سیزگین نموونێ خرابێ نڤیسهرێ نهتهوى
ئیسماعیل تاهـر
فوئاد سیزگین كهسهكێ كورده ل سالا 1924 ل باژێرێ بتلیسێ ل باكۆرێ كوردستانێ هاتیه دونیایێ و دووماهى رۆژا ههیڤا بۆرى (خزیرانا ـ 2018) چوو وهغهرێ، زارۆكینیا وى یا ههڤدهم بوو ل گهل مهرگهساتێن كوردان ههر ژ روودانا جهرگبڕا ژناڤبرنا شۆرهشا شێخ سهعیدێ پیران و شۆرهشا ئاگرى و بزاڤێن ئیحسان نوورى پاشا و ئهو كۆشتارێن مهزنێن ل وى سهردهمى ژلایێ توركا ڤه ب سهرێ كوردان هاتین، زارۆكینى و گهنجاتیا وى دههڤدهم بوون ل گهل وێ زۆرداریا توركان ل مللهتێ كوردێ ههژار و بهلنگاز دكر، مرۆڤهكێ زانا و شارهزا بوو، خواندنا خوه سهركهفتیانه ب دووماهى ئینایه ههتا گههشتیه دكتۆرایێ، لێ ڤان روودانان و ڤى راددێ مهزنێ زڤر و زۆرداریێ و ستهما ل گوندیێن وى و خهلكێ دهاتهكرن چ كارتێكرن ل ژیانا وى نهكر، ههستا وى یا كوردایهتى نههژیا ههر وهك ئهڤ مرۆڤه نهكورد یان نه پشكهك ژ ئێش و ئازارێن كوردان، بهرۆڤاژى ل جهێ ههستا وى ب لڤیت بزاڤكرن خوه فێرى زمانێ عهرهبى بكهت و ههمى شیانێن خوه یێن هزرى ئێخستنه د خزمهتا تۆره و ئهدهبێ عهرهبی دا و ههر ژ سالا 1967 ههتا سالا 2007 ئانكو 40 سالێن ژیێ خوه ب دانان و نڤیسینا پرتووكا (مێژوویا ئهدهبێ عهرهبى) ڤه دهربازكرن و ل دووماهیێ 13 بهرگێن وێ دروستكرن و دانه چاپێ.
ئهو كێما ژ دهم و دهلیڤهیێن ژیێ سیزگینى ماین پێدڤى بوو بزاڤهك بیت بۆ دیرۆك و چاندا مللهتێ كورد لێ مخابن ئهو ژى بۆ مژارهكا بێ بها تهرخانكر و دو بهرههمێن دى ل دووڤ خوه هێلان، ئێك ل سهر رۆلێ عهرهبان د چێكرنا ئالاڤێن كارێ رۆژانه دا و چهندین دهستنڤیس ل سهر بابهتى پهیداكرینه بۆ سهلماندنا ڤان راستیێن نهماندهلكرى و بهرچاڤكرنا پشكداریا عهرهبان د زانستێ كهڤن و نوودا و ئهو بزاڤێن زانایێن عهرهب د دیرۆكێ دا كرین، ههر چهنده ناهێته ڤهشارتن كو ئهو دهستكهفت یێن زانایێن بۆسلمانانه نه كو یێن عهرهبان، بهرههمێ دووێ ژى ل سهر هندهك راستیێن جیوگرافى بوو كا كۆلومبوسى یان عهرهبا كێشوهرێ ئهمریكا ژێرى ئاشكراكریه. ئهز پشتراستم كو وان دو بهرههمان چ بهایێ خوه نینه و عهرهب بخوه ژى رێزێ لێناگرن. تشتێ باشێ دكتۆرى كرى، ناما وى یا دكتۆرایێ ل سهر ئیمامێ بوخارى بوو.
دهمێ روودانێن دیرۆكێ و زۆردارى یا دهستههلاتاداران و ئێش و ئازارێن مللهتى و كاودان و دهردهسهریێن رهخ و دۆران كارتێكرنێ ل مرۆڤى نهكهن و مللهتینیێ چ گرانى نهمینیت وى دهمى كار و بهرههم و پرۆژهیان ژى سهنگ و بهایێ خوه نامینیت و مللهت چ رێزێ لێ ناگریت، پێشنێن كوردان دبێژن: چ بكهیه كووارێ ئهو دێ هێته خوارێ. تو چهند بدهیه مللهتێ خوه مللهت دێ هند سهنگێ دهته ته، د ئهنجامدا نه مللهتێ وى رێزێ لێدگریت و نه مللهتێن دى دزانن ئهو كیه، كورد ڤى مرۆڤى نانیاسن ژبهركو وى چ پویته و گرنگى نهدانه چاند و هزر و رهوشهنبیریا مللهتێ خوه و چ ل دووڤ خوه نههێلا بۆ كوردینیێ شانازیێ پێبكهت، تورك ژى رێزێ لێناگرن چونكو كورده و چ بزاڤ بۆ توركیا و هزر و كولتوورێ توركیا ل دووڤ خوه نههێلاینه، ژخوه عهرهب ههر وى نانیاسن و ههمى بزاڤێن وى ل گهل وى چوون و رۆژا وى ب مرنا وى ئاڤابوو..!!
