گرنگیا ههبوونا جڤاتا راژهیی بۆ نههێلانا دامهزراندنا بندیواران
ژ چاكسازیێن بهرنامێ سهرۆكاتیا ههرێما كوردستانێ لێ زڤرین بۆ گشت میلاكێ حكومی و رێخستنا میلاكی و كاركرن بۆ دامهزراندنا جڤاتا خزمهتا مهدهنی، ئهڤ چهنده هاتهكرن پشتی ههرێما كوردستانێ كهفتیه د قهیرانهكا نهچاڤهرێكری دا، نهخاسمه ژ لایێ دارایی و ئابووری ڤه كو كارتێكرنهكا نهرێنی ل سهر بارێ خهلكی كریه و بارودۆخ پتر لاواز كریه، كو گهڤ ل سهر ژیانا وهلاتیان كریه نهخاسمه تهخا مووچهخۆر كو داهاتیێ وان ب تنێ مۆچهیه و چو ژێدهرێن دی یێ بدهستڤهئینانا پارهی نین، ئهڤجا پێدڤی بوو حوكمهتا ههرێمێ هندهك پێنگاڤێن رژد بهاڤێژیت بۆ بهرسنگرتنا ڤێ قهیرانێ بكهت كو ژ نشكهكێ ڤه پهیدابوو و كارتێكرنا خوه ل سهر ژیارا رۆژانه یا خهلكی كریه، زێدهباری دارشتنا پلانهكا ب لهز بۆ چارهسهركرنێ و ژ وان پێنگاڤان ئهو بوو ل رێكهفتی 10-2-2016، سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ چهند بریارێن چاكسازیێ دهرێخستن و ژ خالێن گرنك د ڤی بهرنامهی دا، خالا ئێك، برگا ج، تێدا هاتیه ” لێ زڤرینهك بۆ میلاكێ حكومی بهێتهكرن و رێكخستنا میلاكی و كاركرن ژ بۆ دامهزراندنا جڤاتا خزمهتا مهدهنی (راژهیی)، كو ب دامهزراندنا ڤێ جڤاتێ دێ كارتێكرنا ئهرێنی ههبیت وهك رێیهك بۆ نههێلانا فهرمانبهرێن ب رێیێن نه یاسایی هاتینه دامهزراندن ئهوێن بهرنیاس (بندیوار)، چونكی ئهڤ جڤاته دێ دهسههلات ههبیت بۆ نههێلانا ههر حالهتهكێ نه قانوونی یه پهیدابووی نهخاسمه بوارێ فهرمانبهریا گشتی دا، ههژی گۆتنێ یه كو ئهڤ قانوونێن نوكه كار پێ دهێته كرن یێن گرێدایی ب ئهركێ فهرمانبهران ڤه گهلهك د كهڤنن و د لاوازن و ناگونجن ل گهل ڤی سهردهمی و پێدڤی ههلوهشاندن و راستڤهكرنێ نه، ئهڤ جڤاته دێ ب گهلهك كاران رابیت وهك چاوانیا دامهزراندنا فهرمانبهران ب شێوهكێ یاسایی و دادپهروهرانه كو پێدڤیه چهند مهرجهك ل دهف وان كهسان ههبن یێن داخوازا دامهزراندنێ دكهن ب رێكا تاقیكرنێ و ل سهر بنیاتێ ههبوونا شیانا دوور ژ ململانا حزبی و لایهنگێری و مرۆڤ مرۆڤكانێ و تاگێریێ و یا ههره گرنگ ژ ێكجوداكرنا ئهركێ كارگێریێ ژ سیاسهتێ، ههروهسا چاوانیا بهرزكرنا پلا وی یا كاری و قهربۆكرنا وی و ڤهگوهاستنا وی و بدووماهیئینانا كارێ وی ل دامودهزگههێن فهرمی یێن حوكمهتێ، ههروهسا بابهتێن گرێدایی چاوانیا بهرههڤكرن و راهێنانا فهرمانبهران دا بشێت بدروستی ب ئهركێ خوه رابیت ل بهرامبهری خهلكی، ههروهسا ئهڤ جڤاته دێ وهكی جههكێ چاڤدێری كار كهت بۆ ههر سهرپێچیهكا بهێتهكرن ل دامودهزگههێن حوكمهتێ، زێدهباری كاركرنا وێ وهك شیرهتكارهكێ راستهقینه بۆ جڤاتا وهزیران ل دهمێ شیرهت و پێشنیارێن خوه پێشكێشی حوكمهتێ دكهت دهربارهی قانوون و پهیرهو و رێنمایێن گرێدایی رێخستنا كارگێری و دامودهزگههێن حوكمهتێ و شێوازێن كاركرنا وان.
ههروهسا ئهڤ جڤاته دێ دیار كهت پێدڤیا كارگێریا گشتی ب وان كارێن پێدڤی بسپۆری و تایبهتمهندی و زانینهكا تایبهت بن و رێخستنا خولێن راهێنانێ. كارێ ژ ههمیان گرنكتر ئهوه ببیته رێگر بۆ دامهزراندنا فهرمانبهران ل هندهك جهێن كاری كو پێدڤی پێ نهبیت، رامان ئهوه رێخستنا میلاكێ حوكومی بۆ نههێلانا دامهزراندنا نه رهوا كو ب رێیێن نه یاسایی هاتینه دامهزراندن كو بوویه بارگرانیهك ل سهر بۆدجا حوكمهتێ و بهێنه ڤاڤارتن و دوورخستن، وهك دهێته زانین رێژهیا ههره مهزن یا مهزاختنا بۆدجا حوكمهتێ بۆ مووچێن فهرمانبهرانه، ئهڤجا پێدڤی یه لێ زڤرینهك ههبیت و ل سهر بنیاتهكێ قانوونی بهێنه رێخستن.
بۆ زانین ئهو قانوونێن كو كار پێ دهێتهكرن گهلهك د كهڤنن و دزڤرن بۆ سالا 1960 ێ و گهلهك راستڤهكرن بۆ هاتینه كرن و پێدڤی یه قانوونهكا نو بهێته دهرخستن دا ئهڤ دوبهرهكی و ههڤدژی یاههی د ناڤبهرا قانوون و رێنمایێن نوكه پێ دهێنهكرن نهمینیت دا بگونجن ل گهل پێشكهفتنێن ههڤچهرخ و ههمی قانوونێن نوكه كار پێ دهێنهكرن ب خوه ڤه ڤهگریت كو پێدڤی یه بهێنه گوهۆرین وهك، قانوونا میلاكی یا ژماره 25 ل سالا 1960 و قانوونا رێكوپێكیا فهرمانبهرێن دهولهتێ ژماره 14 یا سالا 1991 ێ و قانوونا مووچێن دهولهتێ یا ژماره 22 ل سالا 2008 ێ.
*مامۆستایی قانوونا گشتی/ زانكۆیا نهوروز
