حوكمهتا ههرێمێ ژ رۆلێ ئیدارى و خزمهتگوزارى بۆ یێ سهروهرى و نشتیمانى
پشتى نامهیا سهرۆك مسعود بارزانى بۆ پهرلهمانێ ههرێمێ یا كو ل 29/10/2017 هاتیه خواندن و ب گۆرهى وێ دهست ژ كارێ خوه بهرداى حهتا ئهنجامدانا گهرا وێ بۆ ههلبژارتنێن بهێنئهوێن كو ل بهره ل مهها شهش ژ سالا بێت بهێنه كرن، دهسههلاتێن خوه ژى رادهستى سهرۆكاتیا پهرلهمانى و جڤاتا دادوهریێ و سهرۆكاتیا پهرلهمانى كرین ههر ئێك ل دووڤ تایبهتمهندیێن وى و ههر ژ وى دهمى حوكمهت تهڤلى قووناغهكا نوو بوو زۆرا سهخت بوو ل سهر ههمى ئاستهكى ئێدى ئهركێ سهرۆكێ حوكمهتێ نه تنێ بوو ب رێڤهبرنا بادهكێن گرێدایى حوكمهتێ، بهلێ كهفته ل ههمبهرى ململانێن نهتهوهى و ههبوونێ و یێن سیاسى و ئابوورى یێن مهزن ل ژێر پێشهاتین مهزن یێن ل دهڤهرێ ههمیێ دهێنه روودان. د كۆنگرێ رۆژنامهڤانى دا یێ كو هاته گرێدان ل پشتى تووشبوونا دهڤهرێ ههمیێ و گهلهك دهڤهرێن ههرێما كوردستانێ بۆ بیڤهلهرزێن ب هێز ل شهڤا دوازدێ ژ مهها نوكه و گۆتارا خوه ب سهرهخۆشكرنا خهلكێ قوربانیێن بیڤهلهرزێ كر و باش ههلسهنگاندنا تێكۆشانێن دهزگههێن ئهولههیێ و بهرگریا مللى و كهرتێ ساخلهمیێ د تێكۆشانێن وان یێن بهردهوام دا بۆ پاراستنا خهلكێ سڤیل. ئاماژه تێدا دانه كۆمهكا بابهتان، ژ ههمیان گرنگتر ئاریشهیێن د ناڤبهرا ههولێر و بهغدا دا، د گۆتارا خوه دا سهرۆكێ حوكمهتێ گهلهك خال دانانه سهر پهیڤان و دیاركر كو حوكمهتا بهغدا پێگیرى نهكریه و ناكهت ب دستوورى و ب تایبهتى مادهیێن گرێداى ههرێمێ و گۆت كو پرۆژێ بۆدجێ پرۆژهكێ سیاسى یه بۆ نههێلانا ههرێما كوردستانا فیدرالى و گۆت بههرا ههرێمێ ژ بۆدجهى 17% یه و رازى نابین ب 12% و مه ههمى تێبینیێن خوه بۆ بهغدا هنارتینه ل دۆر پرۆژێ بۆدجهى و بهرسڤا مه نههاتیه دان ههتا نها و زێدهكر ژى كو چو شوونگر ژبلى دیالۆگێ نینن و چارهكرنا ئاریشهیان ل گۆر دستووى و دێ رۆلێ نوونهراتیا ههرێما كوردستانێ ل بهغدایێ گێرین بۆ هاریكاریكرنا دانوستاندنان دناڤبهرا بهغدا و ههولێر دا و دیاركر كو نهپیگۆریا دستوورى و پهراوێزكرنا رۆلێ لایهنێن دیتر و دروستكرنا ناكۆكی و ئاریشهیان ئهوه بوویه ئهگهر كو ههرێمێ بهر ب ئهنجامدانا گشتپرسیێ برى. بهلێ دهربارهى سهرهردانا حزبێن دیتر ئهو بۆ ڤهدیتنا چارهیهكا ههڤپشكه بۆ ئاریشهیان و بۆ بۆراندنا ڤێ قووناغێ ب كێمترین زیان و بهرههڤى بۆ قووناغا بهێ تكو پترین مهترسى یه و زێدهتر گۆت حوكمهت دێ بهردهوام بیت د مهزاختنا مووچهیان دا سهرهراى ململانێن مهزن یێن نها تووش دبیتێ و یا بهردهوامه ژى بۆ دیالۆگێن خوه ل گهل وهلاتێن ههڤدهر بۆ ئاڤاكرنا پهیوهندیێن نوو و بۆراندنا ههمى ئاستهنگ و قهیرانان. ل ڤێره دیار دبی تكو بهغدا ئێدى باش زانیه كو ئهوێ پیگیری ب دستوورى ب تنێ نهكریه بهلێ وێرانكریه، لهورا نها ب ههمى كوشهشێن خوه بزاڤا گوهارتنا دستوورى دكهت و كهركرنا وى ل دووڤ پیڤهرێ سیاسهتا شیعى ل دهڤهرێ، ل ڤێره مهترسیا مهزنتر دهێته پێش ئهوا كو ههكه بهغدا شیا وێ بكهت، دێ بیته