كورد و مووسل یان كورد و نه‌ینه‌وا؟!

كورد و مووسل یان كورد و نه‌ینه‌وا؟!

87

نه‌ینه‌وا یان نه‌ینه‌ڤا، یان نوو ئاڤا، ئه‌و باژێرێ كه‌ڤنێ دیرۆكى و به‌رى هزاران سالان هاتیه‌ ئاڤاكرن و ل سه‌رده‌مێن كه‌ڤن و هه‌تا ئه‌ڤرۆكه‌ گرنگیا خوه‌ هه‌بوویه‌ د وه‌لاتێ عیراقێ دا ب گشتى و بۆ كوردستانێ و ده‌ڤه‌رێن كوردان ب تایبه‌تى، د كه‌ڤن دا ڕیكه‌كا سه‌ره‌كى یا بازرگانیێ بوو ل ناڤبه‌را وه‌لاتێن عه‌ره‌بى بۆ توركیا و ئیران و هه‌تا ئاسیا و ئورۆپا و به‌رى ناڤێ وێ ببیته‌ مووسل ناڤێ ڤى باژێرێ نه‌ینه‌وا بوو.
مووسل ژلایێ ئیدارى ڤه‌ پارچه‌كه‌ ژ پارێزگه‌ها نه‌ینه‌وا و باژێرێ نه‌ینه‌وا ل سه‌ر ده‌مێ ئاشووریان هاتیه‌ ئاڤاكرن ل باسكێ چه‌پێ یێ رووبارێ دیجله‌ى، لێ ئه‌و جهێ دبێژنێ مووسل یان ل باسكێ ڕاستێ هاتیه‌ ئاڤاكرن ل به‌رامبه‌ر باژێرێ نه‌ینه‌وا و ل چه‌رخێ بیستێ مووسل به‌رفره‌ه بوو و باسكێ چه‌پێ نه‌ینه‌وا كو لایێ چه‌پێ یێ رووبارێ دیجله‌ بوو ئێخسته‌ به‌ر سنوورێ خوه‌.
ئه‌گه‌ر به‌رێ خوه‌ بده‌ینه‌ دیرۆكا ئاكنجیێن باژێرێ مووسلێ دێ بینین كو د كه‌ڤن دا ل باسكێ چه‌پێ كورد تێدا ژیاینه‌ و هه‌تا به‌رى داعش ل سالا2014، مووسل داگیر بكه‌ت پتر ژ70% خه‌لكێ باسكێ چه‌پێ كورد بوون و گه‌له‌ك تاخێن باسكێ چه‌پێ كوردان و كوردێن شه‌به‌ك ئاڤه‌دان كرینه‌ و ب سه‌دان سالان لێ ژیاینه‌، پشتى داعشێ مووسل – نه‌ینه‌وا داگیر كرى كورد نه‌چاربوون جه و مالێن خوه‌ بهێلن و ئاواره‌ ببن یان كو ب جۆره‌كێ دی بێژین هاتنه‌ ده‌رێخستن ژ سه‌ر مالێن وان و كه‌ف و گوڕێن كوشتن و ژناڤبرنێ لێ هاتنه‌كرن، ژبه‌ر كو كوردان ل وێرێ چ به‌ره‌ڤانكه‌ر نه‌بوون و نه‌شیان خوه‌ ڕاگرن نه‌ینه‌وا به‌ر دا، هه‌ر چه‌نده‌ ب تنێ هنده‌ك بنگه‌هێن (حزبى) یێن كوردان لێ هه‌بوون، به‌لێ ئه‌وان ژى چ چه‌ك و له‌شكر نه‌بوون د ناڤ مووسل دا كو به‌ره‌ڤانیێ ژ كورد و كوردێن شه‌به‌ك بكه‌ن و هه‌ر زوو داعشێ ده‌ست ب سه‌ر باژێری دا گرت.
