قۆچ.. . و چه‌ند تێبینی

قۆچ.. . و چه‌ند تێبینی

174

گۆشا قۆچ یا رۆژنامه‌ڤانێ رۆژناما ئه‌ڤرۆ كاك شێرزاد نایف ل هژمارا /1848 رێكه‌فتی 31/3/2016دا مژاره‌ك ب ناڤێ (نه‌ورۆز یان نیرۆژ) نڤیسیه‌، پشتی من خاندی من ب ڤی ره‌نگی چه‌ند تێبینیه‌ك لێگرتن:
ل ده‌ستپێكێ ئه‌ز دبێژم هه‌گه‌ر كاك شێرزاد ل شوونا (نیڕۆژ) نڤێسیبا (نوورۆژ- نویڕۆژ) ب هزرا من دا رێنڤیسا وی راستتر بیت، چونكو كورد دبێژن: (نوو، نوی، نوێ، نوهـ) و(نیوو) یا ئنگلیزی ژی و په‌یڤێن (نووكه‌، نهوو، نها، هه‌نووكه‌) ژی هه‌ر ژ (نوو) هاتینه، و په‌یڤا (نی) كارتێكرنا عه‌ره‌بییه‌!!.
ناڤبری دبێژیت: ( په‌یڤا رۆژ، رۆژه‌ و نه‌ك رۆز، نه‌خاسمه‌ د هه‌می ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ دا (ژ) ب زه‌حمه‌ت دبیته‌ (ز)، لێ یا دیاره‌ كو په‌یڤا (رۆز- رۆژ) نه‌ تنێ كوردییه‌ و بنگه‌هێ وێ په‌یڤه‌كا ئارییه‌ و نووكه‌ ژی فارس (رۆز) ب كار دئینن و ب فارسی دبێژنه‌ ژنێ ژی (زن) و په‌یڤا پیرۆز ژی ب كوردی و ب فارسی هه‌ر (پیرۆز)ه كو ژ(پیر+ رۆز) پێكهاتیه‌ و (زیندوو) ئانكۆ (ژیندار).. . ‌
دیسان دبێژیت: (ده‌مێ ناڤێ نه‌ورۆزێ دهێته‌ بهیستن.. . ، چونكو خوه‌ د نیڤا ئالایێ كوردستانێ دا تیرۆژكێن رۆژێ بیست و ئێكن) یادیاره‌ نه‌ورۆز ئانكو رۆژه‌كا نوو، له‌ورا په‌یڤا (رۆز) نه‌ رۆژ و هه‌تاڤه‌ ئه‌وا ب سۆرانی د بێژنێ (خۆر) و ب فارسی دبێژنێ (خۆرشید) لێ ئه‌و رۆژه‌ ئه‌وا ل گه‌ل شه‌ڤێ دبیته‌ ڕۆژه‌ك، ئه‌و رۆژا ل نیڤا ئالایێ كوردستانێ (خۆر)ه‌، و بیست و ئێك تیرۆژك ب بڕیارا په‌رله‌مانێ كوردستانێ ل سه‌ر رێككه‌فتینه‌ و چ په‌یوه‌ندی ب (21)ی ئادارێڤه‌ نینه‌، تنێ ئێكی نه‌ورۆزێ (ئێكی ئادارا سالا كوردی) دكه‌ڤیته‌ (21) ی ئادارا سالا زایینی.
دیسان دبێژیت: (به‌لێ مه‌ پسیارا خوه‌ كریه‌، كا چه‌ند ئه‌ڤ ئه‌ڤسانه‌ یا راسته‌ یانژی خه‌رافی یه‌، ئه‌رێ راستیه‌كا زانستی بۆ ڤێ ئێكێ هه‌یه‌ و.. . بۆچی ئه‌م ب گومانین ل سه‌ر ڤێ پیرۆزیێ؟!.. . هه‌می ئاماژه‌ بۆ لایه‌نێ فارسی دچن، كو ئه‌ڤ بۆیه‌ره‌ (ئه‌و ژی هه‌كه‌ راست بیت) ل وێرێ روودایه‌، چونكو فارس ژی ئه‌ڤێ بیرهاتنێ بۆ خوه‌ دبه‌ن، به‌لێ نه‌ ب وێ سه‌رگه‌رمیا مه‌ كوردان، ژ به‌ر وێ په‌یڤا رۆژ، یان تو بێژی ئه‌و یا هاتیه‌ فارسیكرن؟) كه‌كۆ جه‌ژنا نه‌ورۆزێ نه‌ تنێ یا كوردانه‌ جه‌ژنا هه‌موو گه‌لێن ئارییه‌ و نه‌ هاتیه‌ فارسیكرن و نه‌هاتیه‌ كوردیكرن ژی، نه‌ورۆز به‌ری ژێكجودابوونێ یا ته‌ڤ گه‌لێن ئارییه‌، وی ده‌می ئه‌م هه‌موو نه‌ته‌وه‌یه‌ك بوون، نه‌ورۆز راستییه‌كا دیرۆكییه‌ و یا دیاره‌ گوهۆڕینا وه‌رزێ زڤستانێیه‌ بۆ رۆژه‌كا نوو ژ وه‌رزێ بهارێ و شه‌ڤ و رۆژ تێدا یه‌كسانن ئانكو(12+12) ده‌مژمێرن، له‌ورا كورد و فارس و گه‌له‌ك نه‌ته‌وێن دی بۆ خوه‌ كریه‌ سه‌رسال، هه‌تا ژ سه‌رسالا ئاشۆریان ژی (10) رۆژان زووتره‌ و چ گومان د راستییا وێ دا نینه‌.
