پهندێن ههیڤا رهمهزانێ
مفایێن عیبادهتی:
ههیڤا رهمهزانێ ب شهڤێن خوهڤه چهندا خۆشه، ههروهسا رۆژێن وێ ژی چهند دخۆشن! خودێ مه و ههوه ژ وان ب هژمێریت كو رۆژیان دگرن و باشترین رۆژی بیت و ژ وان بین كو شهڤێ پهرستنا خودێ بكهین كو باشترین پهرستن بیت و خودێ تهوبێ و رێیا راست ب رزقێ مه و ههوه بكهت داكو رۆژا قیامهتێ بۆ مه شاهد بن و شهفاعهتێ بۆ مه بكهن.
ئهڤه راوهستیانهكه دگهل هندهك رهفتار و كریارێن شاش كو گهلهك موسلمان د ڤێ ههیڤا پیرۆز دا دكهن چ ژن بن و چ زهلام بن.
پێدڤیه ئهم هزرا خوه بكهین بۆچی خودایێ مه رۆژیگرتن ل سهر مه فهرز كرینه كو ب درێژیا رۆژێ خوارن و ڤهخوارن ژ مه هاتیه قهدهغهكرن؟ بێگومان خودایێ مهزن نهڤێن ب ڤێ ئێكێ مه عهزاب بدهت چونكی چ منهت ب مه نینه، بهلكو ئهڤ نیعمهته دایه مه و بۆ مه حهلال كریه و دبێژیت بهری بانگێ سپێدێ ههتا رۆژئاڤابوونێ رۆژیێ بگرن، ههروهكو خودایێ دلۆڤان دبێژیت[ ڵعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ] ((البقره:183)).
خووشك و برایێن هێژا نڤێژ و رۆژی و ئهداكرنا حهجێ و زهكاتێ پهرستنا ب شهڤ و زكرێ خودێ و.. هتد، مفایێن دونیایێ و ئاخرهتێ تێدا ههنه.
مفایێن ئاخرهتێ:
مفایێن ئاخرهتێ ههوجه ناكهت مرۆڤ بهحس بكهت، چونكی ههر ئهو بهسه خودایێ مهزن خودانێ عیبادهتی ببهته بهههشتێ ههروهكێ دبێژیت: [وَقَاڵ رَبُّكُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ ڵكُمْ إِنَّ الَّژِینَ ێسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِی سَێدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِڕینَ] ((غافر:60)).
ئهڤجا ئهڤه بهسی مهیه و پێدڤی ناكهت بێژین رۆژی لهش و نهفسا مرۆڤی پاقژ دكهت، یان بێژین مرۆڤی ساخلهم دكهت، یان ژی بێژین مرۆڤی ژ نهخۆشیان دپارێزیت، رۆژی مرۆڤی ژ عهزابا خودایێ ئهرد و ئهسمانی رزگار دكهت و بهسی مرۆڤی یه كو خودێ ژ مرۆڤی رازی دبیت.
مفایێن دونیایێ:
ههكه ئهم بهحسێ مفایێن دونیایێ بكهین ئهم دێ هندهك مفایێن مهزن بینین مینا:
1. پاقژبوونا نهفسێ: چونكی ههكه مرۆڤی رۆژی گرت و نڤێژ كر و پهرستنا خودێ كر، دێ ترس و چاڤدێری ل دهف پهیدا بیت، ئهڤجا ژ ههمی ئالیان ڤه دێ پهرستنا خودایێ خوه كهت و ب ڤی حالهتی پهرستنا راستهقینه تێكهلی كریارێن خراب نابیت، ههروهكی خودایێ مه د ڤێ ئایهتێ دا بهحسێ نڤێژێ دكهت [وَأَقِمِ الصَّلاهَ إِنَّ الصَّلاهَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَڕ] ((العنكبوت:45)).
ههكه ته ئێك دیت نڤێژێ دكهت و كریارێن خراب و كرێت دكهت، بزانه وی مفا ژ نڤێژێ نهدیتیه، بهلكو نڤێژهكا تنێ ب وێنهیه، راسته ناهێته هژمارتن وهكو كافر، چونكی نڤێژا كری، لێ وی ئهو نڤێژ نهكریه كو بهرێ وی ژ خرابیان بدهته پاش. چونكی پهرستن نهفسێ پاقژ دكهت، لهورا دبینی ئهوێ پهرستنا خودێ دكهت دلێ وی یێ پاقژه ژ كهربوكینێ، حهسیدیێ، غرۆرێ، مهزناتیێ و. . هتد. خودایێ دلۆڤان د ڤێ ئایهتێ دا دبێژیت: [ێوْمَ لا ێنْفَعُ مَالٌ وَلا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَی اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِیمٍ] ((الشعراء:88-89)).
