لاوازبوونا بەرەیێ شیعە و دەرفەتا مێژوویی یا كوردان
ئەڤین بارزانی
دیرۆكا رۆژهەلاتا ناڤین ب گوهۆڕینێن خێرا و نەچاڤەڕێكری یا ناسكرییە. د چەندین سالێن بۆری دا، بەرەیێ ب ناڤێ «بەرگریێ» ئانكو مقاومە ب سەركێشیا ئیرانێ و پشكداریا هێزێن شیعە ل ئیراق، سووریا و لوبنانێ، بزاڤ دكر هەژموونا خۆ ب سەر تەڤایا دەڤەرێ دا بسەپینیت. بەلێ، روودانێن دووماهیێ ل سووریێ و تێكچوونا هەڤسەنگیا هێزێ ل دەڤەرێ، نیشانێن لاوازیەكا مەزن د ڤی بەرەیی دا دیار دكەن، كو ئەڤە ژی دەرفەتەكا زێرین و مێژوویی بۆ گەلێ كورد ل هەر چار پارچان، ب تایبەت ل باشوور و رۆژئاڤایێ كوردستانێ، پەیدا دكەت. ئەگەر ئەم سەیری بارودۆخێ سووریێ بكەین، دبینین رژێما ئەسەد، كو پشتبەستنەكا مەزن ل سەر هێزێن شیعە و پشتەڤانیا ئیرانێ دكر، ژناڤچوو. لاوازبوونا حزبوللا ل لوبنانێ ژ بەر لێدانێن سەربازی یێن بەردەوام و كێمبوونا كارتێكرنا ئیرانێ ژ بەر سزایێن ئابووری و فشارێن نێڤدەولەتی، وەسا ل هێزێن شیعە كری كو نەشێن وەك بەرێ پارێزگاریێ ل دەستكەفتێن خۆ ل دەڤەرێ بكەن و گەلەك لاواز بووینە، ئەڤ ڤالاهیا هێزێ یا كو ل سووریێ چێبووی، دەرگەهەكێ نوو ل پێش كوردێن رۆژئاڤا ڤەدكەت دا كو پێگەیێ خۆ یێ سیاسی و سەربازی قایمتر بكەن و رێگریێ ل هەر گەفەكا نوو بگرن.ژ لایەكێ دی ڤە، ل ئیراقێ ژی، هێزێن شیعە د ناڤبەرا خۆ دا د پارچەبووینە و فشارێن جەماوەری و سیاسی ل سەر وان زێدە بووینە. ئەڤ لاوازییە دبیتە ئەگەرێ هندێ كو ئەو فشارێن بەردەوام یێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهاتنە كرن، چ ژ لایێ بودجەی و چ ژ لایێ سیاسی ڤە، كێم ببن. كورد نها د قۆناغەكێ دانە كو دشێن وەك كارەكتەرەكێ سەرەكی و سەقامگیر د دەڤەرێ دا رۆلێ خۆ ببینن. جیهان و هێزێن مەزن نها ب چاڤەكێ دی سەحكەتە كوردان ؛ وەك هێزەكا كو دشێت هەڤسەنگیێ د ناڤبەرا توندڕەوی و دەولەتێن دەوروبەر دا راگریت.
بۆچی پێدڤییا كوردان ب ڤێ دەرفەتێ هەیە؟ مێژوویێ نیشادایە كو هەر دەمێ هێزێن سەردەست ل دەڤەرێ لاواز بووین، كوردان شیاینە هەنگاڤێن مەزن بەرەو مافێن خۆ یێن نەتەوەیی باڤێژن. نها ژی، كو تەوەرێ شیعە یێ ب مژوولی كێشەیێن خۆ یێن ناڤخۆیی و پاراستنا مان و نەمانا خۆ یە، دڤێت كورد ب ئێكگرتوویی و ب پلانەكا نەتەوەیی یا توندوتۆڵ كار بكەن.
پێدڤییا ئێكێ یا كوردان «ئێكڕێزی»یە. ل ڤێ سەردەمێ، هەر پارچەبوونەك د ناڤمالا كوردی دا دێ بیتە ئەگەرێ ژ دەستدانا ڤێ دەرفەتێ. دڤێت ل رۆژئاڤایێ كوردستانێ دیالۆگ د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی دا بگەهیتە ئەنجامەكێ، و ل باشوور ژی پەیوەندیێن هەولێر و بەغدا ل سەر بنەمایێ هێزێ و پاراستنا قەوارێ هەرێمێ بن.
هەروەسا، دڤێت كورد ل سەر ئاستێ دیپلوماسی كار ل سەر هندێ بكەن كو خۆ وەك پارێزەرێن دیموكراسی و پێكڤەژیانێ ل دەڤەرێ نیشان بدەن. لاوازییا شیعە ب واتایا زێدەبوونا مەترسیا توندڕەوییێ ژ لایێن دی ژی دهێت، و كورد دشێن ببنە ئەو پر یا كو تەناهیێ بۆ دەڤەرێ دابین دكەت.
د ئەنجامدا، بارودۆخێ سووریێ و لاوازبوونا هێزێن شیعە ل دەڤەرێ، زەنگەكا هایداركرنێیە بۆ كوردان كو كێلیا مێژوویی یا گوهۆڕینێ یا نێزیك بووی. ئەگەر كورد نەشێن ڤێجارێ ب ژیری و ئێكگرتی؛ مامەلێ ل گەل ڤان گوهۆڕینان بكەن، رەنگە جارەكا دی مێژوو ب دلێ مە نەهێتە نڤیسین. نها دەمێ هندێ یە كو كورد بەرژەوەندیێن بلند یێن نەتەوەیی بێخنە سەری هەمی بەرژەوەندیێن حزبی و دەستكەفتێن خوە ل سووریا و ئیراقێ بپارێزن و پەرە پێ بدەن.
