پـارتـی شـۆڕشـه‌كـا بـه‌رده‌وامه‌

پـارتـی شـۆڕشـه‌كـا بـه‌رده‌وامه‌

0

ئيحسان ئــامێدی

شۆرش پرۆسه‌یا گوهۆرینا بنه‌كی و رهوریشالیا وارێن سیاسی و جڤاكی و ئابوورییه‌ د وه‌لاتی دا، ملله‌ت ب رێكا سه‌ركردایه‌تیه‌كا رێكخستی د چارچووڤێ به‌رنامه‌كێ دارێژتی دا پێ رادبیت، ئارمانج ژێ هه‌لوه‌شاندنا رژێمێ و سیسته‌مێ وێ یێ حكومرانی و ئاڤاكرنا سیسته‌مه‌كێ نوی كو ده‌ربرینێ ژ ئیراده‌یا ملله‌تی بكه‌ت و به‌رژه‌وه‌ندیێن وی بجهبینیت.
پارتی رێكخستنه‌كا سیاسییه‌ ژ وان كه‌سان پێكدهێت یێن هه‌ڤبیروباوه‌ر و هه‌ڤ ئارمانج، هه‌ڤدگرن و ب هه‌ڤڕا خه‌باتێ بۆ گه‌هشتن ب ئارمانجێن پارتێ و بجهئنانانا كارناما وێ دكه‌ن. كو بارزانیێ نه‌مر پارتیا دیموكراتیا كوردستانێ دامه‌زراندی و پرۆگرام و په‌یره‌وێ ناڤخۆ و په‌یمانا مللی داناین، هینگی بارێ گرانێ رزگاركرن و پاراستن و برێڤه‌برنا كوردستانێ ل سه‌ر ملێن خۆ دانا و ب به‌رپرسیاریا خۆ زانی و ب ئه‌رك رابوو ئه‌وا پێدڤییه‌ بكه‌ت دا ملله‌تی ب ئارمانجێن وی یێن نه‌ته‌وه‌یی و جڤاكی بگه‌هینیت و گوهۆرینێن بنه‌كی و رهوریشالی یێن سیاسی و جڤاكی و ئابووری د كوردستانێ و ئیراقێ دا بكه‌ت، ئه‌ڤه‌ ب خۆ كریاره‌كا شۆرشگێریه‌ و ب شۆرش و سه‌رهلدانان دهێته‌كرن، له‌وان هه‌ر زی پارتی رێكخستنێن خۆ چێكرن و به‌رفرهكرن و ئه‌رك و كار دابه‌شكرن وده‌ست ب چالاكیێن جوراوجور كرن و گه‌له‌ك ژوان ئه‌ركان بجهئینان.
ل په‌یمانا مللی یا دامه‌زراندنا پارتیدا هاتیه‌: (ب رێكا خه‌باتا سیاسی كاردكه‌ین ژبۆ د دروستكرنا ده‌وله‌تا هه‌ڤگرتیا دیموكراتیا كوردستانێ ل عیراقێ). و د به‌ندێ ئێكێ یێ پرۆگرامێ پارتی یێ كۆنگره‌یێ ئیكێ دا هاتیه‌: (ژ ئارمانجێن سیاسی سه‌ربه‌خۆیا ته‌مام یا كوردستانێ كو ب ڤان رێكێن خوارێ دێ ب وێ ئارمانجێ گه‌هین: ١-خه‌بات پیناڤی دروستكرنا ده‌وله‌ته‌كا هه‌ڤگرتی د ئیراقێ دا، بناڤێ ده‌وله‌تا هه‌ڤگرتیا دیموكراتیا كوردستانێ. هتد). ئه‌ڤه‌ ئارمانج و ئه‌رك و به‌رپرسیاریێن پارتی بوونه‌ ژ دامه‌زراندنێ و كار و خه‌باتێن هه‌مه‌جۆر بۆ كرینه‌.
ئه‌ڤ پرانسیبه‌ بوونه‌ پێگیریه‌كا كارپێكه‌ر و ل دویڤ بارودۆخان كار و بزاڤ بۆ كریه‌. پارتی ب سه‌رۆكاتیا بارزانیێ نه‌مر ب ڤان بیروباوه‌ر و بنگه‌هێ خۆیێ جه‌ماوه‌ری بوو نوینه‌را راسته‌قینه‌یا گه‌لێ كوردستانێ و سه‌ركردایه‌تیا وی كر و ب ئه‌ركێ خۆ یێ نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانی و جڤاكی رابوو.
پاشگه‌زبوونا حوكمه‌تا ئیراقێ ژ سۆز په‌یمانێن خۆ به‌رامبه‌ر پارتی و گه‌لێ كوردستانێ، پارتی هشیاریا خۆ وه‌رگرت و به‌رهه‌ڤیێن ریبریبوونێ كرن.
