كورد و دوبه‌ره‌كیا سیاسی بوَ دامه‌زراندنا ده‌وله‌تێ

كورد و دوبه‌ره‌كیا سیاسی بوَ دامه‌زراندنا ده‌وله‌تێ

109

یا دیاره‌ كو رۆژهه‌لاتا ناڤین یا بوویه‌ گۆڕه‌پانا شه‌ڕه‌كێ جیهانی د ناڤبه‌را تیروَرێ و به‌ره‌یێ دژی تیروَرێ دا. د ڤی شه‌ڕی دا به‌ره‌ی دژی تیروَرێ یێ بوویه‌ دوو جه‌مسه‌ر: ل ده‌ستپێكێ ئه‌مریكا سه‌ركێشیا هه‌ڤپه‌یمانه‌كێ كر و پاشی رۆسیا ل ژێر ناڤێ ناڤه‌ندا پێزانینان بوَ هێزه‌كا كاریگه‌ر، و هه‌ر جه‌مسه‌ره‌كێ ئالیگرێن خوه‌ ل ده‌ڤه‌رێ یێن هه‌ین. كوردستان پشكه‌كه‌ ژ گۆڕه‌پانا شه‌ڕی و پێشمه‌رگێ كوردستانێ هێزه‌كا سه‌ره‌كیه‌ د ڤی شه‌ڕی دا كو نه‌هێلا ده‌وله‌تا تیروَرستیا داعش جهێ پێ خوه‌ ل كوردستانێ بكه‌ن و بوَ هوكارێ گوهۆڕینا سه‌نگا شه‌ڕی د به‌رژه‌وه‌ندیا به‌ره‌ی دژی تیرورێ دا.
هه‌ر ده‌م، د روودانێن جیهانێ دا هیزێن شه‌ڕكه‌رێن سه‌ركه‌فتی ده‌ستكه‌فتیان ب ده‌ستڤه‌ دئینن و ل ڤێره‌ پرسیار ئه‌وه‌ دێ ده‌ستكه‌فتیێ كوردان چ بیت پشتی ب دوماهی هاتنا شه‌ڕێ دژی تیرۆرێ؟ به‌رسڤا ڤێ پرسیارێ یا ل ده‌ف چێكه‌رێن بریارا كوردی كو میكانزما وێ ژ ده‌سنیشانكرنا ئارمانجێ و كاركرن بوَ گه‌هشتنا وێ پێك دهێت. هه‌لویستێ پێنج لایه‌نان یێ گرنگه‌ بوَ گه‌هشتنا ئارمانجێ ئه‌و ژی: ملله‌ت، هێزا شه‌ڕكه‌ر، سه‌ركردایه‌تیا سیاسی، راگه‌هاندن و ره‌وشه‌نبیر. گرنگترین خال ئارمانجه‌ و ئارمانجا هه‌ر كورده‌كی دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا كوردی یه‌، لێ پێدڤیه‌ هه‌لویستێ لایه‌نێن كاریگه‌ر بوَ گه‌هشتنا ئارمانجێ بزانین. ئه‌گه‌ر ئه‌م ژ ملله‌تی ده‌ستپێ بكه‌ین، یا خویایه‌ كو ملله‌تێ كورد ملله‌ته‌كێ خه‌باتكه‌ره‌ و خودانێ ب ده‌هان شۆره‌ش و سه‌رهلدانایه‌ دژی داگیركه‌ران و یێ خوه‌راگرتی سه‌ره‌رایی وێ زوَرداریا لێ هاتیه‌كرن ژ پیلان و ئه‌نفالا و ب كارئینانا چه‌كێن كوَمكوژ، وێرانكرنێ و ڤه‌گوهازتنێ، دوورپێچكرنێ و نان بڕینێ و.. . هتد.
ئه‌ڤروَ ژی ملله‌ت ب هه‌موو ته‌خ و چوینێن خوه‌ڤه‌ پشته‌ڤانێ سه‌ركردایه‌تیا سیاسیه‌ و ژێده‌رێ موكمكرنا به‌روكێن شه‌ڕی یه‌. لایه‌نێ دویێ هێزا پێشمه‌رگێ كوردستانێ یه‌ كو پارێزه‌رێ خاك و ملله‌تیه‌ و ب خوینا خوه‌ سنوورێن كوردستانێ یێن ده‌ستنیشانكرین. بوَ شروَڤه‌كرنا هه‌لویستێ سه‌ركردێن سیاسی و راگه‌هاندن و ره‌وشه‌نبیران یا دیاره‌ كو د ئێك هه‌لویست نینن ل سه‌ر باده‌كا ده‌وله‌تا كوردی. ناكوَكیێن سیاسی یێن خوه‌ سه‌پاندینه‌ ل سه‌ر هزرا سیاسه‌تمه‌داران. لایه‌نه‌ك ئالا هه‌لگرێ ده‌وله‌تێ یه‌، و هنده‌ك لایه‌ن جاران ژ به‌ر ترسا دیروَكێ ب سه‌ر ڤه‌ دێ بێژن ده‌وله‌تبوون مافێ كوردانه‌، لێ ب كریار هیچ پێنگاڤه‌كێ ناهاڤێژن ب ئینانا هنده‌ك بهانه‌یێن