شكهستنا ئاڤاكهر
شكهستن د ههر كارهكی دا مرۆڤى شهپرزه و نیگهران دكهت، لێ د ههمان دهمدا شكهستن پێدڤیێن مرۆڤى ژى چێدكهت، ئانكو مرۆڤى نهچار دكهت كو ئارهستهیا خوه بگوهۆریت و ب رهنگهكێ دى كار بكهت، “ههكه شكهستنێ دو روویێن رهش ههبن، روویهكێ سپى ژى ههیه”. شكهستن هزر و ههست و رهخنێن توند وخرابكهر ل دووڤ خوه دئینیت، لێ چ تشتهك وهكى شكهستنێ مرۆڤى ژ خهوا درێژێ نا راكهت، شكهستن یا هاتیه گرێدان ب ئهنجامێن خراب ڤه، وهكى (دوراندن، نهگههشتنا ئارمانجان، خوسارهتیا پارهى، ژدهستدانا دهسكهفتان، پهیدابوونا ئاریشان، راوهستیانا كارى،…هتد)، لێ دیسا چ تشتهك وهكى شكهستنێ مرۆڤى فێر ژى ناكهت. ههكه وهبهرهێنانێ تێدا بكهت.
بهلكى مرۆڤ د كارهكی دا سهرنهكهڤیت، بهلكى رۆژهكێ چاڤێن خوه ڤهكهت و یێ ههژار بووى، بهلكى د خواندنا خوه دا سهرنهكهڤیت، بهلكى د بازرگانیا خوه دا خوسارهت ببیت، بهلكى بێ كار ببیت، بهلكى ئاریشهكا خێزانى ههبیت، بهلكى فێل و درهو لێ بهێنهكرن، بهلكى ئهو ههڤژینا خوه ژ ئێك ودا ببن، بهلكى هزر و قهناعهتێن وى نههێنه قهبوولكرن،…هتد، ئهڤه ههمى سهربۆرێن سهرنهكهفتینه، لێ نه مهرجه د خرابكهر بن، بهلكى د ئاڤاكهرن بن، مهعنا ڤان سهربۆران ئهو نینه كو مرۆڤى نهشێت جارهكا دى ژ نوى دهسپێبكهت، رامانا وێ ئهو نینه كو مرۆڤى شانس نینه، یان نهشێت جارهكا دى سهربكهڤیت، نهخێر گهلهك جاران مرۆڤ ژ ناڤ ڤان ههمى بهربهستان دهردكهڤیت و سهركهفتنێ چێدكهت و بهختهوهر دژیت.
لێ دڤێت بهرى ههر تشتهكى ئهم ناڤ و پێناسا شكهستنێ راستڤهبكهین، باشتره ناڤێ شكهستنێ بكهینه (سهربۆرهكا سهرنهكهفتى)، چونكى چ سهركهفتن نینن ئهگهر د سهربۆهكا سهرنهكهفتى را دهربازنهببن، وهكى سهربۆرا (ئهبراهام لینكۆلن سهرۆكێ ئهمریكا یێ شازدێ، جاك ما ملیاردێرێ چینێ، تۆماس ئهدیسۆن داهێنهرێ كارهبێ، ریتشارد فۆلر دیزاینهرێ ئاڤاهیان، ئۆپێرا وینفرى رۆژنامهڤانا پیست رهشا ئهمریكى… هتد) ههكه پێناسا مرۆڤى یا خرابكهر بیت، ڤهرێژێن سهربۆرێن سهرنهكهفتى دێ مرۆڤى بێزار كهن، رهنگه دهستا ژ ههول و ئارمانجێن خوه بهردهت، رهنگه تووشى شوكهكا دهروونیا مهزن ببیت، رهنگه خوه بكوژیت!