كو ل ١١ ئیلۆنێ هێزێن له‌شكرێ ئیراقێ له‌شكه‌ركێشی ل سه‌ر كوردستانێ كری و چه‌ندین ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ بومبارانكرین و شه‌ڕ دژی كوردستانێ هه‌لكری، پارتی به‌رگری كر و ل ١٩ ئیلۆنا ١٩٦١ مه‌كته‌با سیاسی یا پارتی بریار دا رویبری زێده‌گاڤیێن حوكمه‌تێ ببیت و شۆرشێ هه‌لگیرسینیت، هۆسا پارتی و جه‌ماوه‌رێ كوردستانێ به‌رسینگا وێ سیاسه‌تێ گرت و سه‌رهلدان كر و شۆرشا ئه‌یلولا رزگایخوازا نیشتیمانی ب سه‌رۆكاتیا بارزانیێ نه‌مر ل ١١ ئیلۆنا سالا ١٩٦١ ل ژێر درووشمێ دیموكراتی بۆ ئیراقێ و ئۆتونۆمی بۆ كوردستانێ هاته‌ راگه‌هاندن.
ل شۆرشا ئیلۆنێ‌ نیشتیمانی خه‌باتا چه‌كداری و شۆرشا جڤاكی و ره‌وشه‌نبیری و میدیایی هاته‌كرن، شۆرشه‌كا مللی و جه‌ماوه‌ریا هه‌می ته‌خ و تویژێن جڤاكی و هه‌می پێكهاتێن نه‌ته‌وه‌یی و ئایینی یین كوردستانێ بوو، و چه‌ندین ده‌ستكه‌فتێن مێژوویی بده‌ستڤه‌ئینان، ژ وان رزگاركرنا گه‌له‌ك ده‌ڤه‌رێن كوردستانێ و دانپێدانا فه‌رمی یا حوكمه‌تا ئیراقێ ب مافێن نه‌ته‌وه‌یێن گه‌لێ كوردستانێ.
بارزانیێ نه‌مر دفه‌رمۆت: شۆرشا ئیلۆنێ لاپه‌رێن كه‌ڤن یێن مێژوویا مه‌ ره‌نگین كرن. هه‌روه‌سا دبێژیت: مه‌ كوردان رۆژه‌كێ شه‌ڕه‌ك نه‌كریه‌ مه‌ ده‌ست پێ كر بیت، ئه‌م به‌ره‌ڤانیێ ژ خۆ و مافێن خۆ دكه‌ین. شه‌رێ مه‌ پێناڤی نه‌مانا شه‌ری یه‌. ئه‌و شه‌ڕێ ئه‌م دكه‌ین، شه‌ره‌كێ ره‌وایه‌. هه‌روه‌سا دفه‌رمۆت: هه‌تا ده‌ستێن من تفه‌نگێ دگرن، دێ بۆ ئازادیا كوردستانێ تێكۆشم، من دڤێت ئالایێ‌ كوردستانێ بلند بكه‌م و نه‌هێلم جاره‌كا دی كوردستان دیل و داگیركری بیت. ئه‌ڤه‌ شه‌ره‌فه‌كا مه‌زنه‌، كو وه‌كو پێشمه‌رگه‌یه‌ك د شۆرشا ئازادیێ دا پشكدار ببم. هه‌روه‌سا دفه‌رمۆت: دڤیت ملله‌تێ مه‌ هه‌ر بگه‌هیته‌ مافین خۆ یێن ره‌وا، شۆرشا مه‌ ل سه‌ر حه‌قیێ یه‌، مافێن گه‌لێ مه‌ دحه‌قن، ئه‌ڤ ساله‌ نه‌بیت ساله‌كا دی، لێ هه‌ر دڤێت دانپێدانێ ب حه‌قێ مه‌ بكه‌ن. هه‌روه‌سا دبێژیت: ده‌مێ مه‌ ده‌ست ب خه‌باتێ كری بۆ كوردستانێ بوو، لێ نوكه‌ بارێ هه‌می ئیراقێ ل سه‌ر مللێن مه‌یه‌، دڤێت هه‌ولان بۆ ئیراقێ بده‌ین و وان ژی رزگار بكه‌ین و ل سه‌ر ڤێ رێبازێ پارتی خه‌بات كریه‌ هه‌تاكو شیایی رژێما دكتاتۆری برۆخینیت و ئیراقا دیموكراتیا فیدرالیا ده‌ستووری د به‌رژه‌وه‌ندیا هه‌می ئیراقیان دا ئاڤا بكه‌ت.
سه‌رۆك بارزانی دبێژیت: شۆرشا ئیلۆنێ سه‌رهلدانا ئیراده‌ و باوه‌ری بخۆبوون و سه‌ربلندیا مرۆڤێ كوردستانێ بوو، بنه‌مایه‌كێ موكم و رێكخستی بوو بۆ به‌رده‌وامیا خه‌باتێ و راوه‌ستانا گه‌لێ كوردستانێ ل به‌رامبه‌ر زۆرداریێ، ڤێ شۆرشا مه‌زن ب به‌هایێن خۆیێن بلند و ب پێداگری و خۆراگریا بێ وێنه‌یا یا سه‌ركردایه‌تییێن پێشمه‌رگه‌ی و جه‌ماوه‌ری، دوزا ره‌وایا گه‌لێ مه‌ ب پێنگاڤێن مه‌زن به‌ر ب پێشڤه‌ بر، شۆرشا ئیلۆنێ ل ژێر رێبه‌رایه‌تیا بارزانیێ نه‌مر بوو ژێده‌رێ هێزێ و ئیلهامبه‌خشیێ بۆ قووناغێن دی یێن خه‌باتا رزگاریخوازا گه‌لێ مه‌ و خه‌باتكارێن كورد ل ته‌ڤایا پارچه‌یێن دی یێن كوردستانێ.
