كابینا ته‌نوقراتان

كابینا ته‌نوقراتان

38

ئه‌ڤه‌ سێزده‌ ساله‌ عێراق هاتییه‌ رزگاركرن ژ دكتاتوَریه‌تێ ب ئارمانجا دامه‌زراندنا سیسته‌مه‌كێ دیموكراسی، لێ به‌رهه‌مێ وێ بوَ عێراقه‌كا تائیفی، پرت و به‌لاڤ و بێ دراڤ و گوره‌پانا توندڕه‌ویێ. ده‌ما سیسه‌تمه‌دار و زانایێن عێراقێ ل ئه‌گه‌رێن شكه‌ستنێ د گه‌ریێن ل به‌ر خوه‌ به‌رزه‌ دكه‌ن و ڤێ چه‌ندێ دزڤڕینن بوَ دابه‌شكرنا پوَستان ل سه‌ر لایه‌نێن سیاسی و كاركرنا وان لایه‌نا بوَ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ و مایتیكرنێ د كاروبارێن ده‌ستهه‌لاتێ دا ب پشتگیریكرنا پله‌دارێن خوه‌ ب شێوه‌كی كو سه‌روَكێ ئه‌نجومه‌نێ وه‌زیران نه‌شێت هه‌لسه‌نگاندن و دووڤچوونا وه‌زیران بكه‌ت ل سه‌ر شاشیان. لێ یا دورست ئه‌وه‌ كو گشت كاربده‌ستێن عه‌ره‌بێن عێراقێ د به‌رژه‌وه‌ندییا عێراقێ دا كار ناكه‌ن. هه‌ر ئێك سه‌ر ب لایه‌نه‌كی ڤه‌یه‌ و ئه‌و لایه‌ن یێ ب هێزه‌كێ یان قوَلپه‌كا ده‌ره‌كیڤه‌ گرێدایه‌ ژ به‌ر هندێ نه‌ خوَدان بریارا سه‌ربخوَ نه‌ بتنێ بریار و پێشنیارێن ئه‌مریكا و ئیرانێ و وه‌لاتێن قوَلپا سوونا ل ده‌ڤه‌رێ جێبه‌جێ دكه‌ن. ئه‌ڤ ده‌ست تێوه‌ردانا ده‌ره‌كی رێگره‌ كو حوكمرانییه‌كا دادپه‌روه‌رانه‌ ل عێراقێ بهێته‌ دامه‌زراندن. حوكمرانیێن عراقێ یێن ماینه‌ د سنوورێن ده‌ڤه‌را كه‌سك دا ل به‌غدا و ژ ده‌رڤه‌ی وان سنوورا هه‌ر هێزه‌ك یا بوَ خوه‌ ڤه‌دكێشیت. ب دیتنا من ته‌ڤایا پروَسا سیاسی ل عێراقێ یا نه‌خشه‌كێش كریه‌ و ده‌ستوور و هه‌لبژارتن ب تنێ بوَ په‌رده‌پوشكرنێ نه‌. هه‌موو عێراقی د زانن ئه‌گه‌ر فشارا ده‌ره‌كی نه‌با ( مالكی ) ده‌ست ژ سێ باره‌كرنا پوَستێ سه‌روَكاتییا ئه‌نجومه‌نێ وه‌زیران به‌ر نه‌دا و ( نوجێفی ) خوه‌ نه‌ ڤه‌دكێشا ژ كاندیدكرنا سه‌روَكاتییا په‌رله‌مانی و عه‌بادی و جبوری جهێ وان نه‌دگرت. كوردان ژی ل بن فشارا ئه‌مریكا پشكداریه‌كا لاواز د كابینا عه‌بادی دا كر. ئه‌ڤروَ بانگه‌وازییا عه‌بادی بوَ پێكئینانا كابینه‌كا نووی ژ كه‌سانێن ته‌نوقرات نه‌ داهینانا وی یه‌ به‌لكو نه‌خشه‌ رێكه‌كه‌ یا بوَ هاتیه‌ كێشان ب مه‌ره‌ما دوورئێخستنا هنده‌ك ژ پارت و لایه‌نێن سیاسی و دانانا هنده‌ك كه‌سایه‌تییان كو ل گوَڕه‌ی نه‌خشێ وان د زانا و شه‌هره‌زا بن. پێدڤییه‌ به‌ری عه‌بادی ده‌ست ب ڤی كاری كربا وه‌زیرین خوه‌ هه‌لسه‌نگاندبان و خالێن لاوازییا وان ده‌ستنیشان كربان و دان پێدانێ ب شكه‌ستنا كابینا خوه‌ كربا، هه‌روه‌سا میكانزمه‌ك دیار كربا بوَ ده‌سنیشانكرنا ته‌نوقراتان. ئه‌ز باوه‌ر ناكه‌م بێی پشته‌ڤانییه‌كا ده‌ره‌كی عه‌بادی بشێت لایه‌نێن سیاسیێن