راگههاندنا رهش ل كوردستانێ
پێناسا من بۆ راگههاندنا رهش ل كوردستانێ: ئهو پرۆپاگندهیه یا ل هندهك دهزگههێن راگههاندنا كوردى تێته گۆتن و نڤیسین و پهخشكرن ژبۆ رهشكرنا دۆزا كوردان و بێ بههاكرنا دهستكهفتێن مللهتى ب مهرهما بهلاڤكرنا بێ باوهریێ و رهشبینیێ د ناڤا كۆمهلگهها كوردی دا كو ب شێوهكێ راستهوخۆ یان نهراستهوخۆ دكهڤنه د خانا ئهجیندایێن دوژمنێن مللهتێ كورد دا. د ههڤڕكیا نهتهوهیی دا دهستههلاتدارێن نهتهوهپهرستێن عهرهب و فورس و توركان درێغى نهكریه بۆ ژ ناڤبرنا نهتهوا كورد و كوشتنا ههستا نهتهوهیى ل دهف تاكێ كورد، لێ مللهتێ كورد یێ خۆراگر بوویه بهرامبهر وان ههموو ههوێن داگیركرنێ و پارڤهكرنا كوردستانێ و بزاڤێن تهعریب و تهفریس و تهتریكا كوردستانێ. ههردهم ل گهل ههوێن نههێلانا كوردان دوژمنان ههموو دهزگههێن خوه یێن راگههاندنێ دئێخستنه كار بۆ پهسنا كارێن خوه یێن هوڤانه و نهرهواییكرنا ماف و داخوازیێن گهلێ كورد، لێ ب تنێ یا جهێ خوه د هزرا كوردان دا د كر ئهو بوو یا د رۆژنامێن د هێلا كوردینیێ دا هاته نڤیسین ل دووماهیا چهرخێ نۆزدێ و ههموو چهرخێ بیستێ و ئهوا د دهنگێ كوردستانا عیراقێ دا د هاته گۆتن ل سهر دهمێ شۆرهشا ئیلۆلا مهزن و شۆرهشا گولانێ. ئانكو وێ راگههاندن دوژمنان هیچ كارتێكرنهكا نهرێنى ل كوردان نهدكر و سهرهلدانا 1991 باشترین بهلگهیه. لێ یا جهێ سهرسورمانێ ئهوه كو ئهڤرۆكه راگههاندنهكا رهش د هندهك دهزگههێن راگههاندنا كوردى دا یا تێته بهلاڤكرن و ئارستهكرن بۆ كۆمهلگهها كوردستانێ، مهرهما وێ دژایهتیا خهونا مللهتێ كورده، كو ریفراندۆم و دامهزراندنا دهولهتا كوردى یه. كارێ سهرهكیێ ڤێ راگههاندنێ رهشكرنا ههر پیرۆزیهكا كوردان ب خوینا شههیدان ب دهستڤه ئینا بیت. شهڤانه هندهك ژ ڤان دهزگههان، ب تایبهت كهنالێن تهلهڤزیۆنیێن ئاسمانى، دێ رابن ب مێڤانكرنا خهلكهكى ب ناڤێ رهوشهنبیران یان كادرێ پێشكهفتى یێ پارتهكێ ب تنێ هزرا دژى دهولهتبوونا كوردستانێ وهكى ژههرێ درێژن و بزاڤێ دكهن ڤێ بیروكێ ل بهر مللهتى رهش بهكهن.
