6 ملیۆن هێتم 2 ملیۆن بیژن و 3 ملیۆن په‌ككه‌فتى ل ئیراقێ...

6 ملیۆن هێتم 2 ملیۆن بیژن و 3 ملیۆن په‌ككه‌فتى ل ئیراقێ هه‌نه‌

64

به‌یار باڤى
هه‌رچه‌نده‌ هه‌تا نها چ ئامارێن فه‌رمى و یێن دروست و باوه‌ر پێ كرى ل به‌رده‌ست نینن ل سه‌ر هژمارا زارۆیێن هێتیم (یێن كو باب یان ژى دایك و باب هه‌ردو ژ ده‌ست داین) هه‌روه‌سا هژمارا ئه‌وان ژنێن هه‌ڤژینێن خوه‌ ژ ده‌ست داین چ ژ ئه‌گه‌رێ كوشتن و مرنێ یان ژى به‌ردان و هێلانێ، هه‌روه‌سا هژمارا كه‌سێن په‌ككه‌فتى چ ژ ئه‌گه‌رێ شه‌ڕى و جه‌نگى یان ژى هۆكارێن سروشتى..
لێ ل گۆره‌ى داخویانیا په‌رله‌مانتاره‌كێ خولا نوو یا عیراقێ به‌رى چه‌ند رۆژه‌كا (كو هژمارا زارۆیێن هێتیم ل عیراقێ د سه‌ر پێنج ملیۆن زارۆیان دایه‌ (ژبلى یێن پارێزگه‌ها مۆسل و ئه‌نبار و هنده‌ك قه‌زایێن كه‌ركوك و صلاح الدین).
هه‌روه‌سا د ئه‌ڤێ مژارێ دا رێكخراوا نه‌ته‌وێن ئێكگرتى یا كاروبارێن زارۆیان (یونیسیف) به‌رى ساله‌كێ د راپورتا خوه‌ یا سالانه‌ دا ئاماژه‌ ب هژماره‌كا مه‌زنتر و ترسناكتر كریه‌ كو هژمارا زارۆیێن هێتیم ل عیراقێ پترن ژ 6 ملیۆن زارۆیان.
ده‌رباره‌ى هژمارا ژنێن هه‌ڤژینێن خوه‌ ژ ده‌ست داین (بیژن و به‌رداى) داتایێن ده‌زگایێ ناڤه‌ندى یێ ئامارێ ل عیراقێ دده‌ته‌ دیار كرن كو ئه‌ڤ هژماره‌ نێزیكى دو ملیۆن ژنان بخوه‌ڤه‌ دگریت..
و ل گۆره‌ى باده‌كێن وه‌زاره‌تا كاروبارێن ژنان ل عیراقێ ژ ئه‌ڤێ هژمارا ژنێن بیژن و
به‌رداى پترى 300 هزاران بتنێ ل به‌غدایا پایته‌خت دژین .
هه‌لبه‌ت گه‌له‌ك ئه‌گه‌ر هه‌نه‌ بۆ ئه‌ڤێ هژمارا مه‌زن یا ژنێن هه‌ڤژینێن خوه‌ ژ ده‌ست داین ل به‌راهیكێ شه‌ڕو جه‌نگێن به‌رده‌وام و توندوتیژى یا ل سه‌ر بنه‌مایێ ئیته‌نى و مه‌زهه‌بى هه‌روه‌سا به‌ربه‌ڵاڤبونا دیاردا كوشتن و تاوانا رێكخستى.. و ل گۆره‌ى ئامارێن رێكخراوا هه‌وار هاتنا نیڤ ده‌وله‌تى كو باره‌گایێ وێ یێ سه‌ره‌كى ل باژێرێ لوس ئه‌نجلوس ل ئه‌مریكایه‌ دیار دكه‌ت كو نێزیكى 60% ژ هژمارا ئه‌ڤ ژنێن هه‌ڤژینێن خوه‌ ژ ده‌ست داین د ماوێ ئه‌ڤان پازده‌ سالێن دوماهیكێ دا بویه‌ ..
و زێده‌بارى ئه‌ڤێ هژمارا مه‌زن یا ژن و زارۆیێن بێ سه‌میان لدووڤ ئامارێن هنده‌ك ئامارێن نه‌ فه‌رمى هژمارا كه‌سێن په‌ككه‌فتى ژى پترى 2 ملیۆن كه‌سایه‌ و هنده‌ك ئامار ئه‌ڤێ هژمارێ دگه‌هینن 3 ملیۆن كه‌سان كۆ پتریا وان ره‌گه‌زێ نێر بخوه‌ڤه‌ دگرن ژ ئه‌نجامێ كریارێن شه‌ڕ و جه‌نگى و ژ ده‌ستدانا ئه‌ندامه‌كى یان پتر ژ جه‌سته‌یێ خوه‌ .
لێ وه‌كو دیار پتریا ئه‌ڤان كه‌سان ژ هه‌رسێ جۆرێن ئاماژه‌ پێ كرى د ره‌وشه‌كا خراب یا ئابوورى دا ژیانا خوه‌ دبه‌نه‌ سه‌ر و نه‌شێن پێدڤیێن خوه‌ دابین بكه‌ن ..
وه‌ڵاته‌ك ب ئه‌ڤى ره‌نگى كۆ نێزیكى 9 ملیۆن كه‌سان د باره‌كێ جڤاكى ساخله‌مى و هه‌لبه‌ت ده‌روونى یێ نه‌گونجاى دا بژیت پێدڤى ب وه‌خته‌كێ درێژ و مه‌زاختنێن زه‌به‌لاحه‌ هه‌تا كو چه‌نده‌كێ ڤه‌گه‌ریت شێوازێ ژیانا سروشتى نه‌خاسمه‌ بۆ نفشێ پاشه‌رۆژێ كو هه‌كه‌ لدووڤ قه‌بارێ ئه‌ڤێ ره‌وشا خراب نه‌خشه‌ و پرۆژێن مه‌زن و ستراتیژى نه‌هێن دانان دێ ڤه‌رێژا ئه‌ڤى كه‌توارى كاره‌ساتێن خرابتر و مه‌زنتر بن .
و وه‌ك كه‌توارێ هه‌ى و دهێته‌ دیتن ئه‌و چاڤدێرى و گرنگیدانا پێدڤى ب ئه‌ڤێ
ته‌خێ ناهێته‌ كرن ( كو وه‌كو ته‌خا خودان پێدڤیێن تایبه‌ت دهێته‌ دیتن) و هه‌تا ئه‌و خزمه‌ت و هاریكاریێن بۆ ئه‌ڤان كه‌سان ژى دهێنه‌ پێشكێشكرن ژى گه‌له‌ك كێمه‌ و جهێ شه‌رمێ یه‌ كو چارێكا پێدڤیێن وان دابین ناكه‌ت وه‌ك نموونه‌ نێزیكى سه‌د دولاران وه‌كو هاریكارى یێن هه‌یڤانه‌ !.

کۆمێنتا تە