كورد د ناڤ هێزۆكا سیاسی دا

كورد د ناڤ هێزۆكا سیاسی دا

78

ئایدن عینایه‌ت

پێشه‌كیێ دێ بێژین چاڤێن عیراقێ درۆهن بن ده‌مێ پارێزگه‌هه‌ك وه‌ك (عماره‌) یان (میسان) دمینیت بێ ئاڤ.
ئه‌م ژى دێ بۆ خوه‌ پسیاركه‌ین ئه‌رێ رووبارێ دیجله‌ ئه‌وێ د ناڤ دیرۆكا رۆژهه‌لاتا ناڤه‌راست دا و هند یێ ب ناڤوده‌نگ مرۆڤ دێ ده‌لنگێن خوه‌ هه‌لده‌ت و ب پیا ده‌ربازبیت.
به‌رێ سه‌دامێ گۆر ب گۆر ئه‌هوار هشككرن ژبه‌ر موعه‌ره‌زا شیعى دناڤ دابوو، به‌لێ عه‌بادى دیجله‌ هه‌مى هشك كر ل سه‌ر خاترا كێ؟
بلا توركى پتر ژ (25) به‌نداڤێن زه‌به‌لاح ئاڤێ بۆ خوه‌ ژێ ڤه‌دگریت و وه‌كى سه‌رۆكێ به‌رێ یێ توركیا (دێ مێرتل) گۆتبوو: (دێ وه‌ل عیراقێ كه‌م برمیله‌كێ ئاڤا توركى به‌رامبه‌ر برمیلێ گازا عیراقێ بیت)، دێ بلا شیعه‌ ئه‌وێن د ناڤ حه‌شدا شه‌عبى دا ئاڤێ ڤه‌خۆن!.
بۆ نڤیسینا مه‌ وه‌ك خواندنه‌كا تیروته‌سه‌ل بۆ دیرۆك و جیوگرافیا كوردى دێ گه‌هینه‌ دو ئه‌نجامان:
1ـ خودێ یاحه‌زكرى ئه‌م نه‌بینه‌ ئێك و ل هه‌ر وه‌لاته‌كى ئه‌مێن لێ به‌لاڤ بووین (40 ـ 50) حزب یێن هه‌یین، ب رامانا مه‌نه‌ مه‌رجه‌عیه‌ته‌كا ناڤخوه‌یى.
2ـ هندى (كرمێ دارێ) هه‌بیت و هندى (تو چیا و ئه‌زچیا) هه‌بیت دێ مالا كوردى ئه‌ڤه‌بیت.
نڤێسه‌ره‌ك ب ناڤێ (محه‌مه‌د فه‌وزى) د پرتووكا خوه‌ دا (خناجر و جبال) دبێژیت: شه‌ڕڤان ب وڕه‌ وه‌ك كوردان نینن، به‌لێ پاشایێ عیراق عه‌بدولكه‌ریم قاسم شیان وانا به‌لاڤه‌بكه‌ت ب مه‌ره‌ما ئاغاواتێ و ده‌ربه‌گیێ و خوه‌ مه‌زنایێ، چونكو ئه‌و پرتووك ل سالا (1961) ده‌رچوو. به‌لێ نێرینه‌كا ب له‌ز وێ بینین (3) ده‌وله‌تێن زلهێز: بریتانیا و سالێن (30) دا دگه‌ل حوكمه‌تا پاشایه‌تى راهێلا كوردان، رۆسیا ل سالێن (40) دا خیانه‌ت ل كوردان كر، ئه‌مریكا ل سالێن (70) دا هه‌ر وه‌كرن.
ژبلى هه‌ردو ده‌وله‌تێن بیانى (ئیران و تركیا) ل گه‌ل هه‌ردو ده‌وله‌تێن عه‌ره‌بى (عیراق و سووریا) بالا من دڤێت هزرڤانه‌ك ته‌وسیفه‌كى یان نه‌خشه‌كى بۆ مه‌ دانیت یان دیاربكه‌ت دائه‌م ژى وه‌كى ده‌وله‌تێن دى ببینه‌ خودان كیان، دابه‌رێ خوه‌ بده‌ینه‌ ئه‌ورۆپا ئێكودو خوارن پاشى بوونه‌ خال و خارزا، سه‌حكه‌نه‌ عه‌ره‌با سه‌رێ ئێكودونه‌ڤێت، به‌لێ جامیعه‌كا هه‌یى ب ناڤێ وان و وان كۆم دكه‌ت و سه‌حكه‌نه‌مه‌ ب ناڤێ ماددا هۆشبه‌رى سنێلێن نه‌بالغ یێ ل ل سه‌ر جاددا ل ئیرانێ دهه‌لاویسن، ل توركیا ناڤێ ته‌ توركێ چیایى و د ناڤ سووریێ دا (بدون) بێ ره‌گه‌ز نامه‌ى، و ل عیراقێ جۆكێن خوین و رۆندكا یێن دچن حه‌تا بشێن نه‌ قنارا و نه‌ به‌رمیلێن بومبرێژكرى و نه‌ ته‌عداى یا سۆر ب سۆر بێنه‌كرن ل دژى وان،ل هه‌رێما