ههر وهسا ئهڤ راگههاندنه پهسنا هندهك كهسان و لایهنان دكهن كو دوژمنێن كوردانه و رێگرێن ئێكێ نه بۆ گههشتنا مللهتێ كود بۆ سهربخۆیێ. تازهترین پێناسه بۆ دهولهتا كوردى ل سهر زمانێ ڤان كهسێن د راگههاندنا رهش دا دئاخڤن و دبێژن: “مه دهولهتهك نهڤێت زیندان بیت” لێ ژبیر دكهن یان خوه تێناگههینن ئهڤ كهش و ههوایێ ئازاد یێ ئهو تێدا كار دكهن بێى سانسۆر و لێپرسین ل هیچ وهلاتهكى نینه. ل سهرانسهرێ جیهانێ رێك نائێته دان كو راگههاندنهكا فهرمى و دهستویرداى دژى ئارمانجێن مللهتێ خوه كار بكهت. ئهڤ راگههاندنا رهش نهبتنێ مهرهما وى كارێ نهرێنى ل سهر دۆزا كوردى، بهلكو دژى ههر ههلویستهكێ كوردایهتیێ یه كو بێته دهربرین ژ لایێ حكوومهتا ههرێمێ ڤه. بۆ نموونه، هندهك ژ ڤان كهسێن ل راگههاندنا رهش دهركهڤن بۆ ماوێ دهمژمێرهكێ د بهرنامهكی دا بهس رهخنه ل حكوومهتا ههرێما كوردستانێ دگرتن دهمێ بهرسڤا پهرپرسهكێ ئیرانى داى و گهفێن وى رهت كرین. وان كهسان وهسا دیار دكر كو حكوومهتا ههرێمێ یا شاشه و نابیت ب ڤى شێوهى بهرسڤا ئیرانێ بدهت. بلا مللهت ههلویستێ ڤان كهسان ب ههلسهنگینیت. ئهڤ راگههاندنا رهش یا كار دكهت كو دلرهشیێ بێخنه د ناڤا كۆملگهها كوردى دا و ههڤڕكیێ بێخنه د ناڤبهرا باژێرێن كوردستانێ دا. ب راستى دژایهتیا دۆزا خوه ب تنێ یا ل دهف هندهك كوردان ههى و من گوه لێ نهبوویه د ناڤ ڤان مللهتێن دى دا ژ كهسێ ئێكێ تاكو سادهترین كهس ب ئاشكرایى و د دهزگههێن راگههاندنێ دا دۆزا نهتهوێ خوه یان سهركردێن خوه رهش بكهن. بۆ نموونه، مه دیت ئێك ژ سیسهتمهدار و بیرمهندێن عهربا چهوا تۆره بوو دهمێ ئێك ژ راگههاندكارێن كورد د دهزگهههكێ راگههاندنا كوردی دا پرسیار ژێ كرى كا دیتنا وى چیه ل سهر (سهدام)ى د كێمیابارانا ههلبجه و ئهنفالان دا. ئهو كهسێ عهرهب نهبتنێ یێ ئاماده نهبوو بهرسڤێ بدهت، بهلكو وهسا خوه دیار كر كو ئهڤ پرسیاره گونههه داخواز كر كو ئهو راگههاندكار داخوازا لێبۆرینێ ژێ بكهت، لێ ئهو كوردهكێ خودان ههلویست بوو و داگێران نهكر. ئهڤجا بلا دوژمنێن مللهتێ كورد بێهنا خوه ڤهدهن و پشتراست بنڤن، ژ بهر ئهوا وان دڤێت بێژن هندهك كورد یێن ههین و ژ وان خرابتر دبێژن. بلا رێڤهبهرێن راگههاندنا رهش باش بزانن كو مللهتێ كورد هیچ جارهكێ نا ئێته ههلخهلتاندن و ئهو مللهتێ چوك بۆ سهدامى و شاهێ ئیرانێ و ئهتاتوركی نهداناى و شۆرهش ل دویف شۆرهشێ كرین و ریبارێن خوینێ رێتین بۆ سهربخویا كوردستانى، ئهڤرۆ دێ ب زهندوباسكێن پێشمهرگههى و ب خۆراگرییا مللهتى و سهركێشیا سهرۆك بارزانى كوردستانێ كهنه دهولهت و پرۆپاگهندێن وان كهسێن دژایهتیا دهولهتا كوردى كرى دێ بۆ وان بیته نهخۆشییهكا دهروونى یا بێ چارهسهرى كو خوازیارین هیچ كوردهك نه كهفتبا د ڤى دهراڤی دا.
