سهر رویت جودایه و كهچهل جودایه ..
هزرهك
سهر رویت جودایه و كهچهل جودایه ..
د. رهشید فندی
چهند جارهكا من ل بهرپهرێت رۆژنامێ خواند, ههر كهسێ سهر رویت بیت, ئانهكو بێ موی بیت, ب كهچهل ب ناڤ دبهن, ئهڤه ژی شاشیهكا بهرچاڤه, چنكی ژ لایێ زانستی ڤه, سهر رویت یان بێ موی جودایه ژ كهچهلیێ. سهر رویتی رهوشهگا ئاسایی یه و نه نهساخیه, دوو هۆكارێت سهرهكی یێت بۆ سهر رویتیێ ههین, یان كارهكێ قنێتی یه (بۆماوهیی) یه یان ب عهرهبی دبێژنێ (وراسی), یان ژی ژ خهمێ و عاجزیێ پهیدا دبیت. ئهو كهسێت سهر رویت ب عهرهبی دبێژنێ: اصلع یان شامی. ئهڤ سیفهتا بۆماوهیی (قنێتی) ب تنێ زهلاما دگریت و ژنا ناگریت, ژنا ئهڤ سیفهته ل دهف ههبیت, بتنێ پرچا وێ كێم دبیت, بهس سهرێ وێ رویت نابیت.
لێ كهچهلی نهساخیهكه چهرمێ سهری د گریت و د ئهنجامدا هندهك پنی یێت رویت ل سهرێ نهساخی چێدبن و موی ل وێ پنیێ ناهێن و بێنهكا نهخۆش ژێ تێت و نهساخ پێدڤی چوونا دختۆرهكێ پیستی یه بۆ دهرمانكرنێ و چارهسهریێ. ئهڤ نهساخیا سهری ئانهكو كهچهلی, ل بهره بابێ بهری مه یا بهلاڤ بوو ژ بهر سهرنهشویشتنێ و نهبوون یان كێمبوونا صابوونان, لهوما پتر ل ناڤ ئاكنجیێت گوندا یا بهلاڤ بوو. سوپاس بۆ خودێ نوكه نهساخیا كهچهلیێ نهمایه یان گهلهك یا كێمه. ژ بهر بلندبوونا ئاستێ ساخلهمیێ و ههبوونا ههمی جوینێت صابوونا.
لهوما بۆ راستڤه كرنا وێ شاشیێ دێ بیژم سهر رویتی (اصلع) جودایه ژ كهچهلیێ ( اقرع ). ,سهر رویتی , نهساخی نینه ,لێ كهچهلی نهساخیهكه چهرمێ سهرێ دگریت و عهرهب دبێژنه وی نهساخی (اقرع).