دكتاتۆریهكا ئاشكرا ل سهر سیستهمهكێ میلیشیاوى ل عیراقێ و دێ بیته ژێدهرێ گهفلێكرنا ههمى دهڤهرێ. ژ بهر ڤى ئهگهرى بهغدا بزاڤان دكهت دهمى بكوژیت ب رێیا هنارتنا شاندێن سهربازى و ڤهكرنا بادهكێن سیاسى ب رێكا وێ و ئهڤهبوو ههولێر رهتدكر ب ههمى رهنگهكى و دبینیت كو بهغدا یا غروور بووى پشتى روودانێن كهركووك و بهرسڤا وان پێشدیتنان نهكریه یێن ژ لایێ ههرێمێ ڤه هاتینه پێش و ههروهسا ژ لایێ چهندین لایهنێن دیتر ڤه یێن جڤاكێ دهولى و ب ههمى تێكۆشین ڤه بزاڤێ دكهت مفای ژ دهمى وهربگریت و بهردهوام بیت بۆ گوهارتنا دستوورى و خوه بهرههڤكرن بۆ ههلبژارتنێن داهاتى ب غروورا سهركهفتنێ و یا كو ههمى ئاماژه تهكهز دكهن كو بهغدا نهشێت ل دهمێ خوه یێ دهستنیشانكرى ئهنجامبدهت. لهورا ژ ئهڤێ ههمیێ یا مه دیاركرى بۆ مه باش دیار دبیت رۆلێ حوكمهتا ههرێمێ نها نهتنێ ل سهر ریڤهبرنا گههێن حوكمهتێ دگریت، و پێشكێشكرنا خزمهتگوزاریان، بهلێ رۆلێ وێ دهێته گورهۆرین بۆ رۆلهكێ سهروهرى و نشتیمانى بۆ خهباتا ملهتهكى و ل سهر پێدڤى یه ب شهڤ و رۆژ كاربكهت بۆ قورتالكرنا ههرێما كوردستانێ ژ ژیكژێكرنا تههران و ئهنقهره و بهغدا و دیمهشق و پاراتا ئێكرێزیا خوه و بهرههڤكرن و كاركرن بۆ گونجاندنا پێشهاتێن ب لهز یێ، ل دهڤهرێ رووددهن كو ههمى ئاماژه دیاردكهن كو ئهو ل ههمبهرى گوهۆرینێن مهزنه و پارچهبوونێن مهزنه كو فهره دهولهتا كوردى دڤێت ئێك بیت ژ گرنگترین دابهشكرنان ب رێیا گشتپرسیێ بهرێ بنیاتێ وێ. ئهڤ ههمى كارێ مهزن فهره ل سهر حوكمهتێ پێ راببیت د دهمهكێ كێمتر دا ژ ههشت ههیڤان، ئهو ژى ئهو دهمه یێ پهرلهمانێ ههرێمێ درێژكرى بۆ ژیێ حوكمهتێ. لهورا هزر بكه ئهرێ قهبارێ كارى و فشارێن مهزن چهنده ل سهر حوكمهتێ كو ژ ڤان قهیرانان دهرباز ببیت و خوهبهرههڤكرن بۆ قووناغا داهاتى، ئهڤه ههكه هات و ئهم بزانین كو فهره ژى ل سهر حوكمهتێ ئاسایشێ و ئارامیێ دابین بكهت و گهندهلیێ نههێلیت و خزمهتێن ساخلهمیێ و باژێرڤانیێ دابین بكهت و دابینكرنا وى تشتێ پێدڤى دابینكرنێ ژ شهگهرێن ژیانا گهلێ كورد و دانا مووچهیان و برێڤهبرنا سازیان و دابینكرنا ئاڤێ و كههربێ و تهمامكرنا پرۆژهیێن راوهستاندى ژ ئهگهرێ قهیرانا دارایى و پێشكێشكرنا پرۆژهیێن نوو بۆ بدهستڤهئینانا باوهریا وهلاتیان، ئهڤه ل ههمبهر ژى بزاڤێ دكهت ئاریشهیێن سیایى ل نیڤا ههیمێ چارهسهر بكهن و پێگههاندن ل گهل ههمى لایهنێن سیاسى بۆ چارهسهركرنا ئاریشان و بهرامبهركرنا بهغدا و فشار و ململانێن داهاتى ب دهستهكى و دهنگهكێ ب تنێ لهورا ئهو مهزنتره ژ حوكمهتهكى و ل سهر ههمى لایهن و حزبێن سیاسى فهره پشتهڤانیێ بكهت كو ئهڤ مللهته بگههیته كنارێ ئارام و ژڤان ههمى قهیران و ململانان دهرباز ببیت ب كێمترین زیان. ههكه نه فتنه یێن داهاتى ل دژى كوردستانێ نه و ههكه ئهو لایهن بسهركهفتن ژى د جێبهجێكرنا وێ دا، هینگى نه ههرێما كوردستانێ دمینیت و نه دۆزهكا نهتهوى یا گرێداى كوردان ل دهڤهرێ بۆ سالهها سالێن درێژ و رهنگه بۆ چهرخان ژى.
و/ ئهڤرۆ