هێژا نێچیرڤان بارزانی دبێژیت: شۆرشا مه‌زنا ئیلۆنی، دایكا شۆرشێن كوردستانێ، د قووناغه‌كا سه‌خت و دژوار دا كو نكۆلی ل بوون و مافێن گه‌لێ كوردستانێ دهاته‌كرن، بوو هێڤێنێ هشیاری و بیر و ناسنامه‌یا نه‌ته‌وه‌یی و نیشتیمانی. شۆرش ب كۆمكرنا هه‌می چین و تویژێ و پێكهاتێن ئایینی و نه‌ته‌وه‌یی یێن كوردستانێ ل ژێر ئێك چه‌تر ئیراده‌كا پۆلایین ئاڤاكر و ده‌نگێ ره‌وا یێ ئازادا گه‌لێ كوردستانێ گه‌هانده‌ته‌ڤ جیهانێ و بنه‌مایێ دانپێدانا فه‌رمی یا ئێكێ‌ و ده‌ستكه‌فتیێن ده‌ستووری یێن باشتر دانا.
هێژا مه‌سرۆر بارزانی دبێژیت: شێست و پێنجه‌مین سالرۆژ دا هه‌لگیرسانا شۆرشا مه‌زنا ئیلۆنێ، ب رێبه‌ریا رێبه‌رێ مه‌ یێ نیشتیمانی جه‌نابێ بارزانیێ نه‌مر، ب رێزه‌كا زۆرڤه‌ یادا هه‌می پێشمه‌رگه‌ و خه‌باتكه‌ر و تێكۆشه‌ر و ته‌ڤ پشكداربوویێن وێ شۆرشا جه‌ماوه‌ری و سه‌رتاسه‌ریا كوردستانێ دكه‌ین، كو هه‌موو پیكهاتێن ئایینی و نه‌ته‌وه‌یی یێن كوردستانێ پشكداری تێداكری و چه‌ندین ده‌ستكه‌فتیێن مێژوویی بده‌ستڤه‌ئیناین، كو گرنگترینا وان نه‌چاركرنا رژێما ئیراقێ بوو ل چارچووڤێ رێكه‌ككه‌فتننامه‌یا ١١ ئادارا ١٩٧٠ دا دانپێدانی ب مافێن گه‌لێ كوردستانێ بكه‌ت.
ئه‌ڤه‌ پارتیا بارزانیێ نه‌مر و سه‌رۆك بارزانی و رێبوارێن وێ رێبازێنه‌ و د به‌رده‌وامن ل سه‌ر شۆرش و خه‌باتا خۆ هه‌تا گه‌هشتن ب هه‌موو ئارمانجێن ملله‌تی یێن كو ل ریفراندۆما ٢٥ ئه‌یلولا ٢٠١٧ ملله‌تی ل سه‌ر پشنیارا سه‌رۆك بارزانی بریارا خۆ ل سه‌ر دای و گۆتی، به‌لێ بۆ سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ.
كوردستان ب سه‌ركردایه‌تیا پارتی و ب سه‌رۆكاتیا سه‌رۆك بارزانی، خۆدانا گه‌له‌كێ دلسۆز، پێشمه‌رگه‌یه‌كێ قه‌هره‌مان، شۆرشا ئیلۆنێ، رێكه‌فتنا ١١ ئادارێ، شۆرشا گولانێ، سه‌رهه‌لدانێ، دامه‌زراندنا هه‌رێما كوردستانێ، ئۆتونۆمی، فیدرالیه‌تێ، رۆخاندنا دكتاتۆریه‌تێ، ئاڤا كرنا ئیراقا دیموكراتی و فیدرالی و ده‌ستووری و ریفراندۆما سه‌ربه‌خۆیا كوردستانێ یه‌، هه‌ر دێ یا خۆراگر و سه‌ركه‌فتی بیت.
ل بیره‌وه‌ریا ٦٥ سالیا شۆرشا ئیلۆنا نیشتیمانی.. سلاڤ بۆ گیانێ بارزانیێ نه‌مر سه‌ركێشێ شۆرشێ و ئدریسێ جانه‌مه‌رگ و ته‌ڤایا شه‌هیدێن كوردستانێ.
سلاڤ بۆ پێشمه‌رگه‌یێن قه‌هره‌مان یێن شیایین ب خه‌بات و قوربانیدانا خۆ مه‌زنترین داستانێن سه‌روه‌ریێ تۆماركه‌ن.
سلاڤ ل گه‌لێ كوردستانێ یێ دلسۆز و خۆراگر.

کۆمێنتا تە