كه‌نگى ئه‌نجامێن ریفراندۆمێ دێ هێنه‌ هه‌لوه‌شاندن؟

كه‌نگى ئه‌نجامێن ریفراندۆمێ دێ هێنه‌ هه‌لوه‌شاندن؟

109

دادگه‌ها فیدرالى جارا ئێكێ سه‌باره‌ت ریفراندۆما ل هه‌رێما كوردستانێ هاتیه‌ ئه‌نجامدان، دیاركر ئه‌و نه‌شێن بێژن ریفراندوما هه‌رێمێ نه‌یا دستوورى یه‌، به‌لێ پشتى فشارا حوكمه‌تا عیراقێ و لایه‌نێن شیعى دوباره‌ راگه‌هاند كو ده‌ستوورێ عیراقێ رێكێ ب جوودابوونا چو هه‌رێمه‌كێ ناده‌ت و رژدیێ ل سه‌ر ئێك پارچه‌كا ئاخا عیراقێ دكه‌ت، حوكمه‌تا هه‌رێمێ د به‌رسڤا دادگه‌ها فیدرال دا راگه‌هاند كو ئه‌و رێزێ ل ڤێ بڕیارێ دگرن و هیڤى خواست هه‌موو برگێن ده‌ستوورى بهێنه‌ بجه ئینان، دادگه‌ها فیدرالى وێ چه‌ندێ ل بیرا خوه‌ دبه‌ت كو ژبه‌ر نه‌پێگیریا عیراقێ ب ده‌ستوورى، گه‌لێ كوردستانێ نه‌چار بوو ل سالا 2017 ریفراندومێ ئه‌نجام بده‌ت، حوكمه‌ت و په‌رله‌مانێ و دادگه‌ها بلندا ئیتیحادى ب مادێ ئێكێ یێ ده‌ستوورێ عیراقێ دخورن كو دبێژیت” كۆمارا عیراقێ، ده‌وله‌ته‌كا ئیتیحادى سه‌ربخوه‌، خودان سه‌روه‌ریا تمامه‌، سیسته‌مێ حوكمى ناڤ وێ ده‌وله‌تێ كۆمارى و په‌رله‌مانى و دیموكراتیه‌ و ئه‌ڤ ده‌ستووره‌ گره‌نتی، ئانكو ئێكه‌تیا عیراقێ ده‌سته‌به‌ر دكه‌ت”
دادگه‌ها بلندا ئیتیحادى وه‌سا ئه‌ڤ به‌نده‌ شروڤه‌كریه‌ كو ماف ب چو پێكهاته‌كێ ناده‌ت بۆ جودابوونێ و نزانم عیراقێ چو سه‌روه‌رى مایه‌ كو پاسدارێن ئیرانێ بۆ شه‌رێ ل دژى داعش دكه‌ن و هێرش كریه‌ سه‌ر كوردستانێ، هه‌روه‌سا هه‌ر ئه‌و دادگه‌هه‌ نه‌هاتیه‌ دیراسه‌كا هویر بۆ په‌یڤێن ناڤ مادێ بكه‌ت و هه‌موو په‌یڤان وه‌كو كوتله‌ك لێكده‌ت و پاشان راڤه‌ بكه‌ت، ژبه‌ر كو ئه‌گه‌ر شرۆڤه‌یا په‌یڤا ئیتیحاد بكه‌ى، رامانا وێ ئێكه‌تیا ئاره‌زوومه‌ندانه‌یه‌ د ناڤبه‌را دو لایه‌نان یان زێده‌تر، له‌ومان ب بوچوونا شاره‌زایێن قانوونى هه‌لوه‌شاندنا ئه‌نجامێن ریفراندۆمێ نه‌ دده‌ستهه‌لاتا حوكمه‌تا هه‌رێمێ و نه‌ دده‌ستهه‌لاتا په‌رله‌مانى ژى دایه‌، ئانكو ل دویڤ بوچوونا شاره‌زایان دڤێت هه‌لوه‌شاندنا ریفراندومێ هه‌ر ب وان رێیێن قانوونى ده‌رباز