بیرهاتن ئاگرن.. مرۆڤى دسۆژن
بیرهاتن ئاگرن.. مرۆڤى دسۆژن
شههید ئهمین مووسا گهڤهركى وهكو میناك
چیرۆكنڤیس/ ئیسماعیل مستهفا
نڤیسینا بیرهاتنان و گهریان د لاپهرێن بیردانكێ دا نهكارهكێ ب ساناهى یه، گهلهكێ ب زهحمهته تایبهت گهر ئهو كهسێ ل ژیانا شههیدێ سهربلند و پێشمهرگێ چاڤنهترس و ماندینهناس بیت گهلهكێ نێزیكى تهبیت ئهز باوهردكهم نڤیسینا ڤان بیرهاتنان و دهستڤهدانا وان مینا یاریهكێ یه ب ئاگرى دهست سۆتن و ئێشان و برینداریا دلى و گیانى بۆ مرۆڤى دمینیت.
تێكهلى و نیاسینهكا موكم و ب هێز د ماوێ (25) سالان دا بۆ كهسهكێ بهرنیاس ل دهڤهرێ كهسهكێ مرۆڤدۆست مرۆڤپهروهر رێنجبهرهكێ ب خێر و نانحهلال پێشمهرگهكێ چهلهنگ مرۆڤهكى روح سڤك و خوین شرین دهڤ ب كهنى و سوحبهت خۆش مهزنهكێ روح بچووك مرۆڤهكێ خودان سهربۆر و ژیان دۆست و مرۆڤ شرین و خودان ههڤال كارهكێ گرانه.
هێشتا زارۆ ل داویا شهرێ جیهانى یێ دووێ ل سالا 1944 چاڤێن خوه یێن ڤهكرین د هێلینهكا گهرم و پر عهشق دا، كو سروشتى ههموو بارا خوه ژ جوانى و خوشیێ و ئهفراندنێ دایێ، ئهوژى گوندێ گهڤهركێ یه كو دكهڤیته بهرامبهر بهژنا گارێ سهربلند.
هۆسا ب ئهشقا ئاخێ و بهژنا دار بهروى و مازیا بهژنا سپیندار و بابێ گهلیا ب ئاڤێن (خهمپیڤا) و (زیلا) پێلا هشیاریا نهتهوهى چاڤێن خوه ڤهكرینه و سهرێ خوه بلند راگرتین، چاڤێن وى ل سهمتا چاڤێ رۆژێ بوون، سینگێ وى ل بهرامبهر گارێ موكم و رێ و روێبارا پێشمهرگهى بوون.
هۆسا جهسته و هزروبیرێن شههیدى گهشه و وهراركرن د ناڤ ژینگهههكا پاقژ د ناڤ گوندێ گهڤهركێ دا كو گوند ببوو ئوردى و بارهگایێ پێشمهرگهى ب و تایبهت مالا وان ببوو جهێ قووناغێن پێشمهرگێن چاڤبهلهك
دیسا ئهڤ گوندێ قهشهنگ و رند ببوو حهوانگهههك ژبۆ خێزان و مالباتێن پێشمهرگهى و ههڤال و دۆستان ئانكو ئهڤ گونده قووناغا دیتن و ڤهجهمیانا ههموو رێبار و رێڤینگان بوو ههتا ئهنفالێن رهش 1988.
ل تێكهلى و نیاسینا من ب شههیدى را دزڤریته سالا 1979 وى دهما ئهز و دو كورێن شههیدى ئهوێن شههید ێن جانهمهرگ (ئێدریس، حهمید) كو بارۆڤا رهشا ئهنفالا ل سالا 1988 پهژنا وان هنگاڤت و گههشتنه كاروانێ شههیدێن كوردستانێ ل گهل رهفهكا ژ باشترین و لاوترین رهوشهنبیرترین گهنجێن گوندى وى دهمى ئانكو ل سالا 1979 ئهز و ئدریس و حهمید قوتابى بووین ل ناڤنجیا برایهتى و مهمێ ئالان پاشى ئامادهیا برایهتى و ل پهیمانگهها هونهرى ل مووسل و ب خێرا ئهڤان پهیوهندیان یێن خواندنێ پهیوهندیێن مالباتێن مهژى ب هێزبوون وى دهمى من شههید (ئهمین) نیاسى كو مالا وانژى نێزیكى مالامه بوو ل تاخێ بهرۆشكێ.
دهمێ ژ ێزیك مه تێكهلى ل گهل مالباتێ را پهیداكرین پتر كهسایهتیا ڤى جوامێرى پێشچاڤ بوو.