ناڤخوَیی و نه‌رۆهنیا هه‌لویستێ ده‌ره‌كی. راگه‌هاندن و ره‌وشه‌نبیر ژی هه‌مان هزرا لایه‌نێن خوه‌ یێن سیاسی به‌لاڤ دكه‌ن. مه‌ ل كوردستانێ راگه‌هاندنه‌كا نه‌ته‌وه‌یا سه‌ربخوَ نینه‌ و ده‌نگێ ره‌وشه‌نبیرێن كوردپه‌روه‌رێن بێ لایه‌ن و هه‌لگرێن هزرا ده‌وله‌تێ یێ نزمه‌ و كه‌سێ گوه لێ نینه‌. راگه‌هاندن راگه‌هاندنا پارتێن سیاسیه‌ و هه‌ر ئێك ل گۆر سیاسه‌تا پارتا خوه‌ خواندنا باده‌كا دكه‌تن، بوَ زانینا وان لایه‌نێن دبێژن مه‌ زه‌مینه‌ بوَ ده‌وله‌تێ ساز نه‌كریه‌، روودانێن رۆژهه‌لاتا ناڤێن ژ زه‌مینه‌ سازیێ مه‌زنترن. ئه‌رێ كێ زه‌مینه‌ بوَ هێزێن ئیرانێ ساز كریه‌ بێن ل سووریا و عیراقێ شه‌ڕی بكه‌ن؟ كێ زه‌مینه‌ بوَ رۆسیا ساز كریه‌ بنگه‌هه‌كێ له‌شكری د ناڤ ئاخا سووریێ دا ئاڤا بكه‌ن؟ كێ زه‌مینه‌ بوَ هێزێن توركیا ساز كریه‌ بێنه‌ ده‌وروبه‌رێن (مووسل)؟ ب چ یاسا هێزێن (حزب الله) یا لبنانی ل سووریێ شه‌ڕی دكه‌ن؟ ئه‌رێ بوَچی زلهێز سنووره‌كی بوَ هاتنا هێزێن ده‌ره‌كی بوَ عیراقێ و سووریێ نادانن؟ راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا كوردی ژ ڤان هه‌موو روودانێن مه‌ كرینه‌ پرسیار ره‌واتره‌ ژ به‌ر كورد ملله‌ته‌كه‌ یێ ل سه‌ر ئاخا خوه‌ و هیچ زێده‌گاڤی ل سه‌ر ئاخا كه‌سێ نه‌كریه‌.
بوَ ئاگاهداریا لایه‌نێن سیاسیێن كوردی، زلهێز یێ ب رێكا ده‌زگه‌هێن خوه‌ یێن هه‌والگیریێ و بالیۆزخانا و قونسلخانا و ناڤه‌ندێن ڤه‌كوَلینا مه‌ دهه‌لسه‌نگینن و دێ بریارا وان ل سه‌ر چاره‌نڤیسێ كوردستانێ ل گۆر هه‌لویستێن سیاسیێن كوردا بن. ئه‌گه‌ر ئه‌م د ئێك هه‌لویست بین و رژد بین ل سه‌ر دامه‌زراندنا ده‌وله‌تێ، هیچ وه‌لاته‌ك دژایه‌تیا وێ ناكه‌ت، لێ ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ دوبه‌ره‌كی یه‌ یا به‌رده‌وام بیت، ئه‌م دێ فێدرالیه‌تێ ژی ژ ده‌ست ده‌ین و ئه‌و ده‌ستكه‌فتیێن كوردان ب شۆره‌ش و سه‌رهلدانا ب ده‌ستڤه‌ ئیناین دێ گوری دوبه‌ركی یا كوردان بن و پاشی په‌شیمانی و تاوانباركرنا ئێك و دو ملله‌تی ئاشت ناكه‌ن. هه‌ر وه‌سا بلا لایه‌نێن سیاسیێن كوردی بزانن كو پشته‌ڤانیا ئیرانێ یان توركیا بوَ ڤی لایه‌نی یان وێ هه‌ ب تنێ بوَ پرت و به‌لاڤكرنا كوردانه‌ ژ به‌ر ئه‌گه‌ر وان كورد بڤێن بلا مافێن كوردێن خوه‌ بده‌نێ. هه‌موو لایه‌نێن شه‌ڕكه‌ر یێ شه‌ڕی بوَ به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ دكه‌ن دڤێت سیاسه‌تمه‌دارێن كوردان ژی ل ئاستێ روودانێ بن و ب ئێك ده‌نگ و ئێك هه‌لویست كار بوَ ئارمانجا خوه‌ بكه‌ن و وان سه‌ركه‌فتنێن پێشمه‌رگه‌ی و خوَراگریا ملله‌تی بكه‌نه‌ بناغێ دامه‌زراندنا ده‌وله‌تێ ژ به‌ر ئه‌ڤه‌ ده‌لیڤه‌كا زێڕینه‌ بلا نه‌ئێته‌ ژ ده‌ستدان.

کۆمێنتا تە