دیسان ناڤبری گه‌له‌ك مژاران تێكه‌ل و پێكه‌ل دكه‌ت و دبێژیت: (دوور نینه‌ پتریا ملله‌تی ترانێن خوه‌ ب ڤێ ئه‌فسانا كاوه‌ و زۆحاكی بكه‌ن، نه‌مازه‌ هنده‌ك ل سه‌ر جادێ به‌ره‌ڤاژی ڤێ ئه‌فسانێ ڤه‌دگێرن كو زۆحاك كورد بوو و كاوه‌ فارس بوو و هه‌كه‌ خیره‌ك د سه‌رێ كاوه‌ی د ابا بلا ئه‌و پیتا (ز) كربا (ژ)، وه‌كو سه‌لاحه‌دینێ ئه‌یۆبی ژی ب ناڤێ عرۆبه‌تێ دونیا هه‌ژاندی، دبیت جوامێری ئه‌وی ژی عورزا خوه‌ هه‌بیت كو هینگی ناڤێ ئیسلامێ سه‌رپشكا هه‌می تشتان بوو، به‌لێ سه‌دام حوسێن ژی جاره‌كێ گۆتبوو كو سه‌لاحه‌دینێ ئه‌یۆبی گۆتبوو ئه‌ز عیراقیمه‌ و پتر ژ كوردینیا خوه‌ ئاماژه‌ كربوو) یا ئێكێ كه‌س ترانێن خوه‌ ب نه‌ورۆزێ ناكه‌ت، و بۆ زانین كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر شۆره‌شا خوه‌ ل سه‌ر زوحاكی (ئه‌ژده‌هاك) ئێخسته‌ جه‌ژنا نه‌ورۆزێ مینا چاوا مه‌م و زینا ژی مینا كاوه‌ی دیدارا خوه‌ ئێخستبوو جه‌ژنا نه‌ورۆزێ، نه‌خوه‌ نه‌ورۆز گه‌له‌ك و گه‌له‌ك به‌ری هنگی هه‌بوو، ل گه‌ل هشیاریا مرۆڤایه‌تیێ هه‌بوو چونكو گرێدای سرۆشتێ ژیانێیه‌، دیسان كاوه‌یێ ئاسنگه‌ر زمانێ كوردی نه‌ چێكریه‌ و نه‌ورۆز ژی نه‌ ژ داهێنانێن وییه‌ كاجا خێر دسه‌ریدا هه‌بوو یان نه‌، ئه‌وێن دبێژن زوحاك كورد بوو و كاوه‌ فارس بوو، وی ده‌می كورد و فارس یه‌ك نه‌ته‌وه‌بوون و ژێك نه‌هاتبوونه‌ جوداكرن و نووكه‌ژی زمانێن مه‌ نه‌گه‌له‌ك ژێكجودانه‌ مینا دو زاراڤێن ژێك دوورن، مژارا عرۆبه‌تا سه‌لاحه‌ددین و سددام حسێن چ په‌یوه‌ندی ب مژارا نه‌ورۆزێڤه‌ نینه‌!!
دیسان ل داویێ ناڤبری هه‌ر قۆچه‌ك ل كه‌نداله‌كێ دایه‌ كو چ په‌یوه‌ندی ب نه‌ورۆزێڤه‌ نینه‌ ده‌ما دبێژیت: (تاكێ كورد مراد و حه‌زێن وی چه‌ك و ره‌ختن و حه‌ز ژ زۆرانبازیێ دكه‌ن، چونكو راسته‌ د رامانا خوه‌ دا ئه‌و چه‌ته‌یی جاشاتی بوو، سه‌رۆكێن بیانیان یاریێن خوه‌ پێ دكرن، به‌لێ هنده‌ك تشتێن رۆخسار د پاراستن وه‌كو جلوبه‌رگ و تایبه‌تمه‌ندیێن كورده‌واری، جاران ژی كۆده‌تا ل سه‌ر ده‌سهه‌لاتان دكرن، وه‌كو سه‌رهلدانا نوتان، وه‌كو سووارێن حه‌میدی و. . هتد) من نه‌ڤێت سه‌رێ وه‌ گێژ بكه‌م ئه‌ز دبێژم ئه‌وژی نزانیت چ دبێژیت!!

کۆمێنتا تە