لایەنگرییا راگەهاندنێ و كاریگەرییا وێ ل سەر ئـالـۆزییان، رۆژئاڤا و نموونەیا راگەهاندنا عەرەبی
ئـەیـاد بـەرواری
د روودانێن ڤێ دووماهیێ یێن رۆژئاڤایێ كوردستانێ دا ب رۆهنی دیاربوو كو هندەك كەنالێن راگەهاندنا عەرەبی، ب دیاركری چەند كەنالێن ناڤدار، شێوازەكێ توند یێ لایەنگریێ د رەفتاركرنێ دا ل گەل وان روودانان هەلبژارت. ئەڤ شێوازە ژ روویێ نیشادانا راستییان ڤە نەك تنێ شێوازەكێ نە دادپەروەرانەیە، بەلكو ب ئەنقەست رامانا روودانان د گوهۆڕیت و بۆ بینەران وێنەیەكێ بەروڤاژی دروست دكەت.
د گەلەك بابەت و راپۆرتێن خوە دا وان كەنالان كورد وەك تاوانبار داینە نیاسین و هاتنە نیشادان ژی كو ئەگەرێ سەرەكیێ ئالۆزیێ و شەڕینە. هەڤدەم، هەستا شۆڤینی و هزرا ناسیۆنالیزمییا توندڕەوییا عەرەبی ب شێوەیەكێ مەترسیدار دهاتە هاندان. هەتا وی ئاستی زمان و هێمایێ توندوتیژیێ ب ئاشكرا دهاتە بكارئینان و ئەڤ رەفتارە، ویژدان و هەستێ مرۆڤی تووشی دلتەنگیێ دكر.
ئەو راگەهاندنا بەردەوام بزاڤ دكر د دل و هەستا بینەران دا وێ هزرێ جهگیر بكەت كو كوردێن رۆژئاڤا هێرشبەرن و هەلگرێن ئاگرێ شەڕینە. د وەختەكیدا، راستیێن سەرەكی ب تمامی ڤەدشارتن، راستییا وێ چەندێ كو هێزێن پاراستنا رۆژاڤایێ كوردستانێ ژ وان ژی هەژمارەكا مەزن ژ كچ و كۆرێن وێ دەڤەرێ بوون، ب قوربانیێن مەزن خەلكێ باژێرێن عەرەبی وەك رەققە و تەبقە و جهێن دی ل دەمێ شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعشێ و گرۆپێن توندڕەو، پاراستینە.
د قووناغەكا نوو دا، هەمان ئەو دەزگەهێن راگەهاندنێ رۆلێ پالدەر و پشتەڤان ددیت و هندەك عەشیرەتێن عەرەبی دژی كوردان رادكێشان و پشتەڤانی ل هێرشێن ل سەر رۆژئاڤایێ كوردستانێ ب زمانەكێ راگەهاندنێ دكر و هەتا ئەو چەندە ژی بەلاڤ دكر كو جوداهی د ناڤبەرا چەكدار و یێن بێ چەك، زارۆك و پیر نەهێتەكرن و هەتا كوشتنا برینداران و شكاندنا وێنەیێ راستەقینەیێ ژن و زەلامێن كورد ب شێوەیەكێ نەدیار پشتەڤانی لێ دهاتەكرن.
هندەك ژوان دەنگان، ل دەمێن بۆری د دەزگەهێن راگەهاندنێ دا پێشكێشكارێن ناڤداربوون، بەلێ نوكە روویێ وان یێ راستەقینە دەركەفت كو نەشێن وێ كەرب و كینا د ناڤ گۆتار و هەلوەستێن خوە دا هەی بڤەشێرن و بێ پەردە دوژمنایەتییا خوە دیار دكەن. لەوما پێدڤییە ئەڤ شێوازە ل دەف مللەتێ كورد بهێنە ئاشكراكرن و ئەو دەزگەهە بهێنە بایكۆتكرن و كاریگەرییا وان ل جڤاكێ بهێتە سنوورداركرن و ئەو پێرابوونا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب رێكا وەزارەتا رەوشەنبیری دژی وان كەنالان وەرگرتی، یا د جهێ خوە دا بوو.
د وەختەكی دا جیهان ب چاڤێ خوە دبینیت كو توندڕەوێن دوهی، ئەڤرۆ ب ناڤ و جلكەكێ نوو دەردكەڤن و هەمان كریارێن خوە یێن دڕندانە دوبارە و بەردەوام دكەن؛ هندەك دەزگەهێن راگەهاندنێ بێ شەرم وان وەك قەهرەمان و رزگاركەر نیشاددەن و كوردان تاوانبار دكەن، ئەڤ هەلوەستێ وان كەنالان تنێ شەرمزاریێ د دووڤ خوە دا دئینیت و خەبات و بەرخوەدان بۆ ماف و ئازادییان دێ بەردەوام بیت.
