پاسهوانێ پرتووكان!
شهوكهت ئامێدی/سوید
خواندهڤانێن هێژا، دهمێ مرۆڤ بهرێ خوه ددهت مللهت و جڤاكێن جیهانێ و جڤاكا ڕۆژههلاتی، مرۆڤ هنده جوداهیێن مهزن و سهیر و سهمهره دبینیت. حهتا دهمێ مرۆڤ جڤاكێ ڕۆژههلاتا ئهورۆپی ژی دبینیت دیسا ب لایێ زانین و زانیاری و ڕهوشهنبیری ب وهڵاتێن ڕۆژههلاتی ناچن. ئهگهر بهرێ خوه بدهینه ژیانا زۆربهی زۆری مرۆڤی ڕۆژههلاتی، دێ شێت ڕۆژ و ههیڤان و حهتا سالان ببهته سهر ب كارهكیڤه كو زیان مهزنتر بیت ژ مفای. لێ مخابن بهرههڤ نینه ههیڤێ دهمژمێرهكی ب خواندنا پرتووكهكیڤه یان كۆڤارهكا كولتووری یان ڕهوشهنبیری ڤه ببهته سهر، ژ بهر هندێ زۆر جاران ئهم خوه پالهوان و خواندهڤان و ڕهوشهنبیر دزانین. لێ موخابن زۆربهی ژ مه د ڤالانه ژ ژیانا ڕهوشهنبیری و زانستی و حهتا كولتووری ژی. ئهڤه ژی ههموو دزڤریتهڤه ژ بۆ كێمگوهدانا دهسههلات و پارتێن ڕامیاری ژ بۆ خواندنا پرتووكان ههر ژی یێ دو سالی كو چێرۆك و سهرهاتان ژ بۆ زارۆیێن خوه ڤههینین و بخوونین ههتا پیری… ب رێزان سال نینه ئهز سهرهدانا ههرێما كوردستانێ نهكهم، ههر جار ژی ئهز سهرهدانا چهند پرتووكخانان دكهم. ل سالا ٢٠١٣ ل باژارێ ههولێرێ، من سهرهدانا خواندنگهههكا ئامادیی كر و چوومه د پرتووكخانا وان ڤه، زهرتر ژ ١٥٠٠ پرتووكان ههبوون و سێ فهرمانبهر لێ د دامهزرایبوون. دهمێ من بهرێ خوه دایه ڕاپۆرتا ئهو پرتووكێن هاتینه وهرگرتن د سالا چووی دا. (٢٦) پرتووك هاتبوونه قهركرن، گهلۆ ئهڤه كێماتی نینه ژ بۆ وهزارهتا پهروهردێ و ڕهوشهنبیری و حهتا هندهك جڤاكێن مهدهنی ئهوێن ب ملیۆنان دراڤی ژ دهسههلاتێ وهردگرن ژ بوو ڕهوشهنبیریێ و كولتووری، ئهڤ ئاگهداریه من ب نڤیسی ئێخسته بهر چاڤێن جهنابێ وهزیرێ پهروهردێ ب چارهسهرڤه. لێ مخابن وهك بهرهكی پاڤێنهد بنێ بیرێ دا، ئهڤه ژی ئێكه ژ پهروهردا لاواز، دا جڤاك ب ڕاست و دروستی نه وهڵاتی ب وهڵاتێ خوه بزانیت نه باوهری ب خوه و بهرانبهری خوه ب هێزبێخیت، نه زانیاری و ڕهوشهنبیریا خوه ڕۆژ ب ڕۆژ بژهنیتهڤه ژ بۆ ڕۆژهكا ڕۆهنتر.
دهمێ ئهز سهرهدانا پرووكخانا (بهدرخانیان) یا مهزنا باژارێ دهۆكا داسنیان دكهم ئهز وهسا دزانم جهێ من نابیت بچمه ژۆرڤه، لێ مخابن وهك مزگهفتا گوندهكێ بچووك دهێته بهرچاڤێن من. یا خڕ و خالی. بهرێز مامۆستا ئیسماعیل وهسا حهزژێكهرێ پرتووك خواندن و خزمهتكارێ یه ژ بوو جڤاكێ و پرتووكان، زۆر جاران وهك پاسهوانهكێ بێ بهرههم دهێته بهرچاڤێن من، ئهڤ گونهها بێ لێخوهژبوون ژی یا ل سهر ملێن پارێزگای، بهرپرسێن ڕامیاری و پهروهردهیی و مامۆستا و بهرپرسێن ڕهوشهنبیری، ئهوێن من ئاماژه پێكری خوه دشێن ههیڤێ جارهكێ دهستێ زارۆ و نهڤیێن خوه بگرن و ببهنه پرتووكخانان و بێخنه بهرچاڤێن دهزگههێن ڕاگههاندنێ دا چهند كهسانێن دی چاڤ لێ بكهن و ههمان كار بكهن، ههر وهسا پێدڤیه زۆربهی جڤینێن بچووكێن پارێزگههێ و پهروهردێ و جڤاكێ مهدهنی ل پرتووكخانان بێهنه ئهنجام دا زهرتر پرتووكخانێن مه بكهڤنه بهر چاڤێن جڤاكی، ما ژ بۆ جڤاكێ ئهڤه ژ كۆمبوونێن بێ ئهنجام ب مفاتر نینه؟ ئهرێ بۆچی شهرمه بهرپرسهكێ ڕامیاری بچیته پرتووكخانهكێ، پرتووكهكێ قهر بكهت یان ل ناڤ جڤاكێ خوه روونیته خارێ و چار لاپهران ژی بخوینیت؟ ئهرێ گهنگی و كی دێ ڤی دیواری ههرفینین؟
ئهمما ئهگهر هندهك ب بێژن سهردهمێ زانست و ئهنترنێت و تهكنهلۆجیا سهردهمه! نه ههر تشتهكی چێژ(زهوق) و خۆشی و مفایێن خوه یێن ههین و ههموو تشت و ڕهوشهنبیری و زانین و زانیاری نه هاتینه كۆمپییۆتهریكرن نا كهڤنه بهر چاڤان ژی.
برێزان وهیه ب گشتی خواندنا پرتووكان نهبیه كولتوور ل دهڤهرا مه، لێ ئهڤ پرۆسێسه ژی یا گران نینه، پێدڤیه ههر ئێك ژ مه ژ خوه دهست پێ بكهت و درهنگ نینه.
