سێگۆشا مال .. باژار .. ژینگه‌ه!

سێگۆشا مال .. باژار .. ژینگه‌ه!

64

ره‌مه‌زان نه‌سره‌ددین كێڤلى

ئێك ژ ئاریشێن جیهان تووشبوویێ، بابه‌تێ (ژینگه‌هێ) یه‌ و چه‌ندین كۆنفرانس و كۆنگره‌یێن نیڤده‌وله‌تى بۆ به‌رسینكگرتنا پیسبوونا ژینگه‌هێ هاتینه‌ ئه‌نجامدان، به‌لێ حه‌تا نوكه‌ نه‌شیاینه‌ بگه‌هنه‌ ئه‌نجامه‌كێ گه‌له‌ك باش، چونكو زوربه‌یى وه‌لاتێن دونیایێ پشكدارن د پیسكرنا ژینگه‌هێ دا، نه‌خاسمه‌ (وه‌لاتێن زلهێز و مه‌زن) و ژ وان وه‌لاتان ژى وه‌لاتێن پێشه‌سازیا وان زۆر پێشكه‌فتى. ل سه‌ر ئه‌ڤێ چه‌ندێ رێككه‌فتنێن نیڤده‌وله‌تى د ناڤبه‌را وه‌لاتان دا هاتینه‌ ئه‌نجامدان، به‌لێ به‌رژه‌وه‌ندیێن ئه‌وان ناخوازنه‌ هندێ كو پێگریێ ب خال و برگه‌یێن ئه‌ڤان رێككه‌فتنا بكه‌ن و به‌رده‌وام گه‌فێن ڤه‌كێشانێ هه‌نه‌ ب تایبه‌ت ژلایێ وه‌لاتێن وه‌كو (ئه‌مریكا) چونكو مه‌زاختنێن وان یێن (ئابوورى) زۆر دبن. ده‌مێ ئه‌م به‌حسێ ژینگه‌هێ دكه‌ین مه‌ره‌ما مه‌ (ئاخ و ئاڤ و هه‌وا) و سروشت ب گشتى یه‌، سوپاس بۆ خودێ جوگرافیا (كوردستان) ل جهه‌كێ زۆر پاك و جوان دانایه‌ كو هه‌مى ئالاڤێن پاك راگرتنا ژینگه‌هێ ل كوردستانێ د به‌رهه‌ڤن، ل گه‌ل هندێ ئالاڤێن تێكدانا وێ ژى ل گه‌ل پێشكه‌فتنا نوكه‌ د زێده‌بوونێ دا نه‌، فارس دبێژن (باژێرێ مه‌ مالامه‌یه‌)، ئانكو ئێكه‌م پێنگاڤ بۆ پاراستنا ژینگه‌هێ ژ مالا مرۆڤى ده‌ست پێ دكه‌ت پاشان (جاده‌ و باژێر)، هه‌رده‌ما ره‌وشه‌بێریا پاك راگرتنا ژینگه‌هێ د ناڤ ماله‌كێ دا دروستبوو دێ ره‌نگڤه‌دانا وێ ل سه‌ر جڤاكى ب گشتى هه‌بیت، چونكو (مال) بنه‌مایێ پێكئینانا جڤاكى یه‌، د هه‌وا حه‌فت رۆژى دا ئه‌وا ژلایێ سه‌رۆك وه‌زێرین كوردستانێ ڤه‌ هاتیه‌ راگه‌هاندن، مه‌ وه‌كو (تاك) ملكه‌چ دكه‌ت كو پشكدارى ئه‌ڤێ هه‌وێ بین و ببینه‌ ئالاڤه‌ك بۆ راگرتنا ژینگه‌ها كوردستانێ، حوكمه‌تێ هه‌مى هه‌وله‌ك ئه‌نجامداینه‌ كو ژینگه‌هێ ب شێوازه‌كێ زانستى و ل دووڤ پیڤه‌رێن نیڤده‌وله‌تى بپارێزن و