عه‌بادى و عیراق … ده‌ستهه‌لات

عه‌بادى و عیراق … ده‌ستهه‌لات

90

بێگومان عه‌بادى ب رێیه‌كا دبێژن شه‌رعى پۆستا سه‌رۆك وه‌زیران وه‌سرگرت، به‌لێ شه‌رعیه‌تا وى ب تنێ ژ لایێ حزبێن شیعى و لایه‌نگرێن وان ڤه‌، هه‌كه‌ كورد هاریكاربوون ب تنێ دا مرۆڤه‌كێ نه‌ساخ وه‌ك مالكى ل سه‌ر حوكمى لاده‌ن، به‌لێ ب شرۆڤه‌كرنه‌كا ساناهى و كورت دێ بینین عه‌بادى دو ئه‌جیندا بكاردئینیت، ئه‌جیندا مه‌زن ئیرانه‌ و یا بچووك (حزب الدعوه‌) یه‌ و چه‌ند مالكى خوه‌ جان دكه‌ت دێ هه‌ر ته‌قنا ده‌عوه‌ ب سه‌روچاڤێن وى ڤه‌ مینیت، بۆ نموونه‌: عه‌بادى په‌رله‌مانتارا گونه‌هبار دكه‌ت كو (50) ملیار دینار یێن بۆ خوه‌ ددزن و ل مووچێ خوه‌ زێده‌ دكه‌ن، به‌لێ پشتى دووڤچوونه‌كا كوور دره‌وێن وى ئاشكرا بوون و بۆ مه‌ دیاربوو:
1ـ چو دروستاهى بۆ ڤێ چه‌ندێ نینه‌ و ب تنێ خوه‌ دیار دكه‌ت كو ئه‌و یێ چاكسازیێ دكه‌ت و په‌رله‌مانتار یێ گه‌نده‌لیێ دكه‌ن.
2ـ پرۆپاگنده‌كا هه‌لبژارتنێ یه‌ داخوه‌ جاره‌كا دى ب كورسیێ ڤه‌ گرێبده‌ت.
3ـ دا بۆدجا پارێزگه‌هێن دى بخۆت.
4 ـ ئه‌ڤه‌ ژهه‌میان گرنگتره‌ كو هاریكاریا (سۆمال ــ یه‌مه‌ن ــ بزافا حه‌ماس) ب گۆژمێ (250) ملیۆن دۆلاران و ئه‌و ژى یێ زێده‌ بووین ژ بۆدجا عیراقێ ب گۆژمێ دو ملیار دۆلار و ب پسیار ئه‌ڤه‌یه‌ تو بۆچى هاریكاریا هه‌رێمێ ناكه‌ى كو نه‌ بۆدجه‌ و نه‌ مۆچه‌ و نه‌ ده‌رمان و نه‌ ده‌رماله‌ و هه‌تا گازا سپى ژى نه‌فرێكریه‌.
ل ڤێرێ یا دیار دبیت كو عه‌بادى و ره‌وتا سه‌دڕ یێ بزاڤێ دكه‌ت خوه‌ جان بكه‌ن، به‌لێ هۆسا نینه‌ و مه‌سه‌لا وان وه‌ك مه‌سه‌لا رووڤى ده‌مێ مێهڤانداریه‌ك بۆ هه‌ڤركێ خوه‌ (حاجى له‌ق له‌ق) دانا ئامانه‌كێ ڤه‌كرى تژى ئاڤك ودوسێ دندكێن نۆكان تێدابوون و بێگومان حاجى له‌ق له‌ق نه‌شیا ئافكێ ڤه‌خۆت و نه‌ نۆكان بخۆت، ژ به‌ر كو دمێ وى یێ درێژه‌، ژ به‌ر هندێ حاجى له‌ق له‌ق ژى رووڤى مێهڤان كر و تژى گۆشت كر بۆ بنێ ئامانه‌كێ حه‌فك درێژ و ته‌نگ و هۆسا رووڤى ما برسى.
عه‌بادى یێ عیراقێ دكێشیته‌د گه‌لیه‌كێ گه‌له‌ك ته‌نگ دا، چونكو سوباهى دێ داعش خه‌لاس بیت و ئه‌و ژى نه‌ب خێرا وى به‌لێ دیف تژى وێرێ ئه‌جینده‌، پشتى چوونا داعش ئه‌ڤـ ده‌ڤه‌ردارێن ژ داعش خلاس بووین، دێ ژ عه‌بادى خوازن كو گۆژمه‌كێ پاران بده‌ته‌ وان دا ده‌ڤه‌رێن خوه‌ ئاڤه‌دان كه‌ن، به‌لێ عبادى دێ به‌رسڤ ده‌ت و ب شێوه‌كێ سروشتى پاره‌ د گه‌نجینا ده‌وله‌تێ دا نه‌مایه‌ و ئه‌ڤـ كریاره‌ دێ چ په‌یدا كه‌ت؟