9 په‌رتوك دبوارێ جڤاكى و خودان پێتڤیێن تایبه‌ت دا

9 په‌رتوك دبوارێ جڤاكى و خودان پێتڤیێن تایبه‌ت دا

110

ژ به‌رى خاترا خو ژسالا 2016ێ بكه‌ین من حه‌ز كر ئاماژێ ب ئێك ژ ئه‌وان كارێن دبوارێ جڤاكى و خزمه‌تا كه‌سێن خودان پێتڤیێن تایبه‌ت بكه‌م كو ل ئه‌ڤێ پارێزگه‌ها مه‌ یا دهوكێ هاتینه‌ ئه‌نجامدان و نڤیسه‌رێ ئه‌ڤێ گوشه‌یا جڤاكى ژى ئێك ژئالیین بجهئینانائه‌ڤى پرۆژێ جڤاكى بو كو ژئالیێ ده‌زگایێ ( skl ) یێ سویدى ڤه‌ دهاته‌ پشته‌ڤانى كرن و برێكا رێڤه‌به‌ریا گشتى یا چاڤدێرى وگه‌شه‌پێدانا جڤاكى لدهوكێ دهاته‌ بجه ئینان , ئه‌وژى دچارچوڤێ به‌شه‌ك ژ پرۆژه‌ى كو گرێدایى چه‌واتیا دانا نیاسینا كارو خزمه‌تێن دبوارێ چاڤدێریا جڤاكى دا دهێنه‌ پێشكێش كرن وهه‌روه‌سا ب مه‌ ره‌ما په‌یدا كرنا پتر هاریكارى و هه‌ما هه‌نگیێ دناڤبه‌را كه‌رتێ چاڤدێریا جڤاكى و دام و ده‌زگه‌هێن حكومى و هاولاتیاندا .. كو هه‌تا نوكه‌ نه‌وه‌كو دام و ده‌زگایێن حكومى و نه‌وه‌كو هاولاتى ئاشنابون و زانیاریێن پێتڤى لسه‌ر شێوه‌و سروشتێ خزمه‌تێن كه‌رتێ چاڤدێریا جڤاكى نینن و هه‌ر وه‌سا ئه‌و ته‌خ و تویژێن پێڤه‌ گرێداى ..
بشێوه‌یه‌ك گشتى ئه‌و نه‌ه په‌رتوكێن كو دئه‌ڤى بوارى دا هاتینه‌ چاپ كرن
كو ئامارێن ساڵا 2015ێ بخۆڤه‌ دگرن كو هه‌ر هه‌شتێن به‌راهیكێد بیاڤێ هوشیاریا ساخله‌میى وخودان پێتڤیێن تایبه‌تن كو ژئالیێ ماموستایێ په‌روه‌ردا تایبه‌ت (دكتور تاهر م شرید ) ڤه‌ هاتینه‌ به‌رهه‌ڤ كرن و هه‌ر وه‌سا ژلایێ هه‌ڤالێ مه‌یێ نڤیسه‌ر و راگه‌هاندكارێ چالاك ( هه‌مزه‌ ره‌زیكى ) ڤه‌ هاتینه‌ ڤه‌گوهازتن بو زمانێ مه‌یێ كوردى ئه‌ڤێن ل خوارێ دیارن :
1- زارویێن تۆشبویێن ئیفلیجا مێشكى .
2- زارویێن متلازما داون ( مه‌نغولى ) .
3- په‌ككه‌فتیێن جه‌سته‌یى ( حركی ), وه‌ك ده‌ست , پێ …
4- كه‌سێن بیركول ( تخلف عقلی ) .
5- نابیستان ( صم و بكم ) .
6- نابینان ( مكفوفین ) .
7- زارویێن توشبویێن ئوتیزم .
8- كه‌سێن توشبویێن هیموفیلیا ( ژبه‌رچونا خوینێ ) .
9- رێبه‌رێ (ده‌لیلێ) رێڤه‌به‌ریا چاڤدێرى وگه‌شه‌پێدانا جڤاكى دهوك
• دئه‌ڤان هه‌ر هه‌شت په‌رتوكێن به‌راهیێ دا ب شێوه‌یه‌ك تێرو ته‌سه‌ل په‌رتوك لسه‌ر چه‌ند ته‌وه‌ران هاتینه‌ پارڤه‌كرن, وه‌ك :
