داعش2 ژ مه كێمه…!
ئایدن عنایت دۆسكی
زێرێ سپی! مه گوه لێ بوویه زێرێ زهر زێره, و زێرێ رهش پهترۆله و زێرێ كهسك سروشت و چاندنه، بهلێ زێرێ سپی ماددێ هۆشبهر (مخدرات) و ئهڤ چهكه یێ دو بهره ئێك هاری مرۆڤاتیێ دكهت دهمێ نشتهرگهریێن برینا و یێ دی دهمێ ددهنه مرۆڤان یان مرۆڤ بكاربیننن دا مرۆڤاتیا خوه ژ دهست بدهن و رێیێن دیتنا ڤی ماددهی گهلهكن بۆ نموونه, شڤانهك ل دهف میرهكی كار دكر, و پهزێ میری دبره ئاقاری و تێبینیهك دیت, ئهو ژی دهمێ پهز و بزن جۆرهكێ كهسكاتیێ دخۆت رادبیته چهپا و د جهێ خوهدا درهقسیت, شڤانی ژی ئهڤ تێبینیه بۆ میری ڤهگوهاست و میری داخواز ژێ كر كو هندهك ژ وان بهلگێن كهسك بۆ بینیت. دهمێ میری بهلگ بكارئینان پێ خۆش بوو و هندهك خهونێن خۆش دیتن و پێ رهحهت بوو, و پیچ پیچه ئهڤ مادده بهڵاڤبوو.
ل عیراقێ و ب تایبهت ل سهر سنۆرێ ئیرانێ و عیراقێ گهلهك كهسان كارێ بازرگانیا ڤی ماددهی دكر, بهلێ پشتی گوهۆرینا بهعسیان، عیراق هاته گوهۆرین ژ (ممر الی مستقر) یان ب تنێ عیراق رێك بوو دا ڤی ماددهی پێ دهرباز بكهن بۆ دو جهان, ئێك د رێیا باشۆری دا ژ بهندهرێن ئاڤێ را ب سانههی دهرباز بیته دهولهتێن كهنداڤی, یان ب رێیا باكۆر كو دهربازی توركیا و دهولهتێن بیانی. بهلێ ڤی دهمی عیراق هاته ڤهگوهاستن بۆ بكارئینانا ڤی ماددهی و ڤی دهمی هندهك سهخبیر و تهباخێن جیهانی ڤی كاری دكهن و ل ڤێ دووماهیێ (كارلۆس) كو دبیته بازرگانهكێ مهزن و بهرنیاس ل ئهمریكا باشۆر هاته كوشتن ل سهر دهستێ پۆلیسان ل وی دهمی. نوكه كارلۆسهكێ عهرهب و عیراقی ل ئهنبار هاته گرتن! و بهری ههیامهكی پێنچ بازرگانێن مهزن یێن وی ماددهی ل بهسرا هاتن گرتن, ل گهل بریارا سێدارهدانا سێ بازرگانێن دی ل بهغدا!.
پرسیارا گرنگ ئهڤهیه: بۆچی مخدرات ل عیراقێ بهڵاڤ بووینه؟… بهرسڤ ئهڤهیه:
1ـ مێلیشیات بازرگانیێ پێ دكهن دا باردۆخێ ئابووری یێ وان ب هێز بكهڤیت.
2ـ دهولهتا عیراقێ نه پرۆژهكێ چێدكهت نه كارگهههكێ ڤهدكهت نه كارهكێ تایبهت هاری دكهت, لهوا دبینین دزی زێده بوون دا ڤی ماددهی بكاربینن.
3ـ چهك ژ ههموو جۆران ب دهستێ هاتووی و چووی باردۆخهكی پهیدا دكهت كو ب سانههی ڤی ماددهی بكاردئینن.
4ـ بێكاری گهنج دمینیت دێ نه چار بیت ڤان ماددا بكارئینیت.
5ـ بازرگانیا ڤی ماددهی گهلهك پارا بدهستخوهڤه دئینیت.
ئهم د فلمێن ئهكشن دا دبینین ئهفسهرهكێ دژهماددێن بێهۆشكهر تاقیكرنهك پێ دهێتهكرن, دێ دهبانجهك ل گهل كۆمهكا پاران داننه بهرامبهر ئهفسهری و بێژنێ بۆ خوه بههلبژێره، ئێك ژ ڤان یان دێ پارا بۆ خوه بهی و بۆ خوه ژی و خوه متكهی, یان دێ ب ڤی چهكی هێیه كوشتن. دانوستاندن د ڤێ بازرگانیێ دا زۆر زهحمهته و مرۆڤێن نه سروشتی پێدڤیه چاره بكهن.
د ناڤ لهشكرێن دونیایێ دا ئهڤ مادده دهێنه بكارئینان دا ورهیا شهرڤانی بلند بكهن و دهمێ بریندار بیت بكاربینیت دا ئارام ببیت. دناڤ عیساباتا دا ئهڤمادده دهێته بكارئینان دا ئهندامێ وێ بهێز بكهڤیت و هندهك خهونان ب سهركهفتنێ ڤه ببینن.
ئهڤ مادده بههرا پتر ژ وان ماددێن سروشتینه وهك: (قنب ـ خشخاش ـ ئهفیۆن ـ و هندهك گیایێن دی), هندهك ژ وان ماددێن كیمیاوی نه وهك: كریستال ـ ماریجوانا ـ هیرۆیین ـ كۆكایین و هندهكێن دی.
ئهگهر ب دروستی بهێنه درستكرن دێ بهایێ وان گهلهك گران بیت و غرامێن وان دگههیته هزاران دۆلاران, بهلێ ل كاركههێ دهێته دروستكرن دێ بهایێ وێ ئهرزان بیت و كاریگهریا وێ مهزن بیت وهك كریستال یان (كیپتاگۆن), كو پشتی دو حهبا مرۆڤ مودمن دبیت.
حوكمهتا عیراقێ و ل دووڤ مهرجێن هندهك جیرانان مهیڤهخوارن قهدهغه كر داكو رێیێ بۆ بكارئینانا ڤی ماددهی ڤهكهن. دبێژن ل سهردهمێ سهدامی بریار هاتنهدان ب ههموو دهواجنا ههر مریشكهك دو هێكان نه كهت دێ سهرژێكهن, و دهمێ چوونه پشكنینێ رهفیقهكی مریشكهك بلندكر دیت هێكهك یا كری, ههواركر و گۆتی رهفیقی ڤێ مریشكێ ب تنێ هێكهك یا كری, بهلێ مریشكێ جاب دا و گۆتی بابۆ ئهز دیكلم نه مریشكم…
رامانا ڤێ ئهكهر چاڤدێری و دووڤچوون نهبیت و سزادان نهبیت دێ مرۆڤ ههموو تشتان كهت و بكارئینیت. عیراق پشتی گوهۆرینا سهدامی وهك (سوق الهرج) یان سیكا مهیدانكێ لێ هاتیه، ههلهی بابێ خوه ئاوازهكێ دبێژیت و كارهكێ ل دووڤ سهرێ خوه بكهت. ل كوردستانێ چهندین قانوون و دووڤچوون ههنه دا شهرێ ڤێ دیاردێ بكهن بهلێ هشیاری پێدڤیه و پتر رژدبن ل سهر بنبركرنا ڤێ بازرگانیێ.
