ل ژێر سیبهرا دیمۆكراسیهت،دیكتاتۆریهت رێڤهبهره
پهروین دۆسكى
دهمێ دهولهت سهروهریهكا تهمام و رهها ههبیت، ڤێ دهمى یێ ئازاده د ههمى رهفتارێن خوه دا و چ دهولهت نهشێن مایێ خوه تێ بكهن، ئانكو سیستهمهك ههبیت بشێت لێپرسینێ ل گهل دهولهتان، بكهت ئهگهر هات و دهولهتێ ب هێجهتا كو سهروهریا ههى مافێن ههڤوهلاتیێن خوه نهدهتێ.
ئهڤ بۆچوونه ل نهتهوێن ئێكگرتى دا هاتبوو ئازراندن ژ لایێ ئهمیندارێ گشتى ڤه كۆفى عهنان، كۆفى عهنان ئهڤ پرۆژه پێشكێشى نهتهوهێن ئێكگرتى كر و پرۆژێ خوه دا ئاماژه دا كو ئێدى سهروهرى نه ب تنێ یا گرێدایه ب مافێن تاكهكهسان و دیمۆكراسیڤه، ژبهركو نهتهوێن ئێكگرتى كار دكهت كو مافێن چ تاكهكهسان نههێته خوارن و كار دكهت كو ههر كهسهك بشێت ب ئازادى د ڤێ جیهانێ دا بژیت و چو دهولهتهكێ ژى ماف نینه كو دهستههلاتا خوه بكار بینیت دا كو مافێ خهلكێ خوه نهدهتێ، ڤى پرۆژهى سهركهفتن ئینا و پتریا دهولهتێن ئهندام د نهتهوێن ئێكگرتى دا، دهنگ ب ڤى پرۆژهى دان، ئهڤه ژى بۆ ئهگهر كۆ رێكخراوێن نێڤدهولهتى و دهولهتێن زلهێز بشێن مایێ خوه دێ دهولهتان دا بكهن ئهگهر دهولهتهكێ پێشیلكارى ل ههمبهرى مافێ خهلكێ خوه دا بكهت، دشێت مایتێكرنێ ل وهلاتان دا بكهت و هۆسا ب ڤێ رێیێ ژى سهروهریا دهولهتان رۆلێ جاران ژ دهست ددهت.
ئهڤێ پرۆژهى رێك بۆ ئهمریكا ڤهكر كو بهێته د عیراقێ دا، ب هێجهتا كو عیراق چاوا شهكارى د مافێن خهلكى دا كرینه و ئهمریكا دهمێ هاتیه د عیراقێ دا، دهستوورى و رازیبوون وهرنهگرت نه ژ نهتهوێن ئێكگرتى و نه ژ دهولهتێن زلهێز ژى.
گرنگه بزانین كو ڤى دهمى گوهۆرین ب سهر سهروهریێ دا هاته كرن، چونكو ههر نهتهوهكێ ههبیت ئێدى دشێت داخوازا مافێ چارهنڤیسێ بكهت و ژ دهولهتا سهرهكى جودا ببیت، ههروهسا چونكى ئێدى دهولهتێن زلهێز و رێكخراوێن نیڤدهولهتى مایێ خوه د دهولهتان دا دكهن، لهورا دهولهت نهشێن زى ب زى مافێن خهلكى خوه بخون و چهواشهكاریێ تێدا بكهن.
لێ بۆ ههرێما كوردستانێ رێكخراوێن نهتهوێن ئێكگرتى و ههروهسا ئهمریكا پشتهڤانیا ریفراندۆمێ نهكر، هۆسا دیاره ل ههمى جیهانێ ل ژێر سیبهرا دیمۆكراسیهتێ، دیكتاتوریهت بنیاتێ حوكمكرنێ یه.
دبیت ژى ئهمریكا ل ناڤخوهیى یا سیاسهتا خوه دا تووشى كێشهیێن سیاسى بوویه،پشتى كو ترامپ هاتیه سهر حوكمى،نێزیكى 48 كهسێن كو ل كۆچكا سپى كار دكرن، دهست ژ كارێ خوه بهرداینه،ئهڤه ژى بۆ ئهمریكا خالهكا نهرێنى یه، بۆ دهسهلاتا وێ، و نهشێت زى ب زى بریارێن دروست بدهت و ههروهسا راوێژكارێن سیاسى یێ ئهمریكا بۆ دهولهتا خوه هۆسا دیار كرن كو عیراقهكا ئێكگرتى پتر دشێت هاریكاریا وان بكهت و دێ بهرژهوهندیا ئهمریكا دا بیت و ههروهسا عیراق پتر ژێ ههرێما كوردستانێ دێ بهرژهوهندیا وان دا بیت، و ئهڤه ژى یا شاشه، ههر دهم ئهمریكا دڤیا كو عیراقێ پتر نێزیكى سعوودیێ بكهت، ههتا ئیرانێ ل ئهو تشته یا موستههیله، چونكى ئیران و عیراق ل دووڤ مهزههبا دچێن و نها حوكمێ عیراقێ كهتیه دهستێ شیعان دا، و ئهو مهزههبه دێ ههر عیراق و ئیرانێ دێ نێزیكى ئێكودو كهت و وهكو دبینین ئێدى كوشتن و ماف و ئازادیا تاكهكهسى، ههتا رێكخراوێن مافێ مرۆڤى ژى گرنگیا خوه نهمایه، ههمى درووشمهك زێدهتر نینه، پشتى كو ههرێما كوردستانێ ل شهرێ داعش، ل جیاتى ههمى جیهانێ شهر كرى، ڤیا با رێكخراوێن نهتهوێن ئێكگرتى و دهولهتێن زلهێز بۆ دهولهتبوونێ پشتهڤانیا كوردان كربان، سهرهراى ئهڤه كو ئهم ههرێمهكا بهند كرینه، ژلایێ دهولهتێن جیران ڤه.
ئهم بۆ دهولهتبوونێ پێدڤى هندێ ینه كو چهند دهولهتێن زلهێز، پشتهڤانیا مه بكهن و پهیماننامه ل گهل وان گرێ دهین، ههروهسا ب چهك و قاعیدهیێن عهسكهرى ڤه هاریكاریا مه بكهن، بهلێ ئهوان دهولهتانه ژى مسۆگهر مهرجێن خوه دێ ههبن بۆ هندێ كو پشتهڤانیا مه بكهن و دڤێت دهست ژێ هندهك تشتان بهردهین، ههتا كو هندهك تشتێن دى دهست خوهڤه بینین.
