نێچیرڤان بارزانى و جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى

نێچیرڤان بارزانى و جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى

22

په‌روین ره‌مه‌زان دۆسكى
گومان د ڤێره‌ دا نینه‌ كو بۆ دیاركرنا هه‌ر ده‌وله‌ته‌كێ ل جڤاكێ نێڤده‌وله‌تی، فشاره‌كا مه‌زن دروست دبیت ل سه‌ر هندێ كو ده‌وله‌ت حه‌ز بكه‌ن هه‌لوێستى خوه‌ دیار بكه‌ن ل به‌رامبه‌ر سه‌رۆكایه‌تیا هه‌رێمه‌كێ.
چونكى دروستبوونا هه‌ر ده‌وله‌ته‌كا نوو ئه‌وێ دگه‌هینیت كو كیانه‌كێ نوو سه‌ربخوه‌ دروستبوویه‌. هه‌روه‌سا دروستكرنا سیسته‌مه‌كێ سیاسى قانوونى یێ نوو ب مه‌به‌ستا پیاده‌كرنا ماف و ده‌سه‌ڵاته‌كا نێڤده‌وله‌تی بۆ به‌رهه‌مئینانا به‌رژه‌وه‌ندیێن وان یێن تایبه‌ت و بێگومان ب شێوه‌یه‌كى ئه‌رێنى یان نه‌رێنى كارێگه‌رى دبیت ب سه‌ر ماف و به‌رژه‌وه‌ندیێن ده‌وله‌تێن دیتر.
هۆسا هه‌لوێستى ده‌وله‌تان ل به‌رامبه‌ر راگه‌هاندنا ده‌وله‌تا نوو دهێته‌ گوهۆرین، ژ به‌ركو ئه‌و هۆسا هزر دكه‌ن كو كارێگه‌ریه‌كا نه‌رێنى یا هه‌ى، ب تایبه‌ت به‌رژه‌وه‌ندیێن وان دا نینه‌.
هه‌ر ده‌وله‌ته‌كێ دو هه‌لوێست هه‌نه‌، ئه‌و ژى یان دانپێدانه‌ ب كیانه‌كێ نوو و سه‌ره‌ده‌ریكرن ل گه‌ل وه‌ك ده‌وله‌ت یان ره‌تكرنا دانپێدان و سه‌رده‌ریكرنێ دگه‌ل دا نه‌كه‌ن.
هه‌رێما كوردستانێ پشتى كو ریفراندۆم ئه‌نجامداى، ل جیهانێ دا گه‌له‌ك ده‌نگڤه‌دا و ب تایبه‌ت ل ڤێ بارودۆخێ دوژوار دا نێچیرڤان بارزانى بوو كو د هه‌مى راگه‌هاندنان دا دیار بوو، بۆ هندێ كو مافێ كوردان وه‌ربگریت و هه‌روه‌سا ئه‌و شه‌رێ پشتى ریفراندۆمێ دروستبووى، رابگریت.
بگره‌ ژ دانوستاندن ل گه‌ل جڤاكێ نیڤده‌وله‌تى و به‌غدا و هه‌روه‌سا ل گه‌ل وه‌لاتێن هه‌ڤسوى، و هه‌مى شیانێن خوه‌ بكاردئینان كو ره‌وشێ ئارام بكه‌ت.
وه‌كو دبینین پتریا وه‌لاتێن جیهانێ په‌سنا نێچیرڤان بارزانى كرینه‌ كو ببیته‌ سه‌رۆكێ هه‌رێمێ، ژبه‌ركو ئه‌زمۆنه‌كا دوور و درێژ هه‌یه‌ ل سه‌رۆكایه‌تیا وه‌زیران ل هه‌رێمێ و سه‌ره‌ده‌ریكرنا وى ل گه‌ل پتریا وه‌لاتان. هه‌روه‌سا شاره‌زایا وى د دانوستاندن و دبلۆماسیه‌تێ دا و ئاستێ ره‌وشه‌نبیریا وى یا بوویه‌ ئه‌گه‌رێ هندێ كو وه‌لاتێن دى ژى په‌سنا وى بكه‌ن و په‌یامێن پیرۆزباهیێ رابگه‌هینن.
نێچیرڤان بارزانى هه‌تا نها پێنگاڤێن باش هاڤێژتینه‌، ب تایبه‌ت ژ لایێ خزمه‌تگوزاریان وه‌كو په‌روه‌رده‌ و ساخله‌میێ و ئاڤ و كه‌هره‌با.
هه‌روه‌سا ژ لایێ پاراستنێ و ئیمناهیێ ڤه‌ باشتر بوویه‌ ژ پتر ژ جهێن دى یێن عیراقێ و گه‌له‌ك كۆمپانى ده‌ست ب كاركرنێ كرینه‌ و بازرگانیێ دكه‌ن و گه‌له‌ك قونسولخانه‌ ل هه‌رێمێ هاتینه‌ڤه‌كرن.
هه‌تا سالا 2003 بوو كو رژێما به‌عس حوكمرانى دكر و پشتى ڤى ده‌مى ژى حوكمه‌تا عیراقێ ڤیا كو دیمۆكراسیه‌تێ بكاربینیت و یه‌كسانیێ د ناڤبه‌را كورد و عه‌ره‌بان دا، دروست بكه‌ت. لێ مه‌ دیت كو سه‌ركه‌فتن نه‌ئینا و هزرا شۆفینیه‌ت و ده‌ره‌جه‌دوبوونا كوردان هه‌ر به‌رده‌وام بوو و هه‌روه‌سا نه‌هنارتنا بۆدجه‌ى ژ لایێ به‌غدا ڤه‌، گه‌له‌ك كێشه‌ بۆ هه‌ڤوه‌لاتیان دروستكرن، لێ ئه‌م دبینین كو نێچیرڤان بارزانى هه‌رده‌م ڤیایه‌ دانوستاندن دگه‌ل وه‌لاتێن ئورۆپا و نه‌ته‌وێن ئێكگرتى بكه‌ت، هه‌روه‌سا ل گه‌ل سیاسه‌تمه‌دارێن به‌غدا دیالۆگێ بكه‌ت و وان ئاریشان چاره‌سه‌ر بكه‌ت.

کۆمێنتا تە