لهورا پهرستگارێن ئهوهلی ژ ههڤالێن پێغهمبهری سلاڤ ل سهر بن، دهربارهی پاقژیا نهفسێ و رهفتارا وان دگهل قورئانا پیرۆز نموونێن سهیر بوون، كو محهمهد پێغهمبهر سلاڤێن خودێ ل سهر بن چاڤلێكهرێ وانا بوو كو شهڤهكێ رابوو و ئهڤ ئایهته: [إِنْ تُعَژِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ ڵهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ] ((المائده:118)). خواند و ههتا سپێدێ و ههر دووباره دكر و دكره گری، ئینا ههڤالێ وی ئهبو زهڕی گۆتێ: یا پێغهمبهرێ خودێ هێشتا تو ڤێ ئایهتێ دخوینی؟ پێغهمبهرێ سلاڤ ل سهر بن گۆت “من داخوازا شهفاعهتێ بۆ ئومهتا خوه كر و ب ئانههیا خودێ دێ رزگار بن ههكه چ شریكا بۆ خودێ چێ نهكهن”.
2. مفایێن رۆژی و نڤێژێ و عیبادهتێن دی، پاقژیا جڤاكی یا تێدا، چونكی جڤاكێ پاقژ تاوان و خرابی تێدا بهلاڤ نابن، نهیا دروسته تو خهلكی د مزگهفتان ڤه ببینی و ههكه دهركهفتن و ههر ئێك چوو سهر كارێ خوه و ئێكی حیله كر و یێ دی غش د كارێ خوه دا كر و هندهك یاریێن نهدروست بكهن و هندهك سهرخۆش ببن و. . هتد ژ كارێن حهرام، چونكی ئهڤه ههڤدژی ژیانا موسلمانایه.
3. پهرستن بۆ كۆمكرنا پهیڤا موسلمانایه، چونكی ئومهتا ئیسلامی د ئێك دهمی دا رۆژیێ دگرن و د ئێك رۆژ دا دخۆن و پێكڤه ل مزگهفتان كۆم دبن و ل حهجێ پێكڤه ل عهرهفێ و مینایێ كۆم دبن و پهیڤا ههمیان ژی ئێكه و دلێن وان دبنه ئێك و وان چ ناكۆكی و ههڤركی نینن.
خووشك و برایێن موسلمان پێدڤیه تهماشهی پهرستنێن خوه بكهین، ئهرێ ئهم ب كریار پهرستنا خودێ دكهین یان نه؟ تایبهت ئهم یێ د ههیڤا رهمهزانێ دا دا تهماشهی كهتوارێ موسلمانان بكهین كانێ یێ چهوایه؟ ئانكو ههكه رۆژی ب ئاوایێ دروست بیت و ب ههمی رامانان رۆژی بیت، بێگومان دێ ژیانا موسلمانان گهۆریت و دێ بهر ب خۆشیێ ڤه چیت و ئهڤه تشتهكێ سروشتی یه، چونكی ئبلیس د ههیڤا رهمهزانێ دا دهێته گرێدان ههروهكو د رامانا فهرمودهكا پیرۆز دا هاتی، د ههیڤا رهمهزانێ دا دهرگههێن بهههشتی ڤهدبن و یێن دۆزهخێ دهێنه گرتن و ههمی ئبلیس دهێنه زنجیركرن، لێ وهرن پێكڤه تهماشهی هندهك كارێن نهرێنی و شاشیان بكهین كو ڤی سهردهمی دكهڤنه دكهتوارێ موسلمانان دا:
* رهمهزان وهكو ماوهكێ دهمكی دهێته هژمارتن: ههر ل دهستپێكێ خهلك رهمهزانێ ب ماوهكێ دهمكی دهژمێرن، لهورا حهز و شههوهتێن خوه پاش دئێخن بۆ پشتی رهمهزانێ! ئهڤجا دهمێ رهمهزان دهێت مزگهفت تژی دبن و ژ نڤێژكهران دبیته قهرهبالغ و هێدی هێدی كێم دبن ههتا خلاس دبیت! باشه ل ههیڤا شهعبانێ كانێ ئهڤ نڤێژكهره؟.
