شەڕێ دەڤەرێ چ ل گەل خوە دئینیت؟
سەرجان مەحموود
ئاگرێ ل رۆژهەلاتا ناڤین ئانكو ئاگرێ ل ئیرانێ رۆژ ب رۆژێ ڤەدگەریتە ڤە كارەساتێن مەزن و د رەوشا نها دا هەم ئالیێ ئیرانێ و هەم ژی ئەمریكا و ئسرائیل ب باشی نزانن دێ شەڕ بەر ب كیڤە چیت. ئیران هەر چەندە ل مەیدانا شەڕی بەر خوە ددەت ژی، لێ د بنگەهێ خوە دا ئیران گەلەك تەنگاڤ بوویە و زیانێن گەلەك مەزن گەهشتینە ژێرخانا ئابووری یا ئیرانێ. ل ئالیێ دی ل ئەمریكا ژی پشتەڤانیا بۆ شەڕی ئانكو دەستهەلاتا دۆنالد ترامپی رۆژ ب رۆژێ كێمتر دبیت، لێ ترامپ و كابینەیا وی ژی ناخوازن د رەوشا نها دا شەڕی راگرن، چونكی تشتێ وان دخواست هەتا نها بدەستڤە نەئیناینە.
د شەڕێ ئیرانێ دا ژی وەك هەموو شەرێن ل جیهانێ، بەری هەر تشتی راستی هاتنە بنپێكرن و هەردو ئالی ژی ل مەیدانا شەڕی وەستیانە، لێ ب رێیا پرۆپاگاندەیێن نە راست هەول ددەن ئالیگرێن خوە ل سەر هێل بهێلن. هەتا نها ژی كەس نزانیت ب دروستی ل ئیرانێ چ روو ددەت و گەلێن ئیرانێ د رەوشەكا چاوا دانە، چونكی هێلا ئینتێرنێتێ ل ئیرانێ هاتیە بڕین و مرۆڤ دشێت بێژیت نها پەیوەندیێن گەلێن ئیرانێ ل گەل جیهانا دەرڤە تا رادەیەكێ نەمایە.
ل دووڤ هزرا من ئەمریكا چاڤەرێی ئیرانێ یە كو هندەك ژ داخوازیێن ترامپی قەبوول بكەت دا ئەمریكا ژی شەڕی بدەتە راگرتن. هەكە ئیران پێنگاڤەك بچووك ژی بهاڤێژیت بێگومان ترامپ ئامادەیە شەڕی راوەستینیت و بۆ رایا گشتی یا ئەمریكا و جیهانێ سەركەفتنا خوە راگەهینیت. ل هەمبەر دا ئیران ژی چاڤەرێیە ئەمریكا دكەت كو بێ شەرت و مەرج شەری راوەستینیت، هەكە د رەوشا نها دا ئەمریكا بێ روخاندنا سیستەمێ ئیرانێ شەری ب دووماهیك بینیت دێ ئیرانێ سەركەفتنا خوە راگەهینیت، لێ ئەڤ سەركەفتن سەركەفتنەكا شكەستی یە، ژ بەر كو ئیران د وارێن ئابووری، سیاسی و جڤاكی دا جارەكا دی نەشێت رابیتە سەرخوە و جڤاكێ وێ ل دەردۆرا دەستهەلاتا ئیسلامی دا كۆم نابیت. د هەمان دەمی دا ب سالان ژی ئیران نەشێت ئابووریا خوە سەرەراست بكەت و ژیانەكا نوو بۆ خەلكێ خوە دابین بكەت، ژ بەر ڤێ یەكێ ژی هەكە شەڕ بهێتە راگرتن ژی دبیت د ناڤ ئیرانێ دا ناكۆكیێن گەلەك مەزن روو بدەن، ژ بەر ڤێ یەكێ ژی دەستهەلاتا ئیرانێ پێدڤی روودانەكا جودایە دا سەركەفتنا خوە ل هەمبەر ئەمریكا و ئسرائیلێ راگەهینیت. ل گۆر باوەریا من د رەوشا نها دا سەركەفتیێ شەڕی ئسرائیلە و دەستهەلاتا ئسرائیلێ هەم ل لوبنان و سووریێ و هەم ژی ل ئیرانێ خوە گەهاندیە خەیالێن دیرۆكی یێن جوهیان و ب قاسی ئەردنیگاریا ئسرائیلێ ئاخ ل لوبنان و سووریێ داگیركریە ئانكۆ كریە ژێر كۆنترۆلا خوە. ل ئالیێ دی ژی وەك جڤاكا ئیسرائیلێ ژی ئەو یەك ل هۆلێ یە كو ئێدی جهێ ژیانا جوهیان تەنگ بوویە و ل هەنبەر جوهیان ئانكۆ ئسرائیلێ دژبەریەكا مەزن ژ سەردەمێ شەرێ دویەم یێ جیهانێ زێدەتر پەیدا بوویە.
ئالیێ كوردی چ دكەت؟ گەلۆ سیاسەتا كو هەتا نها هێزێن كوردی كوردی مەشاندیە راستە و گەهشتینە ئارمانجا خوە یان نە؟ ئانكۆ پارتێن كوردی خوە بۆ هەر روودانەكێ بەرهەڤ كرینە یان نە؟ ل دووڤ هزرا من سیاسەتا تەماشەكرن و خوە بەرهەڤكرنا پارتێن كوردی ل رۆژهەلاتێ كوردستانێ هەتا نها سیاسەتەكا راستە. سیاسەتا هەرێما كوردستانێ یا بێئالی بوون ژی ب راستی د جهێ خوە دایە. نابیت كورد ببنە پشكەك ژ ڤی شەڕی و پاشەرۆژا گەلێ كورد بكەنە ژێر مەترسیێ. لێ د رۆژێن داهاتی دا چاوانیا برێڤەچوونا شەری دێ سیاسەتا كوردی ئانكۆ بژاردەیێن هێزێن كوردێن رۆژهەلات زەلالتر كەت.