، هنده‌ك ده‌وله‌تێن ئه‌قلیمى یێن دبه‌رهه‌ڤن شوونا ملیاره‌كێ دێ دو ملیاران ده‌نه‌ وان پارێزگه‌هان، وه‌ك: (سعوودیه‌ ــ توركیا ــ ده‌وله‌تێن كه‌نداڤى)، و ژ لایه‌كێ دى ڤه‌ ئیران و هۆسا ئه‌ڤـ ده‌ڤه‌رێن هه‌ نامینن عیراقێ، به‌لێ دێ ل دووڤ ده‌وله‌تێن پاره‌داینێ چن، هه‌ر وه‌سا عه‌بادى یێ ل باشۆرێ عیراقێ خوساره‌ت دبیت، چونكو نه‌كه‌س گوهێ خوه‌ دده‌تێ و نه‌ كه‌س هزره‌كێ بۆ دكه‌ت و (بلا ئه‌ڤه‌ بۆ مه‌ كوردان ژى ببیته‌ وانه‌). و یا ژ عه‌بادى ڤه‌ هه‌تا هه‌تایێ ئیران دێ بۆ وى یا ساخ بیت، به‌لێ نزانیت ئیران ژى ڤان رۆژان یا پیچ پیچه‌ پاشڤه‌ دچیت و هه‌كه‌ ئه‌م ببینین به‌رى هه‌یامه‌كێ نێزیك گۆته‌بێژێ پۆتین ده‌مێ ل گه‌ل خامه‌نه‌ئى دانوستاندن كرین ل (ته‌هران) ده‌ركه‌ت ژ وێ كۆمبوونێ یێ تۆره‌ و گۆتى: ب نیشانان ڤه‌ ته‌هران پێگرى ب ئاخفتنا مه‌ ناكه‌ت)، ئه‌ڤه‌ رامانا وێ ئه‌وه‌ ئیران نابیته‌ مال بۆ عه‌بادى… سه‌باره‌ت مه‌ كوردان ده‌م هات ئه‌م ل دۆر مه‌رجه‌عیا كوردى بزڤرین چونكو چ رێیێن دى نینن پاشه‌ رۆژا مه‌ گه‌شتر ببیت و ل ڤێرێ دێ ئاماژه‌ ب دو نموونان كه‌ین:
1ـ سالا (1976) و ده‌مێ من ل (به‌یرۆت) دخواند ل زانكۆیا ئه‌مریكى هه‌ڤاله‌كێ فه‌لستینى بۆ من په‌یدا ببوو ناڤێ وى (حه‌سه‌ن عه‌لى هانی) و دگۆتنێ (الامیر الاحمد) به‌رپرسێ (بزاڤا فه‌تح) بوو ل (لوبنان)، ده‌مێ من به‌حسێ بزاڤا كوردى بۆ دكر و هه‌ولێن ره‌حمه‌تى مه‌لا مسته‌فا به‌رسڤا من دا گۆت: مه‌لا مسته‌فا وه‌ك (بۆزیف برۆس تیتۆ) ئه‌و سه‌ركردێ یۆغسلاڤى یێ ناڤدار) ئه‌ز وه‌سا وى دبینم.
2ـ (1994) ده‌مێ ئه‌ز ل سووریێ بۆ نشته‌رگه‌ریه‌كا پزیشكى من هه‌ڤنیاسین ل گه‌ل هزرڤانێ عیراقى یێ ناڤدار (حه‌سه‌ن العه‌له‌وی) كر، دیسا مه‌ به‌حسێ بزاڤا كوردى كر ڤێجا وى گۆته‌ من: پاقژترین سه‌ركرده‌ و شۆره‌شڤانێ ڤێ چه‌رخێ (مه‌لا مسته‌فا) بوو، چونكو ئه‌وى چ جاران خیانه‌ت ل ملله‌تێ خوه‌ نه‌كریه‌ و ملله‌تێ خوه‌ نه‌فرۆتیه‌. ئه‌ز چ جاران ڤى تشتى ژبیر ناكه‌م.
هه‌روه‌سا (ویل دیۆرانت) نڤیسه‌رێ پرتووكا (قصه‌ الحڤارات) به‌حسێ (سقراگى) دكه‌ت كو وى ب شه‌ڤـ و رۆژ فانۆسك د ده‌ستى دا بوو و موخلكه‌ك و ده‌مێ مرۆڤـ پسیارا وى دكر ئه‌ڤه‌ بۆ چنه‌ ل گه‌ل خوه‌ هه‌لدگرى، دا به‌رسڤ ده‌ت و بێژیت: هندیكه‌ فانۆسكه‌ ب شه‌ڤـ و رۆژ ئه‌ز ل مرۆڤێ پاقژ دگه‌رم و هندیكه‌ موخلكه‌ ل هه‌مى جهێن ئاڤێ ئاڤێ موخل دكه‌م دا مرۆڤێ وه‌فادار و دلسۆز ببینم.
ئه‌ز دبینم چ ژمرۆڤێ كورد پاقژتر و وه‌فادارتر بۆ ملله‌تێ خوه‌ نینه‌، و بلا ئه‌م هه‌مى پێكڤه‌ بكه‌ین بۆ سوباهیه‌كا خۆش و گه‌ش و ب سه‌ربه‌خوه‌یى.

کۆمێنتا تە