مرۆڤهكێ ڤهكرى .. ب هزرژى ڤهكرى، ئازادیهكا بهرچاڤ بۆ مال و زارۆیێن خوه پهیداكربوو، دیسا پهروهردهیهكا مرۆڤ دۆستانه نیشتمانپهروهرانه، دادپهروهرى، دیسا بهرهڤانیكرن ژ پرهنسیپێن وهلاتپارێزى و داكۆكیكرن ل سهر مافێ رهوایا گهلێ كوردستانێ ئانكو سهرهدهریا وى ل گهل كابانى و زارۆیێن خوه مینا ههڤالان بوو، پشكدارى د ههموو را بۆچوون و پرسێن چارهنڤێسى دكرن، ئانكو ب ههموو پێڤهران بابهكێ نموونه بوو، دیسا مرۆڤهكێ قهدرگر و مێڤان پهروهربوو، مرۆڤى چ دهمان نهدزانى مێڤانه ل مالا وى ههر تشتێ د مال دا ههى كو ژ ههژى مێڤان بیت ب ههموو دلخۆشى پێشكێشدكر دهمێ مرۆڤ ل دیوانا شههیدى دروونشت مرۆڤى هایژ دهمى نهدما و زوو دبۆرى، چونكى مرۆڤهكێ ب یرتیژ و سوحبهتكهر بوو، دیسا خودان سهربوور بوو،
خوێندهڤانێن ب رێز/شههیدى ب ههموو شیانێن خوه پشتهڤانیا زانستێ دكر ب شیرهتێن خوهیێن پر بها ههردهم بهرێ مهددا خوێندن و زانینێ و دگۆت رێیا پێشڤهچوونا مللهتێ مه خواندنه چونكێ خواندن و زانین چاڤرۆنیه و هزر رۆنیه لهورا دهمێ ههردو زارۆیێن وى یێن شههید و جوانه مهرگ (ئیدریس، حهمید) قووناغا سهرهتایى ب داوى ئیناین شههیدى ههردو زارۆیێن خوه ئیناینه دهۆكێ، پاش ئهوژى مال ڤهگوهاسته دهۆكێ داكو زارۆیێن وى بچووكتر ژى (خهلیل و مووسا) بهردهوامیێ ب خواندنا خوه بدهت.
و ل بهار و هاڤینا قهستا گوندى دكر، داكو رهز و زهڤى و ئاڤێن خوه ب سهروبهر كهن و دمان ههتا دهمێ دهسپێكرنا سالا نوو یا خواندنێ، دیسا ڤه دگهریانه باژێرێ دهۆكێ.
ههموو دهمان پشتى ئهنفالا رهش گوهێ وى ل مزگینیهكا خۆش بوو چاڤێ وى ل رێیا وان خۆشتڤیان بوون، ئهوێن ژێ دووركهتین بێ خاترخواستن، لێ مخابن ئهو مزگینى نهگههشتێ و چاڤێن وى پهژنا وان نهدیت سهرهلدانا پیرۆز دهسپێكر و پتر باژێرێن كوردستانێ رزگاربوون و مللهتێ مه ب ئازادیا خوه شاد بوو، لێ هێشتا چارهنڤیسێ وان خۆشتڤیان ههرمان هیڤیێن ههلاویستى ئهو كۆڤانان و خهم ههرمان ل سهر ب دلێ و روخانا رژێمێ هیڤى ههرمان ههلاویستى و هیڤى بێهیڤى بوون.
سهرێ رژێمێ (سهدام حسێن) هاتهگرتن دكون رێڤیایه و هیڤى ههرخرش مان شههیدێ ئهمر دیسا بهردهوامى ب ژیانا خوهیا بهرخودانێ و پێشمهرگایهتیێ دا ل باژێرێ مووسل دهمێ زارۆیێن وى پرسیار ژێ دكر و دگۆتێ بابۆ تویێ ب ناڤسالڤه چووى بێنا خوهڤه ده یانژى خانهنشین ببه ب زارۆیێن خوه دكرهكهنى و گۆت (ئهڤه سهدام و بهعسى نهماین ئهزێ بوویمه لاوهكێ چارده سالى) و ب راستى ههموو ههڤال و ههڤسهنگهرێن وى دیدهڤانێن وێ راستیێ نه.
ههتا ل رۆژا 11/12/2005 ل دهمێ ئهنجامدانا كارێ خوهیێ پێشمهرگایهتى ل باژێرێ مووسل هاته شههیدكرن.
هزار سلاڤ ل سهر گۆرێ ههموو شههیدێن كاروانێ رزگارى و ئازادبوونا كوردستانێ بن كو ئهڤرۆ ب كار و خهباتا وان ب قوربانیا گیانێ خوه ئهڤ ئازادیه بۆ مه پهیدابوو كرى.