عێراقی لا بده‌ت ژ به‌ر ڤان لایه‌نا هه‌لویستێن جودا یێن هه‌ین. پێكهاتێ شیعا ب هه‌ر سێ هێزێن خوه‌ یێن سه‌ره‌كیڤه‌ د ئێك ده‌نگ نینن ل سه‌ر بزاڤا عه‌بادی. پارتا( ده‌عوه‌) ب سه‌رڤه‌ پشته‌ڤانییا خوه‌ بوه‌ عه‌بادی راگه‌هاند ژ به‌ر ئه‌و ئێك ژ سه‌ركردێن وانه‌. لێ هنده‌ك ژ پارتا ده‌عوه‌ دژی عه‌بادی بوون و هه‌ر ده‌م ره‌خنه‌ ل رێڤه‌برنا وی د گرت ژ به‌ر هندێ د بیت ئه‌و چاڤه‌ریێ شكه‌ستنا عه‌بادی بن د ڤێ پێنگاڤێدا و ببیته‌ ئه‌گه‌رێ گوهوَڕینا وی. د ڤان كاودانادا ( موقته‌دا ئه‌لسه‌در )ی پروژه‌كێ چاكسازیان راگه‌هاند كو پروَژه‌كێ گشتگیره‌ بوَ باشتركرنا بارودوَخێ عێراقی. د وی پروَژه‌ی دا داخوازییا راده‌ستكرنا وه‌زاره‌تا بوَ هنده‌ك كه‌سایه‌تیێن سه‌ربخوَ و شاهره‌زا دكه‌ت و هنده‌ك ناڤ ژی یێن هاتینه‌ دیاركرن. سه‌روَكێ جڤاتا بلندا ئیسلامی ( عه‌مار ئه‌لحه‌كیم ) پشته‌ڤانییا پروَژێ سه‌دری یا كری. ئه‌ڤ هه‌ردوو لایه‌نه‌ هزر د كه‌ن مه‌ره‌م ژ كابینا ته‌نوقراتان دوویێخستنا وانه‌ ژ رێڤه‌برنێ. سه‌باره‌ت هه‌لویستێ پێكهاتێ سوونا، لژنا هه‌ڤكارییا بلند داخوازییا كومبوون و لێكتیگه‌هشتنێ د كه‌ت ل گه‌ل عه‌بادی بوَ هه‌ر گوهوَڕینه‌كا بهێته‌ كرن. لایه‌نێ كوردی ب شێوه‌كێ گشتی یێ بێده‌نگه‌ ل سه‌ر پێشنیارا عه‌بادی. بتنێ سه‌روَكێ عێراقێ، كو كورده‌، كومبوونه‌كا كری ل گه‌ل سه‌روَكێن فراكسونێن كوردان ل ئه‌نجومه‌نێ نووینه‌ران. ب دیتنا من ئه‌ڤه‌ ده‌لیڤه‌كا باشه‌ بوَ حوكمه‌تا كوردستانێ كو گوهوَڕینه‌كێ د شێوێ په‌یوه‌ندیێن خوه‌ دا ل گه‌ل عێراقێ دا بكه‌ت، تاكو رێفراندوَم و چاره‌نڤێسێ كوردان ژ لایێ ملله‌تێ كورد ڤه‌ تێَته‌ ئێكلاكرن. باشتره‌ كورد داكوَكیێ ل وه‌رگرتنا وه‌زاره‌تان نه‌كه‌ن بتنێ هنده‌ك برێكار و رێڤه‌به‌رێن گشتی یێن زانا و شه‌هره‌زا بێنه‌ دانان ل هنده‌ك دامه‌زراوێن په‌یوه‌ندی ب كوردستانێ ڤه‌ هه‌بیت و ببنه‌ تێمه‌كێ كاری ل به‌غدا ژبوَ كومكرنا پێزانینا و وی تیمی په‌یوه‌ندییه‌كا راسته‌وخوَ ب سه‌روك وه‌زیرێن كوردستانێ ڤه‌ هه‌بیت بوَ گه‌هاندنا هه‌ر پێشهات و گوهوَڕینه‌كا ل به‌غدا روو بده‌ت. دیروَكا هه‌ڤچه‌رخ یا سه‌لماندی كو رێڤه‌برنا عێراقێ یا ب ساناهی نینه‌. نه‌ ژیراتییا شاهان ب هاریكارییا ئینگلیزا و نه‌ سه‌روَكێن دكتاتوَر و نه‌ رێڤه‌به‌رێن ئه‌مریكی و نه‌ كه‌سانێن هه‌لبژارتی نه‌شیاینه‌ عراقێ ب رێڤه‌ ببه‌ن، بتنێ كابینا ته‌نوقراتا یا مای عێراقییان تاقی نه‌كری، ئه‌گه‌ر ئه‌و ژی یا سه‌ركه‌فتی نه‌بوو پێدڤییه‌ عێراقی ببنه‌ خوَدانێن بریاره‌كا سه‌ربخوَ و ل نه‌خشه‌ رێكه‌كا دی ب گه‌رهن بوَ ئایندێ عێراقێ.

کۆمێنتا تە