-پێناسه‌یا نه‌خۆشیێ ژئالیێ زانستى ڤه‌ – َجۆرێن نه‌خوشیێ – ئه‌گه‌رێن په‌یدابوونێ _ رێژه‌یا به‌ربه‌ڵاڤبونێ –– رێژه‌یا وێ دناڤ هه‌ردو ره‌گه‌زان دا –رێكێن خۆ پاراستنێ –رێكێن چاره‌سه‌ریێ .
بۆ نمونه‌ وه‌ك ئاماژه‌یه‌ك بۆ هه‌ژمارا كه‌سێن مۆچێ چاڤدێریا جڤاكى وه‌ردگرتن بو هه‌ر هه‌شت حاله‌تێن دیاركرى لسه‌ر ئاستێ پارێزگه‌ها
دهوكێ هه‌ژمارا ئه‌وان نێزیكى بیست و سێ هه‌زار كه‌سان بون ..
• په‌رتوكا رێبه‌رێ رێڤه‌به‌ریا چاڤدێرى وگه‌شه‌پێدانا جڤاكى دهوك, ئه‌ڤ په‌رتوكه‌ ژى كو په‌رتوكا نه‌هێ یه‌ دچارچۆڤێ ئه‌ڤى پرۆژه‌ى دا هاتیه‌ چاپ كرن وه‌كو دانا ناسینا ئه‌وان رێڤه‌به‌رى و په‌یمانگه‌ه و سه‌نته‌رێن سه‌ر برێڤه‌به‌ریا گشتى یا چاڤدیرى وگه‌شه‌پێدانا جڤاكى یه‌ كو خزمه‌تا ته‌خ و تویژێن جودا یێن جڤاكى و خودان پێتڤیێن تایبه‌ت لسه‌ر ئاستێ پارێزگه‌ها دهوكێ وقه‌زایێن بسه‌رڤه‌ دكه‌ت كو پێكهاتیه‌ ژ ێڤه‌به‌ریا گشتى چاڤدێرى و گه‌شه‌پێدانا جڤاكى دهوك و
( سێ رێڤه‌به‌ریێن ل سه‌نته‌رێ پارێزگه‌هێ – پێنج رێڤه‌به‌ریێن چاڤدێرى ل قه‌زایان – چوار په‌یمانگه‌هێن كێم ئه‌ندامان + سه‌نته‌ره‌كێ ئوتیزمێ –دوو خانیین چاڤدێرى كۆران و كچان + دایینگه‌هه‌كێ – دوو سه‌نته‌رێن زارۆكان …) .
و دئه‌ڤى (ده‌لیلى) دا بو هه‌ر جهه‌ك ژئه‌ڤێن ئاماژه‌ پێ كرى به‌شه‌ك هاتیه‌ ته‌رخان كرن وتێدا به‌رسڤ لسه‌ر ده‌ه پسیارا هاتیه‌ دان وه‌ك ( مێژووا دامه‌زراندنێ – ئه‌گه‌ر ژ دامه‌زراندنێ – ته‌خ و تویژێن مفادار و هه‌ژمارا كه‌سێن مفادار – مه‌رجێن وه‌رگرتنێ – چ خزمه‌ت بۆ ئه‌وان دهێت پێش كێش كرن –پێتڤیێن بهێن دابین كرن بۆ باشتر كرنا كارى –ئاسته‌نگێن پێشكه‌فتنا كارى دا – پێشنیار بۆ باشتر كرنا كارى ..) .
ئه‌ڤ بابه‌ته‌ وه‌ك بابه‌تێ گوشه‌یا جڤاكى مه‌ ده‌ینا به‌رچاڤ نه‌وه‌كو په‌سنه‌ك یان ( ریكلامه‌ك ) بۆ به‌رچاڤ كرنا كاره‌كى یان پرۆژه‌یه‌كێ جڤاكى كو ئه‌م تێدا به‌شدار بوین ,به‌لكو ب ئه‌وێ مه‌ره‌مێ دیاركرنا گرنگى دانه‌ ناسینا چارچوڤه‌و سروشتێ هه‌ر ناڤه‌ندو ده‌زگه‌هه‌كا كار وخزمه‌ته‌كێ پێشكێشى هاوڵاتیان دكه‌ت كۆ رێكا چاپ وراگه‌هاندنێ باشترین ئالاڤێ گه‌هاندنا ئه‌ڤێ خزمه‌تێ یه‌…
وسوپاس بو هه‌ر كه‌س ولایه‌نه‌كێ بویه‌ هاریكار كو ئه‌ڤ به‌رهه‌مه‌ روناهیێ ببینت .

کۆمێنتا تە