نوكه‌ ئۆپه‌راسیۆنا ڕزگاركرنا مووسل ده‌ست پێ كریه‌، به‌لێ ڕێ بۆ پێشمه‌رگه‌ى نه‌هاته‌ دان كو بچیته‌ د ناڤ باژێرێ مووسل دا و ئازاد بكه‌ت و هێل و سنوور بۆ پێشمه‌رگه‌ى هاتنه‌ دیاركرن، كو نابیت ژ وێرێ وێڤه‌تر بچن، له‌شكرێ عیراقێ ژخالێن پێشمه‌رگه‌ى به‌ره‌ڤ مووسل چوون بۆ ئازادكرنا وى باژێرى، هه‌ر چه‌نده‌ هه‌مى هێلێن به‌ره‌ڤانیێ ژ لایێ پێشمه‌رگه‌ى ڤه‌ هاتنه‌ ڕاكرن هه‌ر چ (تى، ئێن، تى) یێن هاتینه‌ دانان ئه‌و تونێل و خه‌نده‌كێن داعشێ كولاین هه‌مى ژ لایێ پێشمه‌رگه‌ی ڤه‌ هاتینه‌ ڕاكرن، واته‌ ڕێ خۆش كر بۆ له‌شكرێ عیراقێ و د قانوونێن له‌شكری دا هێلا سه‌ره‌كى یا ده‌ستپێكێ و به‌ره‌ڤانیێ یا ب زه‌حمه‌ته‌ و ئه‌گه‌ر هاته‌ ڕاكرن ئێدى ب ساناهى پێشڤه‌چوونێن له‌شكرى ده‌ست پێ دكه‌ن.
ب دیتنا من دڤێت كورد هه‌تا رووبارێ دیجله‌ى چووبانه‌ و دڤێت كوردان پێداگیرى ل سه‌ر هندێ كربا هه‌تا رووبارێ دیجله‌ ئه‌گه‌ر ب تنێ ژى نه‌بانه‌ دگه‌ل له‌شكرێ عیراقێ دپشكدار بانه‌، چونكی ب سه‌دان هزار كورد ل باسكێ چه‌پێ نه‌ و هه‌ر وه‌كو سنوورێ جوگرافى و دیرۆكى ژى كورد هه‌تا ڕووبارێ دیجله‌ دچن، پرسیار ئه‌وه‌ پشتى شه‌رێ داعش دێ چ روو ده‌ت ئایا دێ كوردێن ل باسكێ چه‌پێ ڤه‌گه‌رنه‌ سه‌ر مال و جهێن خوه‌؟ و ئه‌گه‌ر ڤه‌گه‌ریان كى دێ زێره‌ڤان و به‌رڤانیێ ژوان كه‌ت؟، ئه‌گه‌ر خودێ نه‌كه‌ت تووشى رێكخراوه‌كا دیا تیرۆرێ و كوشتنێ بوون، یان عه‌ره‌بێن سونه‌ ڕێ نه‌دا كوردان ڤه‌گه‌ڕن و بێژن، چونكی ب تنێ مه‌ ئازاد كریه‌ ب خوینێ!، و ل وى ده‌مى كى دێ خوه‌ ل كوردێن باسكێ چه‌پێ نه‌ینه‌وا كه‌ته‌ خودان؟.
دیسان ئه‌گه‌ر مووسل هاته‌ پارچه‌ پارچه‌ كرن ئایا ئه‌و پارێزگه‌ها ل باسكێ چه‌پێ دهێته‌ چێكرن دێ ژلایێ كێ ڤه‌ هێته‌ بریڤه‌برن كوردان یان عه‌ره‌بێن سونه‌ دێ بالا ده‌ست بن؟ یان دێ بیته‌ پارێزگه‌ها ده‌شتا نه‌ینه‌وا، یان پارێزگه‌ها برا مه‌سیحیان؟، له‌وما دڤێت هزر د ئه‌ڤێ چه‌ندێ دا بهێته‌ كرن و ب هه‌ر ڕێكا بیت دڤێت كورد ده‌ست به‌ردارى باسكێ چه‌پێ نه‌بن، چونكی ده‌ست به‌ردان واته‌ ژده‌ستدانا ڤێ پارچا ئه‌ردێ كوردستانێ.

کۆمێنتا تە