رێگریكرن ل دەولەتا كوردی دهێتەكرن، چونكی دێ ئەورۆپا ب ئاسیا ڤە گرێدەت
جابر ئیسماعیل سندی/ زاخۆ
ئەگەر بەحسێ رۆژهەلاتا ناڤین بكەین، سێ دەولەتێن زلهێز یێن شەڕكەر هەنە و خۆدان چەكێن مەترسیدارن؛ ئەوژی (ئیسڕائیل و توركیا و ئیران) بەردەوام ململانا سیاسی و لەشكری و ئابووری و ئایینی هەیە، ژبەركو ئەڤ سێ یەكێن گرنگ ل ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست دهێنە دیتن و بەردەوام ململانێ ل سەر دكەن و ئەگەر ب كورتی بەحسێ كێشەیا ئایینی بكەن، ئەو ژی هەر ژ كەڤندا ئیسرائیل و فەلستین شەڕی ل سەر قودسێ دكەن ژبەركۆ ئسرائیل دبێژن ئورشەلیم جهێ یەهودیانە و جهەكێ پیرۆزە بۆ ئیسرائیلێ و موسلمان دبێژن قودس جهێ مەیە و جهەكێ پیڕۆزە بۆ ئیسلامێ.
ئەگەر بەحسا ڕۆلێ سیاسی بكەن وەكو جهێ هەڕێما كوردستانێ كو هەر ژ كەڤندا دەولەتێن دەردۆرێن مە؛ حەزا بدەستڤەئینانا جهێ جوگرافی هەیە و بۆ نموونە ئاشوری و سۆمەریان كوردستان داگیركر و پشتی وان ئوسمانی و سەفەوی هاتن و پشتی وان بریتانی و ئەمریكی هاتن و هەتا نوكە ئیران و تورك بەردەوام خوە دسەپینن و هەولا گرتنا جهێ ستراتیژیا كوردستانێ دكەن، بۆ نموونە چەندین چیایێن مە و گوندێن د دەستێن وان دانن و رێگریكرن ل دەولەتا كوردی دهێتەكرن؛ ژبەركو كوردستان ببیت دەولەت؛ دێ ئەورۆپا و ئاسیا پێكڤە گرێدەت و ژ لایێ ئابووری ڤە رۆژهەلاتا ناڤەڕاست دو دەربەندێن جیهانی گرنگ لێ هەنە:
– ئێك: دەربەندێ سویس ل سەر دەریایێ سۆر و ل بن دەستهەلاتا مسرێ یە.
– دو: دەربەندێ هورمز ل سەر دەریا عەربی و ئیران دبیژتێ دەریا فارسی و مەدیت دەما ئیرانێ گۆتی دەربەندی هورمز گرم و بۆ ماوەیێ سێ تا چار رۆژان گرت؛ مەزنترین گرفتێن ئابووری بۆ وەلاتێ چینێ و ئەمریكا و بریتانیا و ئەورۆپا ب گشتی دروستكر و بوو ئەگەرێ گرانبوونا بەرمیلێن نەفتێ ژبهایێ ٦٥$ بۆ ٩٠$ دولارا و گرانبوونا دۆلاری و زێری و تێكچوونا بارێ ئاسایی و گرنگیا دەریا ناڤەڕاست ئەوا نوكە نەفتا هەڕێما كوردستانێ و هەمی جموجۆلێن ئابووری یێن وەلات توركیا سعوودیە، مسر، سووریا، لیبیا و ئسرائیل؛ هەمی د ڤی دەریا ناڤەڕاست ڕا دچن و هەردەم كێشەیێن سیاسی ل ڕۆژهەلاتا ناڤین دوماهیك ناهێن و ئەم دشێن ب سێ شێوەیان بەحسا ـ رۆژهەلاتا ناڤین بكەین، ژ وان (ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاستا بچویك وەكی ئیراق، فەلستین، توركیا، ئیران و سووریا).
– ڕۆژهەلاتا ناڤەڕاست یا ناڤەند (وەكی ئیراق، مسر، لیبیا، سەرێ كەسك سعودیا، ئیران، توركیا، سووریا، فەلستین و ئسرائیل.
– رۆژهەلاتا ناڤەڕاستا مەزن وەكی (ئەوێن مە د هەردو رۆژهەلاتێن دی دا بەحسكرین و زێدەباری وەكی یەمەن، عمان، ئیمارات، قەتەر و بەحرەین، پاكستان، جەزائیر، ئەسیۆبیا و سۆدان.
لەوڕا ئەڤ دەمێ نوكە ئەم تێدا دبۆرینن زۆڕا فەرە د ناڤخۆیا خوە دا ئێكگرتی بین و هەڤپەیمان بن ل گەل زلهێزێن جیهانێ ب چ شێوەبیت، دڤێت ڤێ ڕێكێ بكاربینن و گرنگیا دەولەتا كوردستانێ بۆ ئەوان بهێتە بەحسكرن، ژبەرك ڕۆژهەلاتا ناڤین و جیهان ب گشتی پێدڤی ب دەولەتەكا كوردی هەیە.
