بهغدا و نهجف و خواندنهك جودا
رمهزان نسردین كێڤلى
گومان تێدا نینه كو كهس ژمه نهشێت ب رههایێ ئهجیندهیێن ل پشت خوهنیشادانێن باشۆرێ عیراقێ دیار بكهت، چونكو سروشتێ پێكهاتێن عیراقێ زۆرێ ئالۆزه و گهلهك فاكتهر و خال ههنه كو دبنه ئاستهنگ بۆ دیاركرنا وان ئهجیندهیێن ل پشت ڤان خوهنیشادانان، لێ ب گشتى ل شازده سالێن بۆرین، ب دورستى دهستههلاتدارێن عیراقێ سهلماند كو نهشێن حوكمرانیهك باش و پاك و عهقلانى ل عیراقێ بكهن، بهلكو ل ههمى سهكتهرێن ژیانێ هزرا مهزهبى و و تایئفى زاله و بهرى بهرژوهندیا خهلكى و بهرژوهندیا نهتهوهیی و نشتیمانى یا گهلێ عیراقێ یه، كهس هزر نهدكر پشتى روخاندنا رژێما گۆر بهگۆر دوباره حوكمهتا عیراقێ چهكى دژى كوردان بكاربینیت یان قووتێ خهلكى ببریت، یانژى ئاستهنگان بۆ دورست بكهت، بهلێ دیاره ئهوان نهشیایه مفایێ ژ سهربۆرێن بهرى خوه وهربگرن و وهلاتێن ههرێمایهتى پتر بهرژوهندى و كونترۆل و كاریگهرى ههبوویه ل سهر گشت وارێن ژیانا خهلكى.
بۆ نموونه ههتا كو خواندنا مه بۆ خوهنیشادانێن ئهڤرۆ ئهوێن ل عیراقێ دهێنهكرن باژێر بۆ باژێرهكێ دى، جوداهى ههیه و ئهڤ جوداهى بۆ مه دیار دبیت كو ململانێ و ناكۆكیێن مهزهبى و نهتهوهیێ و تائیفى گههشتى نه ل سهر ههستیێ عیراقیان، ل بهغدا ئاراستا خوهنیشادهران پتر ل دۆر سیتهمێ سیاسى و چاكسازى و گوهۆرینێن دهستههلاتدارێن عیراقێ یه و ههتا رادهیهكێ هێزا نفشێ نوو ل عیراقێ زاله ل بهغدا ئهم نهشێن ئهجیندهیێن سیاسى ل ڤان خوهنیشادانان دوور بكهن، بهلێ هێزا نفشێ نوو یا دیاره ل بهغدا, دهربارهى نهجف و باژێرێن دى، ب دیتنا من موقتهدا سهدڕ زۆر ب عاقلانه دڤێت ئهڤان خوهینشادانان بۆ لێدانا پێگههێ ئال الحكیم و لاوازكرنا پێگههێ سیستانى بكاربینیت، چونكو ئال الحكیم ژ سالا 2003 ههتا نوكه یا زاله ل سهر ههمى جهمێكن دهستههلاتێ ل نهجف و ئاراستهیا مهزهبى د ناڤبهرا شیعهیێن گرێدایێ ئیرانێ و شیعهیێن عیراقێ زۆرا تونده و رۆلێ میلیشاتێن حهشدێ باشێ دیاره كا چاوا شیاینه بهێنه بكارئینان ل دژى هێزێن سیاسى، بۆ نموونه ل بهسڕا ههمى میلیشات دژى حزبا فهزیله و رهوتێن نێزیكى وێ نه و ههمى ههولێن دهێنهكرن، ئهوان ژ گۆرپانا سیاسى دوور بكهن ل دهڤهرێن دى مینا كهركووك و نهینهوا، چونكو میلیشاتێن شیعى كونترۆل ل سهر ئیدارا وان دهڤهران كرینه و دهڤهرێن سونهمهزهبن بێدهنگ هێلاینه و رێیێ نادهن چو خوهنیشادانهك دورست ببت، چونكو دزانن دووماهیا ئهوان هێزان دێ ل وان دهڤهران بیت.
ئهم نهشێن رۆلێ هۆزێن عیراقى ڤهدهر بكهین، بهلكو سهرهدهریا ڤان هۆزان ب ئهرینى و نهرینى بوویه، چونكو پشكهكا ههره زۆرا سهرۆك هۆزێن عیراقێ تایبهت یێن باشۆرێ عیراقێ رۆل ههبوویه د ئالۆزكرنا ڤێ رهوشێ دا، پێناڤ پاراستنا بهرژوهندیێن خوه و ل گهلهك باژێران چهكدارێن عهشائیران دهستههلاتداریێ دكن و پێگههێ وان ژیێ حوكمهتێ بهێزتره و ب دیتنا مه ئالۆزیێن عیراقێ گههشتینه رادهیهكێ دو سنیاریۆ ل پێشن، یا ئێكێ شهرێ ناڤخوهی یه د ناڤبهرا شیعه و شیعهیان بخوهدا و پشكهك ژ لایهنێن دى، دێ پشكداربن و دوور نینه ئهڤ سیناریۆیه، ههكه ئهمریكا رێ بدهت و بێدهنگ بمینت ل ئایندهكێ نێزیك دا دیار بیت و بكهفته د وارێ جێبهجێ كرنێ دا سیناریۆیا دووێ كاندیهكێ تهوافقى یه، بهلێ پتریا بهرپرسێن نوكه یێن عیراقێ هاتینه رهتكرن ژلایێ خوهنیشادهران ڤه و دیاركرنا كهسایهتیهكێ عیراقێ كو بشێت بهلانسا پاراستنا پهیوهندیێن ههردو بالێن شیهعهیان بپارێزیت ب زهحمهته، بهلێ دوور نینه ههمى هێز بهر ب هندێ ڤه بچن كاندیهكێ تهوفقى ههبیت بۆ دهربازبوون ژ ڤێ رهوشێ.
دهرئهنجام پتر ژ هێزهكێ ههنه كاریگهریێن راستهخوه ل سهر رهوشا عیراقێ دكن چ ئهو هێز ههرێمایهتى بن، یانژى نیڤدهولهتى بن ل گهل هندێ عیراق بخوه ژى دابهش بوویه ل سهر ئاراستهیێن جودا جودا و چارهنڤیسهكێ تاری ل بهرامبهر عیراقێ دبینم.