ببیت كو ریفراندوم پێ هاتیه‌ كرن، ئانكو ب تنێ گه‌لێ كوردستانێ مافێ هه‌لوه‌شاندنا ئه‌نجامێن ریفراندومێ یێ هه‌ی، ئانكو بڕیارا هه‌لوه‌شاندنا ئه‌نجامێن ریفراندومێ ببه‌نه‌ په‌رله‌مانێ كوردستانێ و په‌رله‌مان ژى ئه‌و ده‌ستهه‌لات نینه‌ راسته‌خو ئه‌نجامێن ریفراندومێ هه‌لبوه‌شینیت، به‌لكو دشێت بڕیارا ئه‌نجامدانا ریفراندومه‌كا بكه‌ت كو د وێ ریفراندومێ دا پرسیار ژ خه‌لكى بهێته‌ كرن ئه‌رێ تو یێ رازى ب هه‌لوه‌شاندنا ئه‌نجامێن ریفراندوما 25 ئه‌یلۆنێ یان نه‌؟
حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ب سه‌رۆكاتیا نێچیرڤان بارزانى یێ هه‌موو بزاڤان دكه‌ت ڤێ قوناغێ ده‌رباز بكه‌ت، ئه‌وژى ڤه‌گه‌ریانان بۆ سه‌ر مێزا دانوستاندنێ ل گه‌ل عیراقێ، ئه‌نجامێن ریفراندومێ سركرن، یا به‌رهه‌ڤه‌ نه‌فت و داهاتێن خوه‌ راده‌ستى عیراقێ بكه‌ت، ب تنێ عیراق مافێن مه‌ یێن دستوورى بده‌ت، ب تایبه‌ت بودجه‌ و مووچێ فه‌رمانبه‌ران ب رێژا 17%، ئه‌گه‌ر نه‌، دێ ئاشكرا بیت هه‌ر ل دویڤ مادێ ئێكێ دستوورى، ئه‌گه‌ر ده‌ستوور نه‌هاته‌ بجهئینان ئانكو ئێكه‌تیا عیراقێ نامینیت، به‌یانناما حوكمه‌تا هه‌رێمێ ژى هه‌ر ئه‌وه‌ كو دڤێت هه‌موو مادێن ده‌ستوورى بهێته‌ بجهئینان، له‌ومان ژى هه‌رێم د ڤێ قوناغێ دا دێ سه‌ركه‌ڤیت و دێ پتر پشته‌ڤانیا نێڤده‌وله‌تى بده‌ستڤه‌ ئینیت، ژبه‌ر كو ب زه‌حمه‌ته‌ عیراق بهێته‌ بن بارێ داخوازیێن ده‌ستوورى یێن گه‌لێ كورد، ئانكو هه‌ر عیراقه‌ ده‌ستوورى بن پێ دكه‌ن و پشته‌ڤانیه‌كا باش ژى ل ڤێ دوماهیێ بۆ حوكمه‌تا كوردستانێ و نێچیرڤان بارزانى یێ سه‌رۆك وه‌زیر چێ بوویه‌ ژبه‌ر كو په‌یاما سه‌رۆكێ فره‌نسا و وه‌زیرێ ده‌رڤه‌یێ ئه‌مریكا و هه‌روه‌سا نه‌ته‌وێن یه‌كگرتى یا رۆن و ئاشكرایه‌ كو بانگ ل عیراقێ دكه‌ت كو مافێن كوردان دده‌ستورى دا بجه بینیت، ئه‌ڤه‌ هه‌رێمێ یا ل سه‌ر ملێن خوه‌ راكر، دێ مینیت عیراق، وى ده‌مى ئه‌گه‌ر عیراق نه‌هاته‌ پێش، دێ باش بۆ جڤاكێ نێڤده‌وله‌تى دیار بیت، كانێ بۆچى هه‌رێمێ ریفراندوم كریه‌ و كى یه‌ ده‌ستوورێ عیراقێ پێشێل دكه‌ت.

کۆمێنتا تە