مه‌ گه‌له‌ك ئه‌زماندرێژى لێ هاتنه‌كرن به‌لێ ب سه‌بر و حیكمه‌ت و هه‌دار شیان كوشتن و خوینرێشتنێ هه‌تا حه‌ده‌كى براوه‌ستینن و ب تایبه‌ت مروڤێن مه‌ ل هه‌رێمێ یێن بووینه‌ نیڤ ئه‌ورۆپى، بۆ بكارئینانا هه‌مى تشتێ نیڤده‌وله‌تى و ب مفا و شیان مرۆڤێ كورد شوونا بچیته‌ ده‌رڤه‌ى وه‌لاتى بۆ كارێن ساخله‌مى، پزیشك بۆ ئینانه‌ هه‌رێمێ و پیچه‌ك مابوو دا هه‌رماله‌كا كورد نه‌ب تنێ خودامه‌ك بیانى هه‌با به‌لكو دا شۆفیر و شێفه‌كێ بیانى هه‌با.
دبێژن مه‌تال (درع) ده‌مێ ب كارێ خوه‌ رادبیت دا به‌ره‌ڤانیێ ژ شه‌رڤانى بكه‌ت د خه‌مێ نینه‌ ئه‌و تیر ئه‌وێ ڤێ دكه‌ڤیت چ جۆره‌ دبیت تیره‌كێ زێرى بیت یێ ب بها و گرانه‌ یان یێ زیڤى بیت یێ ریسقه‌داره‌ یان یێ سروشتی بیت داره‌ و تیژه‌ و سڤكه‌، به‌لێ مه‌تال ڤان جۆرا نانیاسیت، ب تنێ دێ كارێ خوه‌ كه‌ت و به‌ره‌ڤانیێ ژ شه‌رڤانى كه‌ت.
هه‌رێمامه‌ یا ڤى كارى بجه دئینیت نوكه‌ ل سووریا ناڤبر ل گه‌ل لێك تێگه‌هشتن یێن هه‌ین.
توركیا موسلمانه‌، به‌لێ حه‌زژ سووریا ناكه‌ت یاكو ئه‌و ژى موسلمانه‌، چونكو شیعه‌یه‌. سعودیه‌ عه‌ره‌به‌ حه‌زژ سووریێ ناكه‌ت، چونكو سعوودى وه‌هابى نه‌، ئیران و توركى دژى ئێكن بۆ تائیفیه‌تێ، به‌لێ من دڤێت تێبگه‌هم رۆسى ب هێجه‌تا سه‌قایێ گه‌رم دڤێت بێته‌ د ناڤ سووریێ دا، چونكو جهێ وێ یێ ساره‌ و ئه‌و بخوه‌ هۆسا نینه‌، دڤێت ئه‌و ده‌وله‌تێن بنده‌ستێ ئێگه‌تیا سۆڤیت ئه‌وێن ل ده‌ریا (قرم) دا، ژین كاریگه‌ریا توركیا بینته‌ ده‌ر، ئیران ب هێجه‌تا رێكا (ئیران ـ ده‌ریا سپى) یا ل گه‌ل رێكێ بۆ خۆش دكه‌ت، به‌لێ ئه‌مریكا چ ل گه‌ل رۆژهه‌لاتا فوراتێ؟ جاره‌ك هاریكاریا كوردان ل وێرێ دكه‌ت و ل عه‌فرین پشتا كورداتن به‌ردا و ل عێراق ژى دگۆت كورد پێدڤى ده‌وله‌تیێ نه‌، به‌لێ خوه‌ من كر ده‌مێ گشپرسیێ چێبوو و چاڤێن خوه‌ شۆركرن ده‌مێ كه‌ركووك خیانه‌ت لێ هاتیه‌كرن.
ئه‌گه‌ر ئه‌م سه‌حكه‌ینێ هه‌مى دوژمنێن هه‌میانه‌ و هه‌مى هه‌ڤالێن هه‌میانه‌ به‌لێ كورێ ژنبابێ كورده‌.
ل ڤێرێ دێ بێژم ده‌مێ مرۆڤ كاره‌كێ زه‌حمتا ل گه‌ل چێلا بیت و بوه‌ستێت و چێدبیت بریندار ژى بیت و یێ هێزبیت، به‌لێ جاره‌ك دێ دى راسته‌ڤه‌، و مرۆڤه‌ك ژیێ وى (70) سال بن موالید (47) دێ گه‌له‌ك یێ مه‌كیم بیت و عه‌یالێ خوه‌ ژ به‌ر ده‌ستێ خوه‌ نابه‌رده‌ت، نه‌ وه‌كى هنده‌ك سنێلان یان ئه‌و كه‌سێن چ ستوونێن سیاسى نه‌وه‌رگریتن دێ مالێن خوه‌ یێن سه‌ره‌كى به‌رده‌ن و هه‌چیێ بۆ دیواره‌ك ل سه‌ر به‌فرێ دانیت.
ده‌م هات كورد ببنه‌ ئێك به‌سه‌ ئه‌ز چیا و تو چیا، باشه‌ تو میر و ئه‌ز میر، چونكو هه‌تا سۆمال دێ ژ مه‌ ب هێزتربیت.

کۆمێنتا تە