گهوڕینا ئاراستا خونیشادانان

گهوڕینا ئاراستا خونیشادانان

124

ئێك ژ رێكێن لادانا سه‌روكان یان ژناڤبرنا سیسته‌مان هاندانا جه‌ماوه‌رییه‌ بو خونیشادانێ ل گه‌ل دانانا پلانه‌كێ بو گهوڕینا ئاراستا وێ به‌ر ب ئالوزیێ و توندوتیژیێ ڤه‌ ب شێوه‌كی كو كونترول ل سه‌ر نه‌ هێته‌ كرن. ئه‌ڤ كاره‌ بارا پتر ژلایێ ده‌زگه‌هێن هه‌والگێریێ ڤه‌ دهێته‌ ئه‌نجامدان. هه‌ر كه‌سه‌كێ په‌رتوكا ب ناڤێ (كوشتنا هێڤیێ) یا نڤیسه‌رێ ئه‌مریكی (ولیه‌م بلوم) خواندبیت دێ زانیت كو دیروك یا پره‌ ژ ڤان شێوه‌ پیلانان. وه‌ك نمونه‌ك د ڤی بیاڤی دا، ئه‌و پیلانا هاتیه‌ دارێژتن بۆ ژ ناڤبرنا خودان ب هێزترین جه‌ماوه‌ر، سه‌روك وه‌زیرێن ئیرانێ (محه‌مه‌د مسه‌ده‌ق )ی ل ده‌ستپێكا سالێن پێنجییا ژ چه‌رخێ بوری. د وێ پیلانێ دا (سی ئای ئه‌ی) شیا ئاراستا وان خونیشادانێن ملله‌تێن ئیرانێ ئه‌وێن هاتینه‌ كرن بو پشته‌ڤانیا (مسه‌ده‌قی) ب گهوڕیت بو دژی وی ب هاندانا هنده‌ك ژ نوكه‌رێن خو كو بێرێزیێ بكه‌ن به‌رامبه‌ر جه و كه‌سایه‌تیێن ئاینی و پیلان ب سه‌ركه‌فت و بو ئه‌گه‌رێ ژ ناڤچونا (مسه‌ده‌قی). مه‌به‌ست ژ ڤێ نموونێ ئه‌و بو دا بچینه‌ د ناڤ بابه‌تێ خودا كو خونیشادانێن ماموستا و فه‌رمانبه‌رێن ده‌ڤه‌را سوله‌یمانیێ نه‌، ئه‌وێن ژبه‌ر گیروبونا موچا هاتینه‌ كرن، و پاشی هاتینه‌ ئارسته‌كرن بو سه‌ر باره‌گایێن پارتی و بوونه‌ ئه‌گه‌رێ توندوتیژیێ و سوتنا باره‌گا و برینداربون و شه‌هیدبونا كه‌سانێن بێگونه‌ه.
گومان تێدا نینه‌ كو ئه‌وا هاتیه‌ كرن پیلانه‌ك بو مه‌ره‌م ژ ناڤبرنا هه‌بوونا حوكمرانیا كوردستانێ بوو لێ سه‌رنه‌گرت و شكه‌ستن ئینا. ل ڤێره‌ پرسیار ئه‌وه‌ كا چه‌وا و بوچی شكه‌ستن ئینا. بو به‌رسڤدانا ڤان پرسیاران: هه‌موو دزانن كو پارتی خودان هزرا نه‌ته‌ویه‌ و خه‌باتێ دكه‌ت بو دامه‌زراندنا ده‌وله‌تا كوردی و ل گوره‌ی ئه‌نجامێن هه‌لبژارتنان مه‌زنترین هێزه‌ ژ لایێ جه‌ماوه‌ری ڤه‌. ژ به‌ر هندێ ده‌ما دوژمنێن كوردان پیلانگێریێ د دارێژن ب پارتی ده‌ستپێ دكه‌ن. ب دیتنا من پیلان ئه‌و بوویه‌ كو ده‌ما باره‌گایێن پارتی دهێنه‌ سوتن و كادرێن وێ دهێنه‌ شه‌هیدكرن ئه‌و ژی رابن ب سوتنا باره‌گایێن وێ پارتا خه‌لكێ تێكده‌ر ئاراسته‌ی باره‌گایێن وان كرین كو لایه‌نگرێن بزاڤا گۆڕان د توهمه‌تبارن ب ڤێ چه‌ندێ. ل وی ده‌می هه‌موو كوردستان دا كه‌ڤیته‌ ناڤ ئاگره‌كی دا و ب ساناهی نه‌دهاته‌ كونترون كرن و دا ده‌ستێن دوژمنا هێنه‌ د ناڤ كێشێ دا و دا ل دیف ئه‌جندا خو برێڤه‌ به‌ن. لێ بریارا پارتی ب پاراستنا ئارامیێ و ب تایبه‌ت مه‌كو و دام و ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنا گۆڕان ل ده‌ڤه‌رێن بن ده‌ستهه‌لاتا پارتی ڤه‌ پیلان ژ ناڤبر.
رولێ راگه‌هاندنێ : بو به‌رهه‌ڤكرنا كه‌شوهه‌وایێ پیلانگێریێ راگه‌هاندنا تێكده‌ر روله‌كێ سه‌ره‌كی د گێرا و كار ل سه‌ر سێ بنه‌مایێن تێكدانێ دكر: ئێك، خوشكرنا ژینگه‌ها كه‌رب و كوینێ و توندو تیژیێ. دو، ره‌شكرنا لایه‌نێ ئارمانج كو پارتی و پاشی ده‌ستهه‌لاتا كوردی بوو. سێ. ئاماده‌كرنا نوكه‌را و كه‌سانێن تێكده‌ر. هه‌ر كه‌سه‌كێ گوهداری و ته‌ماشای هنده‌ك ده‌زگه‌هێن راگه‌هانێ ل سوله‌یمانیێ كربیت هه‌رده‌م داكوكی دكر كو سوله‌یمانیێ یا دهێته‌ سزادان. وان ده‌زگه‌هان قه‌یرانێن كوردستانی وه‌ك نه‌بونا: موچا، دامه‌زراندنێ، سوته‌مه‌نیا، ئاڤ و كاره‌با وه‌سا نیشان دا كو ب تنێ ئه‌ڤه‌ ل سوله‌یمانیێ یێن رویداین و مه‌ره‌م خه‌لكێ وێ ده‌ڤه‌رێ یه‌، د ده‌مه‌كی دا ئه‌و قه‌یران د سه‌رانسه‌رینه‌. ژ لایه‌كێ دیڤه‌ راگه‌هاندنێ داكوكی ل سه‌ر ره‌شكرنا ده‌ستهه‌لاتا كوردی دكر و هه‌موو قه‌یران گرێدان ب پرسا سه‌روكاتیا هه‌رێمێ ڤه‌. هه‌روه‌سا هاتبوو راگه‌هاندن كو پاره‌ یێن هه‌ین لێ حكومه‌تا هه‌رێما مه‌به‌ستێن هه‌ین ل پشت نه‌دانێ. جاران لێدوانێن جودا ژ لایێ هنده‌ك به‌رپرسێن حكومی و لژنا وزه‌ و سامانێن سروشتی ڤه‌ ل په‌رله‌مانی ل سه‌ر هنارتنا گازێ و دزینا وێ ل ناڤ ئاخا توركیا دا و داهاتا بونه‌ هاریكار بو راگه‌هاندنا تێكده‌ر. ئه‌ڤان پروپاگندێن نه‌دروست كه‌رب و كوین د ناڤ خه‌لكه‌كی دا خورساند كو هه‌ر ده‌مه‌كێ ل جهه‌كێ ب په‌قیت ئه‌و كه‌سانێن تێكده‌ر بشێن وان پال بده‌ن بو خرابیێ. ژ لایه‌كێ دیڤه‌، جهێ داخێ یه‌، كو ده‌زگه‌هێن ئێمناهیێ ل سلێمانیێ وه‌كو پێتڤی ب ئه‌ركێ خو نه‌رابوون پو پاراستنا سه‌رو مالێ وه‌لاتیان و باره‌گایێن پارتی. هه‌ر كه‌سه‌كێ هنده‌ك ژ وێنێن پولیسان دیتبن دێ هزر كه‌ت ئه‌و یێ ل سه‌یرانێ یان یێ چاڤدێریا ئاهنگه‌كێ دكه‌ن. د ڤیا پتر ب به‌رپرسایه‌تی سه‌ره‌ده‌ری ل گه‌ل رویدانا كربا و رێ نه‌دابا تێكده‌ران ل پێش چاڤێن وان باره‌گایان ب سوژن پشتی راده‌ستی وان كرین. ڤێ خه‌مساریا هنده‌ك ژ وان نیشان دای بێ باوه‌ری د ناڤ خه‌لكی دا په‌یداكر.
ئه‌نجام: هه‌ر پیلانه‌كا بهێته‌ دارێشتن ئارماج و ئه‌نجامێن خو یێن هه‌ین: ئه‌گه‌ر پیلان ب سه‌ركه‌ڤیتن دێ گه‌هیته‌ ئارمانجێن خو لێ ئه‌گه‌ر شكه‌ستن ئینا دێ ئه‌نجام به‌روڤاژی ئارمانجا بن. هه‌ر چه‌نده‌ هێش ئالوزی ب دوماهی نه‌هاتییه‌ لێ ئه‌نجامێن ده‌ستپێكی وێ ئێكێ دیار دكه‌ن كو دو ئیداره‌ییێ یان دو هه‌رێمیێ سه‌رنه‌گرد ل كوردستانێ ژ به‌ر ئێكه‌تی و گۆڕان د هه‌ڤدژن د ڤێ هزرێ دا ل دیف لێدوانێن به‌رپرسێن ئێكه‌تیێ. هه‌روه‌سا هه‌ڤپه‌یمانییا چوار پارتان به‌رامبه‌ر پارتی یا به‌ر ب هه‌لوه‌شاندنێ ڤه‌ دچیت پشتی ئه‌و سه‌هما گۆڕان كریه‌ د سه‌رێ هه‌رسێ لایه‌نێن دیدا نه‌مای. ڤان تێكدانا برینه‌ك ئێخسته‌ ناڤ ره‌وشا پێكڤه‌ژیانێ ل كوردستانێ ب ساناهی ناهێته‌ تیماركرن. پشتی ڤان روویدانا پێتڤییه‌ ده‌ستهه‌لاتا كوردستانێ و ملله‌ت پتر د هشیار بن ژبه‌ر نه‌حه‌زا و تێكده‌ران دڤێن وان مژیلی ئاریشێن ناڤخویی بكه‌ن دا دوزا كوردی بهێته‌ پاشئێخستن.

کۆمێنتا تە