پشكداربوونا سه‌رۆك وه‌زیران بخو ئاماژه‌یه‌كه‌ بۆ گرنگیا ئه‌ڤى بابه‌تى، به‌لێ ئه‌گه‌ر لایه‌نێن په‌یوه‌ندیدار و تاكێ كورد هه‌ڤكار نه‌بن، ئه‌م نه‌شێین بگه‌هینه‌ وان ئه‌نجامێن مه‌ دڤێن، له‌ورا ل سه‌ر مه‌ پێدڤى یه‌ ئه‌م ئه‌ڤان خالان ل به‌رچاڤ وه‌ربگرین: پاراستنا ئاخ و ئاڤ و هه‌وایێ كوردستانێ و دووركه‌فتن ژ ئه‌وان كریارێن ئه‌ڤان پێكهاتێن ژینگه‌هێ تێكدده‌ن. دووركه‌فتن ژ تێكدانا سروشت و چیا و زه‌ڤیێن مه‌زن یێن كوردستانێ ب به‌هانه‌یا ئاڤاكرنا پرۆژان، به‌لكو دڤێت حوكمه‌ت رێگریێ ل ئه‌ڤێ چه‌ندێ بگریت. گرنگیدان ب په‌یداكرنا كه‌سكاتیێ د ناڤ كولان و جاده‌ و باخچێن باژێرى دا. به‌لاڤكرنا ره‌وشه‌نبیریا پاراستنا ژینگه‌هێ ب رێیا په‌روه‌رده‌ كو بنه‌مایه‌ ره‌وشه‌نبیریا گشتى. داموده‌زگه‌هێن حكومى و نه‌حكومى ب تایبه‌ت رێكخراوێن جڤاكێ مه‌ده‌نى ب هه‌وێن هه‌یڤانه‌ رابن بۆ پاراستنا ژینگه‌ها جوان یا كوردستانێ. دبیت زۆر خالێن دیتر هه‌بن كو هه‌رئێك ژمه‌ ئه‌وان خالان ب گرنگ بزانیت، به‌لێ ب دیتنا من به‌لاڤكرنا روشه‌نبیریا پاك راگرتنا ژینگه‌هێ مه‌زنترین خزمه‌ته‌ بۆ مرۆڤایه‌تیێ، نه‌خاسمه‌ ئه‌م یێ به‌ر ب وه‌رزێ گه‌رماتیێ ڤه‌ دچین ل قووناغێن داهاتى یێن جیهانى شه‌رێ ژینگه‌هێ و ئاڤێ یه‌ و ب ده‌هان ڤه‌كۆلین هاتینه‌ دروستكرن كو ئه‌گه‌ر وه‌لاتێن جیهانێ پێگیریێ ب رێككه‌فتێن پاراستنا ژینگه‌هێ نه‌كه‌ن مه‌ترسى ل سه‌ر نه‌مانا مرۆڤى هه‌یه‌ ل جیهانێ. ل ده‌مێ بووری  گه‌له‌ك ب داخڤه‌ مه‌ ب ده‌هان وێنه‌ دیتینه‌ ژ سه‌یرانگه‌هێن كوردستانێ د جه‌رگبڕ بووینه‌ بۆ ژینگه‌ها كوردستانێ، چ جاران ئه‌ڤ ره‌فتار و كریارێن نه‌جوان خزمه‌تێ ناگه‌هیننه‌مه‌ و دڤێت راگه‌هاندن هه‌مى پشكداربیت د به‌لاڤكرنا ره‌وشه‌نبیریا ژینگه‌هێ دا و ئه‌ڤ حه‌فتیه‌ ببیته‌ حه‌فتیان گشت خێزان و مالباتان و تاكێ كورد بۆ سه‌رخستنا وێ و ئه‌م هه‌مى هه‌ڤكاربن دگه‌ل سه‌رۆك وه‌زیران د ئه‌ڤى پرۆژێ زۆر گرنگ و مرۆڤایه‌تى دا.

کۆمێنتا تە