، خویندهڤان فێرى هزر و كریارێن ههستا نهتهوایهتى و براینى و پاراستنا وێ سهربهخوهیا كوردستانێ و بلندكرنا ئالایێ كوردستانێ ل سهر وان دهڤهرێن كوردى دكرن، لێ بابهتێ ههره گرنگێ ڤێ رۆژنامێ پووته ب كۆنفرانسێ لۆزان و ویلایهتا مووسل و دانوستاندنێن تورك و عهرهبان ل سهر ویلایهتا مووسل بوون دیسا بابهتهكێ دیتر بهحسێ خهبات و تێكوشانا سمكۆیێ شكاك بوو، (بانگێ كوردستان و رۆژى كوردستان) گرنگیهكا زۆر دا بزاڤا شۆرهشگیرى یا سمكۆیێ شكاك و دهنگوباسێن شهڕ و چالاكیێن وى ل ههر سێ پارچێن كوردستانێ بهلاڤ كرینه سێیهمین رۆژنامه سهردهمێ حوكمرانیا شێخ مهحموودى (بانگى حهق بوو) پشتى شهڤا 3/2/ 1923شێخ مهحموودى سلێمانى بهرداى چاپخانه ل گهل خو بره شكهفتا (جاسانه) ل دهڤهرا سوورداش سێ ژماره ژ رۆژناما بانگى حهق دهریێخستن ئهڤه ژى نیشانا هندێ بوو كو شێخ مهحموودى دڤیا مینا چهكێن ههڤچهرخ مفاى ژ چهكێ رۆژنامهڤانیێ ژى وهربگریت بابهتێن ڤێ رۆژنامێ ژى گرنگیدان بوو ب سیاسهت و ئهدهب و كاروبارێن لهشكركێشیا كوردستانێ بوون, لێ مخابنى پشتى هژمارا سێ ژڤێ رۆژنامێ لهشكرێ داگیركهرێ بریتانیا ئهڤ دهڤهره گرت لهشكرێ كوردستانێ بهرهب جهێن دیتر ڤهكێشان ژماره سێ ژ رۆژناما بانگێ حق ل كتێبخانا كورێ زانیاریێ كوردى هاته خواندن، چارهمین رۆژنامه ل سهردهمێ شێخ مهحموودى دهرچووى (ئومێد ئیستقلال) بوو، قووناغێن داگیركرنێ گهلهك نهڤه كێشان ل سهر خاكێ پیرۆزێ كوردستانێ ههر زوو دهسههلات كهفته دهستێن لهشكرێ كوردى حوكمرانیا شێخ مهحموودى هاته دامهزراندن د ڤێ قووناغێ دا ئهڤ رۆژنامه هاته بهلاڤكرن ڤێ رۆژنامێ پووته دا چار بابهتێن گرنگ (گۆتارێن سیاسى و كاودانێن كوردستانێ وخهباتا گهلێ كورد و ئیرادهیێن مهلكى, دهنگوباسێن خهلكى, زانیاریێن رهوشهنبیرى و دهنگوباسێن دهرڤهى كوردستانێ ) ههر وهسا مافێن گهلێ كورد دهستنیشان دكرن و وان پلانێن دژى مللهتێ كورد دهاتنه رێكخستن ههرچهنده گهلهك هژمارێن ڤێ رۆژنامێ بهرزهبوون، لێ ڤێ رۆژنامێ ژى ههر وهكو رۆژنامێن بهرى خوه بهردهوامى دایه وێ رێباز وخهباتێ یال سهردهمێ شێخ مهحموودى دهاتهكرن ل سالا 1924 ژیێ ڤێ رۆژنامێ ل گهل قووناغا رۆژنامه ڤانیا سهردهمێ شێخ مهحموودى ب دووماهى هات، لێ یا ژههژیه بێژین دكهڤن دا ههتا نوكه رۆژنامه ڤانى ژى وهكو چهكهكێ راگههاندنێ د شۆرهش و بزاڤێن رزگاریخوازیا مللهتى دا د ههر بارودۆخهكى دا ههلگرا پهیاما پیرۆزا گهلێ خوه بوویه پێخهمهتى بلندكرنا دهنگێ مللهتى و بدهستڤهئینانا مافێن پیرۆزێن مللهتێ خوه بوویه.
رێژین عهلی