* ما نزانن كو نڤێژ ءهو ستوونه كو ئیسلام ل سهر دراوهستیت؟ و ههر ئهوه جوداكهرا ئیسلامێ و كوفرێ؟ ههروهكی پێغهمبهر د فهرموودهكێ دا دبێژیت (عههدا د ناڤبهرا مه و وان دا نڤێژه، ههر كهسێ نڤێژ هێلان كافر بوو) ههروهسا د فهرموودهكا دی دا دبێژیت (د ناڤبهرا زهلامی و كوفرێ و شركێ دا نڤێژه)، ئانكو یێ نڤێژا بهێلیت پتر نێزیكی كوفرێ یه ژ ئیمانێ، پا چ بێژین ئهڤێن ب ئێكجاری نێزیكی مزگهفتان نهبن؟
* خودایێ رهمهزانێ و شهعبانێ ههر ئێكه و ئایین ناهێته گهۆرین و ئیسلام نه یاریهكه و نهوهكو ئایینێن دی یه كو رۆژه ب تنێ بۆ عیبادهتی ههیه، بهلكو عیبادهتێ موسلمانان رۆژانهیه، لهورا نابیت رۆژانه عیبادهتی بكهت و د ههمان دهمی دا گونههان ژی بكهت، ههكه ههردو كار كرن ئهڤه د رامانا عیبادهتی نهگههشتیه، بهلكو رێیهكا تایبهت بۆ خوه دیار كریه و ههردهمێ رهمهزان خلاس دێ زڤرنه سهر كارێن خوه یێن حهرام، ئهڤه وهكی وانن ههروهكو ئێكێ بریتانی گۆتی “ئهم رۆژهكێ عیبادهنێ خودێ دكهین و شهش رۆژان عیبادهتێ بانكا ئنگلتهرا دكهین”. ئهرێ ئومهتا ئیسلامێ ژی وهلێهاتیه كو ل مزگهفتان خودێ دپهرێسن و ههردهمێ ژ مڤگهفتان دهركهفتن عهبایێ پهرستنێ دهاڤێژن و ل دووڤ شههوهتێن خوه دچن؟. ئهڤجا برایێ موسلمان دهمێ د ههیڤا رهمهزانێ دا قورئانێ دخوینی و عیبادهتی دكهی و هزرا مرنێ و بهههشت و ئاگری دكهی دلێ خوه راگره و بزانه ههكه دلێ ته ئارام و گهش نهبوو ئهو ته دل نینه، لهورا یا باش ئهوه تو دوعا ژ خودێ بكهی دلهكی بدهته، چونكی مرۆڤ ههیه یێ ساخه و دلێ وی یێ مریه، ههروهسا چونكی د شهرعی دا دل نه ب تنێ ئهوه كو خوهلێدانێ دكهت و خوینێ ددهته لهشێ مرۆڤی، بهلكو دل ژیانا رۆحێ و ترسا خودێ یه، ههروهكی خودایێ مهزن دبێژیت [إِنَّ فِی ژلِكَ ڵژِكْرَی لِمَنْ كَانَ ڵهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَی السَّمْعَ وَهُوَ شَهِیدٌ] (ق: 37).
ئهڤجا پێدڤیه ئهڤ حالهتێ نهرێنی ژ دلێن موسلمانان دهركهڤن، پێدڤیه ههر مرۆڤهك ب راستهقینه یان بهندێ خودایێ خوه بیت!، یان ب دروستی ببیته بهندێ شهیتانی، و ژبلی ههردو رێیان هیچ رێیهكا دی نینه، خودایێ مه دبێژیت: [أَڵمْ أَعْهَدْ إِڵیْكُمْ ێا بَنِی ێدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّیْگانَ إِنَّهُ ڵكُمْ عَدُوٌّ مُبِینٌ * وَأَنِ اعْبُدُونِی هَژا صِرَاگٌ مُسْتَقِیمٌ] (یس:60-61).
وهرگێران: حكمهت زێوكی:
