گوهۆرین و راستڤه‌كرنا دستوورێ نوو توركیا بارێ ده‌ستهه‌لاتێ گران دكه‌ت

گوهۆرین و راستڤه‌كرنا دستوورێ نوو توركیا بارێ ده‌ستهه‌لاتێ گران دكه‌ت

66

هه‌لبه‌ت گوهۆرین و حوكمرانیا هه‌ر ده‌سهه‌لاته‌كێ بۆ حه‌ز و بریارێن وى گه‌ل و جڤاكى دزڤریت، ژ به‌ر كو هه‌ر وه‌لاته‌كێ سیاسه‌ت و دستوورێ رێڤه‌برنا وه‌لاتێ خوه‌ هه‌یه‌ راستیا ڤێ دیتنێ بۆ وان وه‌لاتێن مرۆڤخواز و پیشكه‌فتى هه‌یه‌، كو بشێن ڤێ چه‌ندێ په‌یره‌و دا بكه‌ن كو ده‌سهه‌لاتدارێن ل دووڤ ڤیان و رازیبوونا خه‌لكێ وان بێنه‌ دانان ژ به‌ر كو ئه‌ڤێ ژى یاسا و هه‌لبژارتنێن ئازاد بۆ دڤێن كو ب ده‌نگى خه‌لكه‌كێ ببنه‌ ده‌سهه‌لاتدار و حوكمرانیێ دكه‌ن ئه‌كید ل سه‌ر ڤێ دیتنا تركیا ژى خوه‌ نێزیكى ڤان وه‌لاتێن ئازاد و پیشكه‌فتى دبینن ئانكو خوه‌ دته‌ناسین و پاشی ب ناڤێ دیمۆكراسیێ و مرۆڤاتیێ دئاخڤن كو ئه‌و دشێن گه‌ل و وه‌لاتێ خوه‌ ل دۆر ئالایێ ده‌سهه‌لاتى خڕڤه‌ بكه‌ن و دیاره‌ ئه‌ڤ كراسێ ئه‌ڤرۆ نیشا جیهانێ دده‌ت بۆ هندێ یه‌ بێژن ماف و ئازادیا گشت نه‌ته‌وه‌ و پێكهاته‌یان ل تركیا بێ جیاواز جێگر و به‌رقرار و هه‌رده‌ما كو ئه‌م دشێن وه‌كهه‌ڤى و پێكڤه‌ژیانێ ل تركیا په‌یدا بكه‌ین، هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ ژى بۆ وێ ئێكێ یه‌ كو گه‌ل و ناڤخوه‌یا خوه‌ پێ رازى بكه‌ت و ژ لایه‌كێ دیڤه‌ بۆ راستیا ڤى بابه‌تى، به‌لكى نه‌هێت ڤه‌شارتن كو تركیا ئیك ژ وان وه‌لاتى هه‌رى كه‌ڤنار و به‌رنیاسه‌ ل سه‌ر ئاستێ نیڤده‌وله‌تى ب ئاوه‌یه‌كێ گشتى بۆ ده‌ڤه‌رێ ژى تایبه‌تى كو پیگه‌یێ خوه‌ د بۆرینا دیرۆكێ دا هه‌ى ل سه‌ر وێ ململانێ و هه‌ڤركیا به‌رده‌وام بۆ به‌رفره‌كرنا ده‌سهه‌لاتان ل زۆربه‌یا دوه‌لاتێن رۆژهه‌لاتا ناڤین و راستا وێ ئه‌و سه‌پاندن و داگیركرنا ده‌ڤه‌رێ هه‌یه‌، ژ به‌ر هندێ سه‌نگ و سه‌ربۆرێن پێشچاڤ بۆ ب هێز و كونترۆلكرنا ده‌ڤه‌رى دكرن كو ناڤوده‌نگیا ده‌سهه‌لاتداریا تركیا ل هه‌مى دنیایێ هه‌بیت و بێگومان ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ كاریگه‌ریا خوه‌ هه‌بوویه‌ و دیاره‌ بۆ ڤێ ئێكێ گه‌له‌ك شه‌ر و ململانێ ل گه‌ل ركبه‌رێ خوه‌ كرینه‌، ئه‌ڤه‌ ژى پێخه‌مه‌تى به‌رژه‌وه‌ندى و خورتكرنا په‌یوه‌ندیێن خوه‌ ل ده‌ڤه‌رێ و هه‌لبه‌ت ب وێ هێز و ڤێ گه‌رماتیا خۆشیا گه‌له‌ك جهان بگریت و كونترۆل بكه‌ت و ئه‌م دشێن وێ ژى بێژین هێزا ئێكێ بوویه‌ جارا به‌ر ب ئه‌وروپا ژى چوویه‌، له‌ورا ئیرو ژى ڤێ بزاڤێ دكه‌ت وى كاریگه‌ریا خوه‌یا به‌رى بزڤرینت و ژ به‌ر ڤێ ئێكێ ئه‌ڤ بینگاڤێن نوكه‌ دئێَنه‌ ئاڤێتن ل سه‌ر گوهۆرین و راستڤه‌كرنا دستوورێ نوو یێ تركیا، رامانا ڤێ ئه‌ڤه‌یه‌ كو جاره‌كا دى ئه‌وى حوكمێ تاكره‌وێ جاران په‌یدا بكه‌ت دا كو بشێن هێزا خوه‌ بكاربینیت كو وێ سه‌نگ و هه‌بوونا خوه‌ ل ده‌ڤه‌رى نیشا بده‌ت داكو وێ هێزا خوه‌یا ئیكێ به‌رچاڤ كه‌ت بۆ هندى بشێن زال ببیت ل سه‌ر هه‌ر لڤین و ده‌ستیوه‌ردانه‌كا مه‌ترسى كو نه‌خوازیار ل سه‌ر گه‌ل و ناڤخوه‌یا خوه‌ وێ كو ببیت ئه‌گه‌رێن تیكدان و ژێكڤه‌كرنا رێزێن گه‌ل و خه‌لكێ تركیا، هه‌روه‌سا رێگرێ ل ده‌نگێ نه‌رازیبوونێ ل تركیا بكه‌ن و نه‌هێلن و ب تایبه‌ت بۆ ڤان وه‌لاتێن هه‌رێمێ كو ئه‌وێن پێكولان دكه‌ن و تێكدانا تركیا بكه‌ن داكو رێگریا هه‌ر دوژمنكاریه‌كێ بكه‌ن، به‌لێ ئه‌وا دبیته‌ كێشه‌ و ئیرۆ به‌ربه‌ست بۆ ده‌سهه‌لات و تركیا په‌یدا دكه‌ت ئه‌نجامێ وێ دوبه‌ره‌كیا ده‌سهه‌لاتدارین به‌رێ بوویه‌، ئانكو ل پاش خوه‌ بۆ ناڤخوه‌یا تركیا هێلاین دیاره‌ ئه‌ڤا هه‌ ئاورك بوویه‌، ل سه‌ر وێ كه‌رب و نه‌پووته‌دانا دده‌سهه‌لاتێن به‌رێ بۆ ته‌ڤایا گه‌ل و نه‌ته‌وه‌یێن ل تركیا كونترۆل دبنه‌ ئاسته‌نگ بۆ ده‌سهه‌لاتدارێن نوكه‌ و ئه‌كید ڤێ چه‌ندى كارتێكرنا خوه‌ كریه‌، ژ به‌ر كو تركیا گرێداى گه‌له‌ك نه‌ته‌وه‌ و كیماتیێن جودا جودا یه‌ و بێگومان ڤان ده‌سهه‌لاتان خوه‌ ل كێشه‌ و پرسگرێكێن ڤى خه‌لكى نه‌ كرینه‌ خودان دا كو نه‌بنه‌ ئاسته‌نگ د ریێیا هه‌ر ده‌سهه‌لاته‌كێ دا و راستیا وێ د مه‌ژیێن وان دا ژى نه‌بوویه‌، ئه‌وكێشه‌یێن هه‌ین رێگریێ چاره‌سه‌ر بكه‌ن، ئانكو ئه‌ڤ كێشه‌یێن دیرۆكى رێگریان ل پیشكه‌تن و ئارامیا تركیا دكه‌ن كو ئه‌ڤرۆ مایین هه‌لاویستى ئێكلا بكه‌ن، ژ به‌ر ڤێ هه‌مى ده‌مان دبنه‌ گرفت و رێخۆشكرنا بۆ وان ئالیێن هه‌ڤ ل دژى تركیا چێدكه‌ن و جهێ خوه‌ بكه‌ن و ل سه‌ر ڤێ چه‌ندى هه‌مى ده‌مه‌كێ بارێ ده‌سهه‌لات و ده‌وله‌تى گران كریه‌، چونكو ل بۆرینا دیرۆكى تركیا ململانێ ل گه‌ل هه‌ڤكیفێ خوه‌ هه‌بوویه‌ ل سه‌ر ئه‌و ده‌ستێوه‌ردانێن ل وه‌لاتى وان دكر كو بشێن تێكدان و شێلیكرنا ناڤخوه‌یا تركیا چیكه‌ن و ل به‌ر هندێ ئه‌ڤرۆ ژى ئه‌و ركبه‌رێن وان بێ ڤى شه‌ڕێ و