كورد و ناكۆكیێن ههرێمایهتى ..
رمهزان نسردین كێڤلى
مهرهم ژ ناڤئینانا كورد ل ڤێره ههرێما كوردستانێ یه, چونكو وهكو قهوارهكێ سیاسى و دستوورى ل عیراقێ، رۆل و كاریگهرى خوه ههیه ل پهیوهندیێن ههرێمایهتى دا نهخاسمه ل گهل وهلاتێن ههڤسوی و ب تایبهتتر ل گهل (ئیران ـ توركیا). سروشتێ پهیوهندیێن نیڤدهولى خوه د دو تێگههان دا دبینیت، تێگههێ ئێكێ ههڤكارى یه بهردهوامه د ناڤبهرا وهلاتان دا ل سهر بنهمایێ پاراستنا بهرژوهندیێن ههڤپشك یێن ههر وهلاتهكێ، تێگههێ دو ناكۆكى نه ل سهر بدهستڤهئینانا بهرژوهندیێن زێدهتر و بهێزتر ل ژینگهها نیڤدهولهتى دا, چ ئهو هێزه بهرهفهره بوون بیت وهكو ئاخ یانژى دورستكرنا گرۆپێن بهرژوهندیان بن یان گرۆپێن چهكدار پێناڤى جێبهجێكرنا ئارمانجێن خوه ل وهلاتێن دى، یانژى گهلهك جاران وهلات ههنه راستهخوه هاریكارى و پشتهڤانیا هندهك هێز و لایهنان دكن پێناڤ جێبهجێكرنا ئارمانجێن وان یێن سیاسى.
ل دهڤهرا رۆژههلاتا ناڤهراست گهلهك سیناریۆ و بهرنامه و پرۆژێن ژ ئێكجودا ههنه و زۆربهیێ ئهڤان پرۆژان وهكو ئارمانج ژ ئێكجودانه و ههر وهلاتهكێ دڤێت ل ناكۆكیێن ههرێمایهتى بشێت پتر رۆل ههبیت و دیسا ههولدانا دكهت بهرژوهندێن خوه و ههڤكارێن خوه زیدَهتر بپارێزن. ئیران ئێك ژ وان وهلاتانه شیایه بهرژهوهندیێن خوه ل پتریا دهڤهرێ دورست بكهت و چهندین گرۆپێن سیاسى و میلیشیایێن لهشكرى بۆ بهرژوهندیا ئیرانێ كاردكن ل بهرامبهرى وى توركیا ژى پشتى لاوازبوونا رۆلێ وێ یێ ههرێمایهتى دا، نوكه كهتیه د قۆناغا بهرفهرهكرنا پرۆژه و ههژمۆنا خوهدا ل دهڤهرێ و راستهخوه ئهڤ ههردو وهلاته مایتێكرنێ د كاروبارێن وهلاتێن دی دا دكن ب بههانهیێن جودا جودا، بهلێ ب دیتنا مه، چونكو عیراق وهكو وهلاتهكێ زۆر لاواز ل دهڤهرێ نهشیایه ههمبهرى ئهڤان مایتێكرنان رابوهستیت.
بابهتێ من دڤێت ئاماژێ پێ بدهم ئهوه كوردان چ بهرنامه و ستراتیژیهت ههیه ههمبهرى ئهوا ل دهڤهرێ روو ددهت ئهرێ كوردان شیایه ئهوى رۆلى بگێرن؟ ههر چ نهبیت پاراستنا قهوارێ ههرێمێ بهێزتر لێ بهێتهكرن؟
ب داخ ڤه ههتا نوكه ژى ههرێما كوردستانێ ئێك سیاسهت پهیرهونهكریه ههمبهرى كێشه و پرۆژه و ناكۆكیێن ل دهڤهرێ ههیێن و گۆتارا سیاسى یا كوردى ب زیقى دابهش دو ئاراستهیێن ژئێكجودایه، بهلێ چونكو ل بهرژوهندیا زلهێزان دایه تایبهت ئهمریكا قهوارێ سیاسى و دستوورى یێ كوردستانێ ههتا نوكه یێ ههیێ و دێ بهردهوام بیت و گهلهك جاران مهترسیا ژناڤچوونا ئهڤى قهوارى ههبووینه بگره ژ بهرنامه و پیلانێن حوكمهتا عیراقێ ب ههڤكاریا وهلاتێن ههڤسوی، یانژى پشكهك ژ پیلانێن ئهقلیمى بخوه دژى ههبوونا قهوارهكێ كوردى بووینه.
ههتا نوكه ئهو ستراتیژیتهتا نهتهوهیێ ل سهر بنهمایێ پاراستنا بهرژوهندیێن ههرێما كوردستانێ، ب دیتنا من نههاتیه داریشتن ژ ئهنجامێ ناكۆكێن سیاسى یێن پارت و لایهنێن كوردى، لهورا وهزیفهتا حوكمهتا كوردستانێ ل ڤێ قۆناغێ، ئهوه ئهڤان ناكۆكیێن ههرێمى باش دراسهت بكهت و هێلێن ستراتیژى ژلایێ وێڤه بۆ ههر گهڤ و مهترسیهكێ بهێنه داریشتن ل قۆناغا داهاتى رۆلێ وێ ژى ههبیت، نه بتنێ وهكو تهماشهڤان بیت ل ههمبهرى ئهو بۆیهرێن دهێنه روودان. دهێته پێشبینیكرن ترافیكا دبلۆماسى و سیاسى ل دهڤهرێ ب لهز بكهفت و هندهك رێكهفتن، یانژى گورانكاریێن سیاسى دورست بن تایبهت ل كهیسێ سووریێ ئیرانێ و رێكهفتنا ئهمریكا توركیا ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ.
ل دووماهیا ئهڤێ گۆتارێ ل ژینگهها دهرڤه دا زۆر گهڤ و مهترسى و ململانێ دهێنه بهرامبهرى ههر وهلاتهكێ یان ههرێمهكێ، گرنگه دارێژهرێن بریارا سیاسى ل وى وهلاتى یان ههرێمێ خواندنهك سیاسى و مێژوویێ بۆ ههر بابهتهكێ بكهن و ههولدانان بكهن یاریێن سیاسى بۆ بهرژوهندیا خوهدا بكاربینن و پێدڤیه كوردان ل داهاتى ستراتیژیهتهك رۆن و ئاشكهرا ههبیت ل ههمبهرى گشت بۆیهران بۆ هندێ قهوارێ ههرێما كوردستانێ ژ ئهڤان ناكۆكیێن ههرێمایهتى پاراستى بیت.