كورد ل سێریانا فێدرالى و كۆنفدرالی و دهولهتبوونا رهها دا
ههلبهت وهكو دیار پشتى ژناڤچوونا رژێما بهعس، هزر دهاتهكرن كو ئێدى د ئیراقهكا ئارام و بێكرژى و ئالۆزى هێته گۆرهپانا سیاسى دا و بزاڤ دهێتهكرن كو خهلك بگههیته ههمى ماف و داخوازیێن خوه یێن رهوا ب ههمى رهگهز و ئۆل و نهتهواڤه, لێ ههر ب بۆرینا دهمهكێ كێم ژ دهستههلاتا نوو بۆ ههمیام رۆهنبووڤه كو ههمى دهمان خهیال نابنه راستى و دڤێت خوه ئاماده بكهن بۆ رۆژگارێن گهلهك دژوارتر و سهختر ژ سهردهمێ سهدامى. بێگومان ل وان ئالۆزیان دا كوردستان شیا ههتا رادهكێ هندهك دهستكهفتێن سیاسى وهلاو كێمتر ژ مافێن خوه بدهستخوهڤه بینت وهكو بجهكرنا پهیڤا فیدرالیێ بۆ ههرێما كوردستانێ ل دستوورێ عیراقێ و دیسا ل دیباجا دستوورى بهێته دیاركرن كو ههر گهلهكێ مافێ دیاركرنا چارهنڤیسێ دههبێت، لێ فیدرالى و فیدرالیزم بوون ب دیتنا من تهنها تێگههشتنهكه كو ل جهم كوردستانیان هاتیه پهروهرده كرن و ئالیێ دى وهكو عهرهب (سنه, شیعه) وهكو پێكهنیهك بهرێ خوه دهنێ و ب دیتنا وان ئهڤ بابهته بۆ دهمهكێ كورته و ههتا دهم بهێت ل دژى وى ژى راوهستن. ل ڤێره پسیار دهیتهكرن ئهرێ كورد پێدڤى یه چ بكهت؟ و ئهرێ دو هزرێن ژێكجودا دێ چاوا شێن لێكتێگههشتنێ بۆ ئیكودو دروست بكهن؟ و ئهرێ ئهوێ نهزانیت ئانكو نهڤێت بزانێت فیدرالى چیه؟ دێ چاوا كۆنفیدرالى و ئهگهرێن سهربخوهبوونێ زانێت؟ بێگومان ئهو گوهۆرینێن ل رۆژههلاتا ناڤهراست هاتینهكرن ژلایهكى و ژ لایهكێ دیترڤه، شهڕێ داعش زهمینه خۆشكهربوویه ژبۆ هندێ كو ئێدى كورد بیر ل ڤێ چهندێ بكهنهڤه كو دهم هاتیه بریار ل سهر چارهنڤێسا خوه بدهن و ههر وهكو مهزن دبیژێن دهمێ ئاڤ شێلى بێت گرتنا ماسییا ب سانههیتره و نوكه ژى وهكو دیار ب شێوهیهكێ نهراستهوخوه عهرهبێن شیعه و سوننه شهڕێ ئیكودو دكهن و ههر لایهنهك ب شێویهكێ دڤێت ل سهر لایهنێ دى زال بیت و ب تنى ل سهر ئێك خال كۆكن ئهو ژی دژایهتیكرنا گهلێ كورده و ب شیوهیهكێ رۆنتر بێژێم كو ل وهلاتهكێ ب وى رهنگى كوردان دڤێت خوه ژ وى ئاگرى دوور بكهن، نهخاسمه كو نوكه دیتنا وهلاتێن جیهانێ ل سهر كوردستانێ ب ئێكجارى یى هاتیه گوهۆرین و ههتا ویلایهتێن ئێكگرتى و كۆنگرێس ئێدى ب شیوهیهكێ لاوازتر باسێ عیراقهكا ئێكگرتى دكهن و گههشتینه ڤێ ئهنجامێ كو كورد و عهرهبێن سونه و عهرهبێن شیعه نهشێن ل گهل ئێك بژین، ژ بهر ڤێ چهندێ سهرهدهرى یا وان ل گهل كوردستانێ، ئهگهر وهكو وهلاتهكێ سهربخوه نهبیت لێ وهكو ناڤچهیهكا كۆنفیدرال سهرهدهریێ ل گهل كوردستانێ دكهن و ئهمریكا كو ئێك ژ وان وهلاتانه كو زوى ب زوى ژ ههلۆیستێن خوه لێڤه نابێت، لێ سیاسهتا دهولى یا راست و دروستا سهركردایهتیا كوردستانێ ب تایبهت سهروكێ ههرێمێ ئهڤ چهنده سهلماندى یه كو ئێدى وهلاتێن ئهمریكى و ئهورۆپا بیر ل ڤێ چهندێ بكهنهڤه كو جودابوونا وى ناڤچهى ژ عیراقێ سهرهراى ڤێ چهندێ كو ل بهرژهوهندى یا گهلێ كوردستانێ یه، لێ ل ههمان دهم دا دبیت ل بهرژهوهندى یا عیراقا سونى یا شیعى ژى بیت.
ب ههر حال سهرهراى ڤێ چهندێ كو ئهم ژ قووناغا فیدرالى یێ دهركهفتین و ههلسۆكهفتێن ههرێما كوردستانێ وهكو ناوچهیهكا كونفیدراله, لێ بجهكرنا ڤى سیستهمى وهكو سیستهمهكێ یاسایى ل عیراقێ دا زۆر یاب زهحمهته ژبهر كو ل ئێكهم پێنگاڤ دا پێدڤى یه لایهنێن سیاسى یێن عیراقێ ل سهر ڤێ داخوازیێ رازى بن و ل دووڤدا دستوورێ عیراقێ كو 95% ژ بهندێن وێ ناهێته جێبهجێكرن بهێته گوهۆرین و ئهڤه ژى وهكو ئهز دبینم ژ شهڕێ دژى داعش زۆر زهحمهتتره و سهرهراى ڤێ چهندێ كو ئهم سیستهمهكێ فێدرالینه، لێ ئهڤه ژمێژهیه ههرێما كوردستانێ سیستهمێ كۆنفیدرالیێ جێبهجى دكهت و باشتر ئهوه بهب پێنگاڤا دووماهیێ و سهربخوهبوونا ئێكجارى بچین نهخاسمه پشتى ریفراندۆما سهرفتیانهیا ههرێمێ كو پتر ژ 92 ژ سهدێ یا گهلێ كوردستانێ دهنگ بۆ جودابوونێ دایه ئێدى نابیت بیر ل بژاردا كۆنفیدرالیێ بهێته كرن و دڤێت سهركردایهتیا سیاسى یا كوردستانێ ب چو شێوهیهك ل گهل ڤێ پێشنیارێ رازى نهبن و تنێ كار بۆ دهولهتبوونا رهها بكهن.
