NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by باڤێ نازێ

باڤێ نازێ

باڤێ نازێ
9 POSTS 0 COMMENTS

1

باڤێ نازێ
ـ ئورۆپی و ئه‌مریكی, هه‌رده‌م په‌سنێ خوه‌, ب هۆمانیزما خوه‌ ددن. ب ڤێ ژی خوه‌ دكن باڤێ دیموقراسیێ و راستیێ, لێ تشتێ سه‌یر هه‌ر ده‌م ژی ده‌ره‌وه‌ بوویه‌ ژ بۆ به‌رجوه‌ندیا ده‌وله‌تێن وان, و نه‌بوونا تراژیدیا گه‌لێ مه‌ ل هه‌له‌بجه‌, ل به‌ر چاڤایه‌.
ب خوه‌ نه‌ دیتنا راستیێ ژ به‌ر دو ئه‌گه‌رانه‌: یه‌ك ژ به‌ر نه‌زانینێ یه‌ و یا دن ژ به‌ر نه‌خوه‌سته‌كێ یه‌, و هه‌ر یه‌ك ژ ڤان ئه‌گه‌ران یا دن كه‌مباختره‌, لێ پرس نه‌دیتنا ئورۆپی و ئه‌مریكا ژ به‌ر چیه‌؟ هه‌لبه‌ت نه‌ ژ به‌ر نه‌زانینێ یه‌ لێ ژبه‌ر خوه‌سته‌كا پاراستنا به‌رجوه‌ندیا خوه‌یه‌.
ـ ئه‌گه‌رێ كو هه‌تا نوكه‌ كورد نه‌بوونه‌ خوه‌دی ده‌وله‌ت چیه‌؟ هه‌لبه‌ت ئه‌و ژ به‌ر بێ ئیتیفاقیا مه‌یه‌. و ژ زارۆكان بگره‌ هه‌تا بگه‌هیه‌ مه‌زنان, دزانن كو سه‌ده‌ما تێكچوونا یه‌كێ چ د ژیانا وی یا تایبه‌ت ده‌ و چ د یا گشتی دا بت, بێ ئیتفاقیه‌, ئه‌ڤجا بۆچ, ئه‌م خوه‌, ب كرن و گۆتنێن خوه‌ ناكن یه‌ك؟ ئه‌گه‌ر یه‌كه‌, ژ به‌ر كو هه‌ر یه‌ك ژ مه‌ نه‌ ب كارێ خوه‌ را دبه‌, مه‌رۆڤێ سیاسی خوه‌ دكه‌ ره‌وشه‌نبیر و یێ ره‌وشه‌نبیر خوه‌ دكه‌ سیاسی یێ بازرگان خوه‌ دكه‌ دبلۆماسی ب ڤێ ژی كه‌س ژ مه‌ ژ كارێ خوه‌ تێ ناگهێ. هه‌گه‌ر یه‌ك ژ كارێ خوه‌ تێ ناگهێ, وێ چاوا بسه‌ركه‌ڤه‌؟
ـ ده‌نگێ نفشێ مه‌ نه‌ما تێ, ژ به‌ر كو مه‌ ئیدیالێ خوه‌ ونداكر و یه‌كه‌ دن نه‌كه‌ته‌ شوونا وی.