ده‌ستێوه‌ردانێن خوه‌ به‌رده‌وام دكه‌ن و بێگومان ڤێ یه‌كا هه‌ گه‌هاندیه‌ ئاستێ نیڤده‌وله‌تى كو ئیرۆ كێشه‌ و ئالۆزیان بۆ تركیا په‌یدا دكه‌ن كو ژ هه‌مى لایه‌كێ ڤه‌ كار ل سه‌ر ده‌سهه‌لاتا تركیا دئێته‌كرن كو لاواز بكه‌ن و رۆژ بۆ رۆژى ئه‌ڤ نه‌ڤیانا هه‌ زیده‌بوویه‌ و ژلایه‌كێ دیڤه‌ ناهێته‌ ڤه‌شارتن ئه‌و دوبه‌ره‌كیا ده‌سهه‌لاتێن به‌رێ چێكرى ئیرۆ هه‌مى ل دژى ده‌سهه‌لاتا نوكه‌نه‌ و ل گه‌ل ڤێ ژێ هندێ كێشه‌ین تركیا هه‌نه‌ هه‌مى ل سه‌ر ئێك كۆم كرینه‌ كو هه‌مى دى وان ئاورێن دوژمناهێ و ده‌سهه‌لاتا ئیرۆ دبینن، ئه‌ڤه‌ ژى ئه‌گه‌رێن وێ چه‌ندێ نه‌كو زۆربه‌یا گه‌لێن تركیا هه‌ست ب به‌رزه‌كرنا خوه‌ دكه‌ت، چونكو ئه‌و بهایێ مرۆڤاتیێ و ژیانا ئازاد و پێكڤه‌ دیار نینه‌ و ئه‌كید راستیا ڤێ هێشتا گه‌له‌ك بنپێكرن و مه‌غدۆرى ئاورێن به‌روڤاژى بۆ نه‌ته‌وه‌ و كیماتێن دى هه‌نه‌ و ئه‌ڤ كێشه‌ین وان هه‌مى هاتینه‌ پێچان، چونكو باوه‌رى نینه‌ بده‌ن چاره‌كرن ژبه‌ر كو هه‌مى وه‌خته‌كێ خیالێن وان بێده‌نگكرنا ڤى خه‌لكى بوویه‌، له‌وا ئیرۆ ئه‌ڤ ناكۆكى و دژایه‌تێن هه‌ به‌رده‌وام بۆ ده‌سهه‌لاتدارێن تركیا په‌یدا دبن ژ به‌ر كو چ ده‌سهه‌لاته‌كا هاتى خوه‌ ل كێشێن ڤى خه‌لكى نه‌كرینه‌ خودان داكو چو به‌ربه‌ستان بۆ ده‌سهه‌لاتێ چینه‌كه‌ن و به‌روڤاژى ئالایێ ره‌ڤاندن و بێ به‌هركرنێ بلند كریه‌ مینا خواست و مافین گه‌لێ كورد، له‌وا دێ بێژن ئه‌ڤ دیتن و سه‌رده‌ریێن ب ڤى ره‌نگى خزمه‌تا تركیا و ده‌سهه‌لاتێ ناكه‌ت، بێگومان چو سه‌ركه‌تنان ژى نابینن و دیاره‌ ئه‌و ئاورێن خراب ئیرۆ ژى به‌رده‌وامن ژ به‌ر كو ده‌سهه‌لاتى نه‌شیایه‌ گه‌ل و پیكهاتا وى ل دووڤ ڤیان و داخوازین هه‌یین رازى بكه‌ت و پاشى ل بن وێ خیڤه‌تا وه‌ك هه‌ڤى كۆم بكه‌ت ئانكو ئه‌و جه‌ساره‌ت نه‌بوویه‌ ڤان كێشه‌ین ناڤخوه‌یا تركیا ب شێوه‌كێ دیمۆكراسى و بێ جوداهى چاره‌سه‌ر بكه‌ن دا كو ژ ڤێ هه‌ڤركیا دیرۆكى و دوبه‌ركیا به‌رده‌وام رزگارببان و ڤێ راستیا هه‌ دیاركر له‌ورا ئیرۆ كار ل سه‌ر گوهۆرین و راستڤه‌كرنا دستوورێ نوو یێ تركیا دكه‌ن كو به‌ر ب سه‌رۆكاتیه‌كا راسته‌خوه‌ ببن ژ به‌ر هندێ مه‌ترسیێن وان دیتن یێن دكتاتۆریه‌تى لێ دده‌ت كو ئه‌ڤێ ده‌ستهه‌لاتى بێهنا تاكره‌وى و خوه‌سه‌پاندنێ ژێ دچیت و ئه‌كید ئه‌ڤا هه‌ وێ رادگه‌هینت كو گوهۆرینا ڤى دستوورێ تركیا ب هندێ یه‌ وه‌كى جاران كونترۆلا هه‌مى جومكێن ده‌سهه‌لاتى بگرن و ب تایبه‌تى ل سه‌ر دامه‌زرا وێ یا له‌شكرى و په‌رله‌مانێ تركیا و هه‌مى بریار بكه‌ڤن ده‌ست سه‌رۆكاتیێ دا ژبه‌ر ڤێ ئێكێ نێرینێن جودا جودا بۆ هه‌نه‌ كو تركیا به‌ر ب ئاقاره‌كێ نه‌دیار ڤه‌ بچیت، چونكو ئه‌ڤا هه‌ دێ كارتێكرنا خوه‌ ل سه‌ر هه‌مى داموده‌زگه‌هێن ده‌وله‌تى كه‌ت و بێگومان ئه‌ڤێ مه‌ترسیا هه‌نێ جاده‌ و ئالێن هه‌ڤڕك ژى ڤه‌ گرتیه‌. ل به‌ر هندێ خه‌لكێ وان دودل بوویه‌ ل سه‌ر ڤێ راپرسیا هاتیه‌ كرن و هه‌لبه‌ت ئه‌ڤا هه‌ راسته‌ پتریا خه‌لكێ تركیا ده‌نگى ئه‌رێ ل سه‌ر ڤێ گشت پرسیار گۆتى، ئه‌رێ دانه‌ به‌لێ پیش بینێ وه‌سا ده‌نه‌ دیاركرن بۆ ئاینده‌ دێ ل تركیا هنده‌ك تێكدان و ڤۆلكانێن نه‌ چاڤه‌رێكرى بپه‌قن ژ به‌ر كو كێشه‌یێن ده‌سهه‌لاتا ئیرۆ وێ هێشتا ژ وێ كۆده‌تایا سه‌ربازى خلاس نه‌بوو ل گه‌ل ڤێ ژى مه‌ترسیێن وان زۆرن و راستیا ئانكۆ وێ بیروكه‌یا فتح الله گووله‌ین به‌رده‌وامن؟ هه‌روه‌سا ئه‌و به‌ره‌ى دژایه‌تیا ل گه‌ل ملله‌تێ كورد هاتیه‌ ڤه‌كرن ئه‌ڤه‌ هه‌مى دێ بۆ بنه‌ كێشه‌ و سه‌ر هه‌ڤ دێ كۆم بن و پاشێ دى سه‌روبه‌رێ تركیا دوباره‌ به‌ر بو شیلیكرنێن ناڤخوه‌ى ڤه‌ بیت و ژ ئالیه‌كێ دیڤه‌ دوور ناهێته‌ زانین بۆ هه‌ڤڕكێ وان ده‌لیڤه‌ په‌یدا ببیت بۆ پالدانا خه‌لكێ وان كو تركیا بۆ شه‌ره‌كێ ل ناڤخویا تركیا درست بكه‌ن داكو بشێت خه‌لكێ و ده‌سهه‌لاتێ ژێكجودا بكه‌ن بۆ هندێ ئه‌و ببن خودان هێز و ده‌سهه‌لاتا تركیا بكه‌ن و ل سه‌ر ڤێ ئێكێ ئه‌وا بۆ تركیا و ده‌سهه‌لاتێ باش كو پێ سه‌ربكه‌ڤێت ئه‌ڤه‌یه‌، ده‌رگه‌هێ دانوستاندنان ل به‌ر هه‌مى هێز و ئالیێن سیاسی و ب تایبه‌تى پرسا كوردى بۆخوه‌ بكه‌ن ده‌ریكێ گرتنا هه‌مى كێشه‌ین تركیا، به‌لێ ئه‌گه‌ر جاركا دى بیر ل پیڤاژۆیا ئاشتى بكه‌ن كو بكه‌ڤیته‌ كارى، هه‌ر وه‌سا هێز و بزاڤێن كوردى هه‌میان ل سه‌ر مێزا ده‌وله‌تێ خرڤه‌ بكه‌ن بۆ سه‌روبه‌ر و قووناغا ئه‌ڤرۆ كوردان بكه‌ن پشته‌ڤان و هاریكارێ ده‌سهه‌لاتى و ڤیا ب هه‌ر ره‌نگه‌كى بیت ڤێ پرسا هه‌ چاره‌ بكه‌ن بێگومان دێ تركیا و ده‌سهه‌لاتا وى ژ هه‌مى كیشه‌یێن ناڤخوه‌یا تركیا خلاس بیت و هه‌لبه‌ت دێ ئه‌ڤا دى ژى بێژین هه‌كه‌ ده‌سهه‌لاتا تركیا ب تنێ گه‌لێ كورد بكه‌ت هه‌ڤال و هه‌ڤچه‌به‌رێ خوه‌ ئه‌كید ئه‌وا بڤێت دێ بده‌ستڤه‌ هێت.

کۆمێنتا تە