ژ پیلانا … ((نهخێر بۆ ڕیفڕاندۆمێ))
هۆشهنگ باوانى
ههر چهنده هێشتا زووه ئهم بكارین ب هووری شڕۆڤهك, ئانكو بڕیارهك دروست ل سهر ئهنجام و ئاكامێن ئۆپهڕاسیۆنا لهشكریا حوكمهتا ئهردوگان ل ڕۆژئاڤایێ كوردستانێ و ل باژێرێ ((عهفرین))ێ بدهین. لێ دهمێ مرۆڤ گوهدارى و چاڤدێری و دووڤچوونهكا بهردهوام بۆ بۆیهرێن گهرمێن ڤێ دهڤهرێ دكهت و گرێدانهكا میكانیزمى د ناڤبهرا ڤان ڕوودانان دا دروست دكهت، دگههیته وێ ڕاستیێ كو ئهوا دبێژنێ دهڤهرا ڕیكهفتنا ((سایكس ـ بیكۆ)), پشتى ههردو شهڕێن كهنداڤێ و بوهارا عهرهبى و دیفاكتۆیا ههرێما كوردستانێ ل عیراقێ و بوۆیهرێن سووریا و سهرههڵدانێن كوردان و پێكهاتنا كانتۆن و خۆسهریان و بهرخودانێن ل توركیا و خۆنیشاندان و شهڕێ چهكدارى ل ئیرانێ و پێشڤهچوونا فهلسهفهیا فیدڕالیهتا نهتهوهیى. ئێدى چ زهڕووڕهتهك بوو مانا ڤێ دهڤهرێ و مانا وێ ڕێكهفتنامێ نهمایه. ب دیتنا مه هندى پڕۆسهیا گوهۆڕینا نهخشهیا دهڤهرێ و ههڵوهشاندنا ڕیكهفتنا ناڤبرى بهێته بدووماهیك ئێخستن و گیرۆكرن زهرهرمهندێ سهرهكی نهتهوه و گهلێن دهڤهرێنه. چونكى زلهێزێن جیهانێ و لایهنێن ههڤڕك ل سهر سامانێن وێ دهڤهرێ, د ڕێیا هێزێن بریكارێن خوه, شهڕێ خۆه ل دهڤهرێ ئهنجامددهن و دهستكهفتێن خوه بدهستڤهدئینن. دهمێ د ڕییا هندهك كاڵفام و سهركێش و گهمژهێن كورد ل ١٦ى ئۆكتۆبهرێ كێرا ڕیفڕاندۆمێ ئێخسته سهر ستویێ كهركووكێ و كره قوربانی بۆ هندهك دهستكهفتێن دهمكی یێن ئابوورى و گهف خستنه سهر حوكمهتا ههڤلێرێ و پارسهنگا هێزێ ب ئالیێ بهغداڤه شكاند. بۆ مه گوومانهك چێبوو كو ئهڤه تهگبیر و پیلان و نیمچه كۆدێتایهكا دۆمدرێژ و چهندین دیمهنه, قووناغ قووناغ دێ هێنه جێبجێ كرن، ژئهگهرا وێ پێشڤهچوون و ب نێڤدهولهتى بوونا دۆزا گهلێ كورد ل ههر چهار پارچێن كوردستانێ و نهخاسمه پشتى شكاندنا ههیمهنهت و سههما دڕندایهتیا ((داعش)) ژ لایێ هێزێن پێشمهرگێ كوردستانێ ب فهرماندهیا مهسعود بارزانى ب درێژاهیا زێدهتر ژ ١٦٠٠كم ههر ل سنۆرێ توركیا و سووریا و باشۆرێ ڕۆژههڵاتا ئیرانێ. ئهڤ سهركهفتنا دهملدهست و خێرا و ب لهز و ژنشكاڤه, بوویه جهێ سهرنج و بالكێشییا حوكمهت و ووهڵاتێن جیهانێ ب گشتى و ئهمریكا و دهولهتێن ڕۆژئاڤا ب تایبهتى, لهوڕا ب تێكڕا و ب ههڤڕا ل سهر مهحفوورێن سوور ل ههڤلێرا پایتهختا ههرێما كوردستانێ ڕۆژانه ل گهل سهرۆكایهتیا ههرێمێ و سهرۆكایهتیا حوكمهتێ و مهزنه بهرپرسێن مه كوردان نهك ب تنێ دجڤیان، بهلكى ب ههمى جۆرێن زمانێن دبلۆماسى و سیاسى و لهشكرى و ئابوورى پشتهڤانیا مافێن ڕهواێن گهلێ مه دكر و پهسنا لهشكرێ پێشمهرگهى دكر و نه دژى كیانهكێ كوردى بوون. لێ بۆسهیا بهرژهوهندیان و كهمینا دابهشكرنا سامانێن پتڕۆلێ و دووفاقیا سیاسهتێ و لاوازبوونا گهفێن تیڕۆڕێ نهخاسمه یا ((داعش))ێ ل سهر ئاخ و بهرژهوهندیێن وان و هتد.., بوونه ئهگهرێن داڕشتنا پیلان و تهگبیرهكا دۆمدرێژ دژ ب ههرجۆره پێنگاڤهكا كوردان بهر ب ئازادی و سهرخهبوون و كیانسازیێ. ئانكو پهیداكرنا ههر دهریچه و كۆریدۆرهكێ كو بكاریت سنۆر و توخیبێن دهستكرد ههڵوهشینیت و خوه بگههینیته سهرئاڤ و دهریایهكا جیهانى. لهوا ئهم ئۆپهراسیۆنا سۆپایێ توركیا بۆ ((عهفرین))ێ، ب دیمهنێ دووێ ژ شانۆگهریا یان قۆناغا دووێ ژ كۆدهتایا ((نهخێر بۆ ڕیفڕاندۆمێ)) ددهینه نیاسین. عهفرین دهڤهرهكا شاخاویا ڕۆژئاڤایا كوردستانێ یه و٦٠ كم ل حهلهبێ دووره و رووبهرێ وێ ٣٨٥٠كم٢ و نێزیكى ٢% ل خاكا سووریێ پێكدئینیت و ل دووڤ ئامارێن ٢٠١٢ ێ هژمارا ئاكنجیێن وێ ٥٢٥ هزار كهسن. ڕاسته عهفرین نه باژێرهكێ كناردهریایێ یه و ناكهڤیته سهرلێڤا چ ئاڤان، لێ چونكى نێزیكترین خاڵا ڕۆژئاڤا كوردستانێ یه ل دهریا سپى لهوا ههردهم تاقه ئۆمیدا كوردانه ژبۆههڤ سنووریهكا ئاڤێ. بهرههڤیا ئهردوگان و دهمژمێرا سفر بۆ ئهنجامدانا ئۆپهراسیۆنێ یا نێزیك دبیت, بهلكى یادهستپێكرى. چما مه گۆت دیمهنێ دووێی یه ژ پیلانا ((نهخێر بۆ ڕیفڕاندۆمێ))؟. چونكى بۆ ئهنجامدانا ههردو ئۆپهڕاسیۆنان ((كهركووك ـ عهفرین))، چراێێن كهسك ژ ئالیێن زلهێزانڤه بۆههردو لهشكرێن داگیركهر هاتینه ههلكرن وڕهنگه ل عهفرینێ ژى دهستهكێ زڕكوردێن كاڵفام وخۆفرۆش ههبن مینا كهركووكێ, ب ڤى ڕهنگى پشكا دووێ ژكۆدهتایا ((نهخێر بۆ ڕیفڕاندۆمێ)) بهێته جێبجێكرن. چونكى ئهنقهرهێ گۆت دێ ههماههنگیێ ل گهل مۆسكۆیێ كهین داكو چ شاشى چێنهبن. ئهمریكا ژى بێ ئاگاهیا خوه ل سهر نهبوونا پێزانینان دهربارهى ئۆپڕاسیۆنێ ڕادگههینیت و دبێژیت ئهڤ لهشكركێشى و شهڕه دێ زیانێ گههینیته دهڤهرێ. دیاربوو كو ههبوونا ههرجۆره دهستههڵاتهكا كوردى ب ههر شێوه و شێوازهكێ ههتا ئهگهر ئاشتیخوازانهژى بیت ل دهڤهرێن ڕێكهفتنا ((سایكس-پیكۆ)), جهێ مهترسى و نهڕحهتیا حكومهتێن دهوروبهرانه. یائاشكرایه كو جارێ زلهێز و دۆستێن كوردان ژى، ژ بهر بهرژهوهندی و دهستكهفتێن ئابوورێن خوه و راگرتنا ههڤسهنگیا ململانێا سیاسى ل سهر جیۆپۆلیتیكا دهڤهرێ زێدهترحسێبان بۆ وان حوكمهتان بكهن. ئهگهر نه ژ بهر چ ئهمریكا و ڕۆژئاڤا ل گهل یهكپارچهیا ئاخا عیراقێ نه, لێ ل سووریا و ڕۆژئاڤایا كوردستانێ بۆچوونهك جودا ههیه؟. ئهڤه و گهلهك بۆچوونێن دیێن ههڤدژ و ناكۆك دپیادهكرنا سیاسهتا زلهێزێن دونیایێ ل دهڤهرا ڕۆژههڵاتا ناڤین هاتینه خۆیاكرن. ب ههر حاڵ ئهگهر توركیا عفرینێ داگیربكهت, ئهڤه ژ ئالیێ جوگرافی ڤه ههر ههمى دهڤهرێن دكهڤنه ناڤبهرا جهڕابلس و دهریا سپى دێ دبن كۆنتڕۆڵا وێ دابن و ئێدى كورد و دهریا دێ ژێك هێنهڤهقهتیان. ڤێ چهندێ قۆناغا دووێ, ئانكو دیمهنێ دووێ ژى ژ پیلانا ((نهخێر بۆ ڕیفڕاندۆمێ)) دێ هێته بجهئینان و چاڤهڕێ دیمهنێ سیێ بن.