ـ خاكا ژیانێ بنگه‌هێ سه‌ره‌كه‌ ژ بۆ هه‌بوونێ یه‌, ژ به‌ركو بێ خاكا ژیانێ گیان دته‌ركه‌ و دووره‌ دفلشه‌. لێ مخابن ئه‌ڤه‌ ژێ نا یێ دیتن.
ـ باڤێ من دگۆت, ئێشا هه‌رێ ب ئێش یا بێ گریه‌, ئه‌و ژی ژ به‌ر كو نایێ دیتن. و ئیشا ڤه‌شارتی دهێله‌ مه‌رۆڤ بكه‌ڤه‌ ته‌نهایێ و ئه‌و ئێشا خوه‌, ته‌نێ ب هه‌ڤره‌ بمینن.
ـ باوه‌ریێ توجاری ب مه‌رۆڤێ كو ل گه‌ل ته‌ دئاخڤه‌ و دهه‌مان وه‌خت ده‌, چاڤێن وی د به‌ر وی ده‌ نه‌ نه‌ینه‌, ئه‌ڤ ژی ژی نیشانا بێ به‌هوه‌ریا وی بخوه‌ یه‌. ئه‌ڤچا ئه‌و كه‌سێ كو باوه‌ریا وی ب وی نایێ, دێ چاوا باوه‌ریا كه‌سێن دن پێ بت؟
ـ ده‌ره‌و تێته‌ فرۆتن, لێ راستی نا, ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ ده‌ره‌و ل هه‌ر ده‌ڤه‌ر تێته‌ دیتن و راستی ژی ب پڕانی ب خوه‌دیێ خوه‌ ره‌ دمینه‌.
ـ ئه‌و ده‌ڤه‌را كو به‌رێ خوه‌ ددێ یێ, هه‌گه‌ر تو ژ خوه‌ نه‌ ئه‌وله‌ بت, نه‌چه‌ و نه‌ ژی بزیڤره‌, لێ بكه‌ڤه‌ گه‌ریانێ ژ بۆ ریا دیتنێ.
ـ ئه‌و كه‌سێ تو ل گه‌ل د ئاخڤی, ب چاڤێن كرینێ لێ بنه‌ره‌, نه‌ ب یێن فرۆتنێ. ژ به‌ركو چاڤێن كرینێ د پاشه‌ڕۆژێ ده‌ دبن ب ئاورێن دۆستانی و هه‌ڤالینێ, لێ نه‌رینا ب چاڤێن فرۆتنێ دبه‌ ئه‌گه‌رێ نه‌هه‌ڤ دیتنێ.
ـ گوهه‌رتنا ژیانێ د سروشتێ ده‌, ب بای ڤه‌ گرێدای یه‌, ب سابوونا بای عه‌ور ژ جیێ خوه‌ دهه‌ركه‌ و بارانێ ل جۆرێن به‌ جور دبارینه‌. هه‌گه‌ر با رانه‌به‌, عه‌ور ل جیێ خوه‌ دمبنه‌ و تاریتیا وی دگره‌ سه‌ر ئه‌ردی.

