ل بهراهیێ ئابوور!
خالد نووری دۆسكی
لیستێن ههلبژارتنێن بووری د ڤالا بوون ژ بهرنامێن ئابووری ژبلی هندهك سهردێرێن گشتی نهبن، بهلێ ل گهل پێكئینانا ههر حوكمهتهكا نوو مللهت دبێژیت دبیت ئهڤه یا جودا بیت و وهك یا بهری نوكه نهبیت، ههر چهنده ئهڤه ژ سهرهلدانێ وهره حوكمهتا ههرێمێ چ گوهۆرینێن بهرچاڤ بخوهڤه نهدیتینه، ئهڤه ژی ژ ئهگهرێ نه كاركرن ل سهر بهرنامه و پلانێن ئابووری یێن پێشڤهبرنا وهڵاتی و دانانا ژێرخانا ئابووری. كابینا حوكمهتێ و خولا پهرلهمانی یێن بووری ههر ژ دهستبكاربوونا خوه بهری پێنچ ساڵان و ههتا ئهڤرۆ هیچ بهرنامه و پلانێن ئابووری نهبووینه، بهلكو ههتا بۆدجه ژی نهبوویه كو قانوونهكا سالانهیه ل ههمی وهڵاتێن جیهانێ دهێته دانان بۆ دیاركرنا داهات و خهرجیان، زێدهباری نه دابینكرنا مووچێن فهرمانبهران و مافێن دارایی یێن خهلكێ، ههرچهنده حوكمهت ڤێ چهندێ ڤهدگهرینیته هندهك فاكتهرێن دهرهكی، ههرچهنده ل ناڤهراستا ژیێ خوه ڤێ كابینا حوكمهتێ د بریارهكا بێ دووڤچوون دا سهربهخوهیا ئابووری راگههاند بۆ فرۆتنا پترۆلێ بیێ ڤهگهریان بۆ بهغدا بهلێ ڤێ پێنگاڤێ شكهستن خوار ژبهركو ههردهمێ بۆدجه ژ بهغدا نههاتی حوكمهتا ههرێمێ دهستڤالا مایه، و ههتا نوكه ژی سهربهخوهیا ئابووری نهشیایه تشتهكی ژ رهوشێ باشتر لێبكهت، بهلكو خرابتر لێكریه و ههتا نوكه ژی بهردهوامه. ئابوور كلیله بۆ ڕابوون و وهرارێ و دهلیڤێن كاری و برێڤهبرنێ و سهربهخوهیێ و پاشهرۆژێ و سهركهفتنێ، باشتره حوكمهتا داهاتی گهر هزر ل پێشكهفتنا وهڵاتی و خۆشكرنا ژیانا خهلكێ بێتهكرن ل بهراهیا ههر تشتهكی ئابووری بكهته شهنگهستێ ئاڤاكرنا حوكمهتێ و برێڤهبرنا وهڵاتی، ژبهركو ئابوور ئهو بیاڤه یێ بشیێت تێدا بهر ب سهربهخویێ پێنگاڤا بهاڤێژیت و سامانێن خوه د خزمهتا وهلاتی و پێشڤهبرنا وی دا بكاربینیت، ئابوور ل بهراهیا ههمی تشتی دئێت ژبهركو ئابوورێ بهێز ههمی پێدڤیان دابین دكهت و تاكێن جڤاكی ههمی د ئامادهنه بهرهڤانیێ ژێ بكهن. بلا ل ڤێ قووناغێ حوكمهت كهرتێ گشتی ب دروستی بكهته د خزمهتا جڤاكی دا ژبهر بارێ ئابووری یێ خراب یێ خهلكێ كوردستانێ، نهكو ب تنێ پویتهی ب پێشڤهبرنا كهرتێ تایبهت بدهت ل سهر كیستێ كهرتێ گشتی و بهنك و نهخۆشخانه و زانكۆیێن كهرتێ گشتی لاواز بكهت دا كهرتێ تایبهت مفایی ببینیت ب ناڤێ بازارێ ئازاد، گوهۆرین بهر ب ئابوورێ بازاری یان بازارێ ئازاد دڤێت ل دووڤ پلان و بهرنامهیێن دارێژتێ بیت پێنگاڤ پێنگاڤ تاكو كارتێكرنێ ل ژیانا وهڵاتیان نهكهت، تایبهت تهخێن ههژار و كێم دهرامهت دا، ئهو ژی بشێن بهردهوامیێ ب ژیانێ بدهن و بگونجن دگهل گوهۆرین و پێشڤهچوونێن ئابووری. ل ڤی وهلاتی ههمی فاكتهرێن پێشكهفتنێ و گوهوڕین بهر ب ژیانهكا خۆشتر د بهردهستن بتنێ شاش بكارئینانا وان ئارێشهیه، ئهڤ قهیران و هنگاڤتنێن دارایی و ئابووری یێن وهلات تووش دبیتی نه ژبهر بارودۆخێن نیڤدهولهتی و فاكتهرێن دهرهكی و نهبوونا سامانانه، بهلكو ژبهر دهستههلاتدار و سیاسهتمهدارانه یێن بێ بهرنامه و دووربین، لهو بلا ل ڤێ جارێ پتر چاڤ ل سهر ئابووری بیت و وان وهزیر و بهرپرسان ههلبژێن یێن خودان هزر و بیرێن ئابووری. پهیوهندیهكا خورت و نهڤهبڕ د ناڤبهرا سیاسهت و ئابوورێ دا ههیه وهك ههڤال جێمكن پێكڤه، شاش بكارئینانا ههر ئێك ژ وان كارتێكرنێ ل یا دیتر دكهت، ههر قهیرانهكا ئابووری دێ تێكچوون و پشێویا سیاسی دروست كهت و ههر قهیرانهكا سیاسی دێ كارتێكرنێ ل وهرار و گهشهپێدانا ئابووری كهت لهو ههر دهم پهیوهندیێن سیاسی د ناڤبهرا وهڵاتان دا ل سهر بنیاتێ ئابووری ئاڤا و خراب دبن.