ب دیتنا من شكهستن دووماهی قووناغا گهشهكرنا ئاریشێ یه، شكهستن دووماهیا قووناغهكێ یه و دهسپێكا قووناغهكا دییه، شكهستن دهرگهههكى ل مرۆڤى دگریت و ئێكێ دى ڤهدكهت، نه دووماهیا ژیانێ یه و نه دووماهیا یاریێ یه، بهلكى دووماهیا وێ رێكێ یه یا مرۆڤ ل دووڤ چووى، بهلكى سهربۆرهكه ئاماژێ ددهته مرۆڤى كو وهخت هاتیه هزر و رێك و كریارێن خوه بگوهۆریت. بهلكى نیشانهكه كو ئاریشهك یا ههى، چ هزركرنێ دا یان د پلاندانانێ دا یان د كاركرنێدا.
ههر سهربۆرهكا سهرنهكهفتى، ههر دۆراندنهك، ههر كریزهك، ههر كارهساتهك، ههر روودانهكا نهخوازراو ئاماژهكه خالێن لاواز و كێماسیێن كار و كریارێن مرۆڤى دیار دكهت، ب رێیا سهربۆرێن سهرنهكهفتى ههمى تشت رۆن دبن، گاپ (فجوه) دهردكهڤن، كو دڤێت بهێنه دیراسهركرن و تژى كرن، دا ئهو سهربۆرا سهرنهكهفتى نهبیته شكهستنهكا خرابكهر.
ههر (شكهستنهك) زهنگهكا هشیاركرنێ یه، پێدڤیه ل دووڤ ڤێ زهنگێ مرۆڤ هشیار ببیت، ل خوهبزڤریت، فێرببیت، رێیا خوه بگوهۆریت، ل خوه ببۆریت، لێ ئهگهر مرۆڤى گوهێ خوه نهدا ڤێ زهنگێ، دێ مینیته د خهوهكا كویر دا، رهنگه ههمى تشتان ژ دهست بدهت، ئانكو شكهستن ئاریشهیه و د ههمان دهمدا دهلیڤهیه، ئاریشهیه ههكه وانه ژێ نههێنه وهرگرتن و گوه نهدهینێ، دهلیڤهیه ههكه مرۆڤ هزر و رێك و كریارین خوه بگوهۆریت.
ههكه مه بڤێت سهربۆرێن مه یێن سهرنهكهفتى د ئاڤاكهر بن ل شوونا دخرابكهر بن، پێدڤیه سهرهدهریهكا دورست ل گهل ههر شكهستنهكێ بكهین، ئێك ههكه شكهستن یا گشتى بیت و گرێداى خهلكى بیت و سهدهم خهمسارى بیت دڤێت لێپرسین ل دووڤ ههبیت، دو ئهگهر شكهستن یا تاكهكهسى یا گرۆپهكێ بیت و گرێداى كارهكێ یان دهسپێشخهریهكا زانستى بیت، دڤێت ئهو كهس یان گرۆپ بهێنه پشتهڤانیكرن، سێ ئهگهر شكهستن یا تایبهت بیت ب ژیانا مرۆڤى بخوهڤه دڤێت خوه بێ ئومێد نهكهت، ههول بدهت رێیا خوه بگوهۆریت، جارهكا دى كار بكهت، پهروهردهكرنا مرۆڤى ل سهر بنهمایێ “ههر شكهستنهكێ سزا دووڤ را ههیه” یا ئۆمێد بهخش نینه، ب تایبهت بۆ دهسپێشخهرى وكێشه و سهربۆرێن تاكهكهسى، چونكى سزدان ئیراده و روحا خۆراگریێ و دوباره كاركرنێ و داهێنانێ دگوژیت، ئێدى كهس چ پێنگاڤا نا هاڤێت، چ كاران ئهنجام نادهت، دا خهلهت نهبیت، دا نههێته سزادان.
ل دووماهیێ دێ بێژین پێدڤیه مرۆڤ ب ههمى هێز و شیانێن خوه ههول بدهت و خوه بهرههڤ بكهت كو سهربكهڤیت، لێ “ههكه مرۆڤ نهشیا هندهك جاران رێیێ ل شكهستنێ بگریت، بلا نههێلیت ئهو شكهستن ببیته شكهستنهكا خرابكهر”
