پاسپۆرتا دهۆك بۆچى، كانێ، بۆ كى یه, دێ كیڤه چیت؟
تهیار عادل گۆران
ههمى مرۆڤ حهز دكهت دهما بچیته ههر جههكى شۆلین وى ب زووترین دهم بهیته راپهڕاندن ب تایبهت ل ئۆفیسهكا حكومى، ئهڤه بابهتهكا سروشتى یه، مافێ ههر كهسهكى یه كارین وى ب زووترین دهم بهێته راپهڕاندن، لێ نه ل سهر حسێبا هندهكێن دی. بهرى نوكه ل گهلهك جهێن حكومى و نه حكومى سرا گهلهك بوون مینا ریڤهبهریا پۆلیسین هاتنووچوونێ، پشكین مۆلهت و سالنامان. ویستگههین پانزینین ئههلى و حكومى، ریڤهبهریا رهگهزنامان و بارى شارستانی. پشكنینا چاڤان … هتد.نوكه سرا ل وان جهان ههمى ب دووماهیك هاتیه و كێمبوویه، لێ چهندی و چهند ساله ل ریڤهبهریا پاسپۆرتا دهۆك سرا ههر بهردهوامه ئهرێ هۆكار چنه؟!! ئهڤه د حالهتهكى دایه كو دهمێ ب سهرچوونا پاسپۆرتان پتره ژ حهفت سالان واته حهفت سال جارهكى مرۆڤ دێ شۆل ههبیت ل ریڤهبهریا پاسپۆرتان، لێ مخابن حهتا نوكه سرا ههر بهردهوامه. هۆكارین سهرهكی واسته و واستهكارینه و جهى داخێ یه حهتا نووكه ئهڤ دیاردهیه هیشتا بهردهوامه!! ههر چهند رێكارین دهر ئینانا پاسپۆرتان گهلهك ب ساناهى یه لێ سرا و گیروبوونا گهلهك دهمان خهلكى ئازار ددهت، ههكه تو بچیه وێرێ گهلهك جاران هندهك ئهفسهران دبینى ل وى ژۆرێ بۆ ژۆرا دی سرا خهلكێن خودان واسته ددهنه پێش ل سهر حسێبا ئهوێن سرایێ، حهتا چهكێن بانكێ وهردگرن یان شهبهك و پهنجهمۆران ب وان دكهن. چهكێن بانكێ ب بهایى 25 هزار دینارانه كو ل سهر هاتیه نڤیسین بتنێ بیست و پینج هزار دینار، لێ دهما دچنه بانكی 29 هزار دینار ژ وان دهێنه وهرگرتن و دهما دچیه قاتێ دوویێ یا بانكى ل سهر جامى هاتیه نڤیسین (مبلغ الصك 25 ، 3 العموله، 1 رسم التابع)!!. ئهرێ هین نابێژنه من عموله و رسم التابع و مابع چى یه؟. باشه ئهز رازیمه هنگۆ ب عهرهبی گۆتیه مه عموله و رسم تابع ، بهلێ ههوه نهگۆتیه ئهڤ عموله بۆچى یه و ژبهر چ؟ هوون 25 هزاران وهردگرن ب پسۆلهیا فهرمى یا چیك بانكى ئهڤه دروسته و ئهم دزانین ئهڤ پاره بۆ حوكمهتێ یه ،ئهرێ پا چار هزارێن دى دێ هێنه وهرگرتن ههر كهسهكى ئهڤ پاره بۆ كینه؟. ههكه رۆژانه 400 كهس چهكێ بانكێ وهربگریت بۆ دهرخستنا پاسپۆرتان ب ڤی پارهى 24 رۆژ د ههیڤهكى دا دبیته (38,400,000) سى و ههشت ملیۆن و چار سهد هزار دینار و د سالهكێ دا دبیته (460,800,000) چار سهد و شیست ملیۆن و ههشت سهد هزار دینار ئهرێ ئهڤ كۆژمێ پارهیه كو بێ پسۆلا فهرمیه دچیته كیڤه زهحمهت نهبیت بۆ رایا گشتى دیار بیخن. ئهڤه ژبلى دیاردهیهكا دی كو یا ههیه ل دهمێ 24 دهمژمیران پاسپۆرتى دێ وهرگرى ب 250000 دو سهد و پینجى هزار دیناران!. ل ڤیره ئهس پرسیارهكى دكهم ئهرێ مانه مافێ ههركهسهكى یه ل ڤێ وهلاتى خهلكى پاسپۆرت ههبیت بۆچى ب پاره 24 دهمژمیران دێ وهرگرى و ب بهلاش ب ههیڤانه؟ بۆچى؟ كانێ؟ بۆ كێ یه؟ دێ كیڤه چیت؟ ل دووماهیێ دبێژمه پارێزگار و ئهنجوومهنێ پارێزگهها دهۆكى ئهڤه من گۆت و هوون ژى چاره بكهن، خهلك ژى دێ دیدهڤان بیت. ههواره ب هاوارا خهلكى وهرن.