6

باڤێ نازێ

29
ـ ئورۆپى و ئه‌مریكی, هه‌رده‌م په‌سنێ خوه‌, ب هۆمانیزما خوه‌ ددن. ب ڤێ ژى خوه‌ دكن باڤێ دیموقراسیێ و راستیێ, لێ تشتێ سه‌یر هه‌ر ده‌م ژى ده‌ره‌وه‌ بویه‌ ژ بو به‌رجوه‌ندیا ده‌وله‌تێن وان, و نه‌بوونا تراژیدیا گه‌لێ مه‌ ل هه‌له‌بجه‌, ل به‌ر چاڤایه‌.
ب خوه‌ نه‌ دیتنا راستیێ ژ به‌ر دو ئه‌گه‌رانه‌: یه‌ك ژ به‌ر نه‌زانینێ یه‌ و یا دن ژ به‌ر نه‌خوه‌سته‌كێ یه‌, و هه‌ر یه‌ك ژ ڤان ئه‌گه‌ران یا دن كه‌مباختره‌, لێ پرس نه‌دیتنا ئورۆپى و ئه‌مریكا ژ به‌ر چیه‌؟ هه‌لبه‌ت نه‌ ژ به‌ر نه‌زانینێ یه‌ لێ ژبه‌ر خوه‌سته‌كا پاراستنا به‌رجوه‌ندیا خوه‌ یه‌.
ـ ئه‌گه‌رێ كو هه‌تا نوكه‌ كورد نه‌بونه‌ خوه‌دى ده‌وله‌ت چیه‌؟ هه‌لبه‌ت ئه‌و ژ به‌ر بێ ئیتیفاقیا مه‌یه‌. و ژ زاروكان بگره‌ هه‌تا بگه‌هیه‌ مه‌زنان, دزانن كو سه‌ده‌ما تێكچوونا یه‌كێ چ د ژیانا وى یا تایبه‌ت ده‌ و چ د یا گشتى ده‌ بت, بێ ئیتفاقیه‌, ئه‌ڤجا بۆچ, ئه‌م خوه‌, ب كرن و گۆتنێن خوه‌ ناكن یه‌ك؟ ئه‌گه‌ر یه‌كه‌, ژ به‌ر كو هه‌ر یه‌ك ژ مه‌ نه‌ ب كارێ خوه‌ را دبه‌, مه‌رۆڤێ سیاسى خوه‌ دكه‌ ره‌وشه‌نبیر و یێ ره‌وشه‌نبیر خوه‌ دكه‌ سیاسى یێ بازرگان خوه‌ دكه‌ دبلوماسى ب ڤێ ژى كه‌س ژ مه‌ ژ كارێ خوه‌ تێ ناگهێ. هه‌گه‌ر یه‌ك ژ كارێ خوه‌ تێ ناگهێ, وێ چاوا بسه‌ركه‌ڤه‌؟
ـ ده‌نگێ نفشێ مه‌ نه‌ما تێ, ژ به‌ر كو مه‌ ئیدیالێ خوه‌ ونداكر و یه‌كه‌ دن نه‌كه‌ته‌ شوونا وی.
ـ خاكا ژیانێ بنگه‌هێ سه‌ره‌كه‌ ژ بۆ هه‌بوونێ یه‌, ژ به‌ركو بێ خاكا ژیانێ گیان دته‌ركه‌ و دووره‌ دفلشه‌. لێ مخابن ئه‌ڤه‌ ژێ نا یێ دیتن.
ـ باڤێ من دگۆت, ئێشا هه‌رێ ب ئێش یا بێ گریه‌, ئه‌و ژى ژ به‌ر كو نایێ دیتن. و ئیشا ڤه‌شارتى دهێله‌ مه‌رۆڤ
بكه‌ڤه‌ ته‌نهایێ و ئه‌و ئێشا خوه‌, ته‌نێ ب هه‌ڤره‌ بمینن.
ـ باوه‌ریێ توجارى ب مه‌رۆڤێ كو ل گه‌ل ته‌ دئاخڤه‌ و دهه‌مان وه‌خت ده‌, چاڤێن وى د به‌ر وى ده‌ نه‌ نه‌ینه‌,
ئه‌ڤ ژى ژى نیشانا بێ به‌هوه‌ریا وى بخوه‌ یه‌. ئه‌ڤچا ئه‌و كه‌سێ كو باوه‌ریا وى ب وى نایێ, دێ چاوا باوه‌ریا
كه‌سێن دن پێ بت؟
ـ ده‌ره‌و تێته‌ فرۆتن, لێ راستى نا, ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ ده‌ره‌و ل هه‌ر ده‌ڤه‌ر تێته‌ دیتن و راستى ژى ب پڕانى ب
خوه‌دیێ خوه‌ ره‌ دمینه‌.
ـ ئه‌و ده‌ڤه‌را كو به‌رێ خوه‌ ددێ یێ, هه‌گه‌ر تو ژ خوه‌ نه‌ ئه‌وله‌ بت, نه‌چه‌ و نه‌ ژى بزیڤره‌, لێ بكه‌ڤه‌ گه‌ریانێ ژ بۆ رێیا دیتنێ.
ـ ئه‌و كه‌سێ تو ل گه‌ل دئاخڤی, ب چاڤێن كرینێ لێ بنه‌ره‌, نه‌ ب یێن فروتنێ. ژ به‌ركو چاڤێن كرینێ د پاشه‌رۆژێ ده‌ دبن ب ئاورێن دۆستانى و هه‌ڤالینێ, لێ نه‌رینا ب چاڤێن فرۆتنێ دبه‌ ئه‌گه‌رێ نه‌ هه‌ڤ دیتنێ.
ـ گوهه‌رتنا ژیانێ د سروشتێ ده‌, ب باى ڤه‌ گرێداى یه‌, ب سابوونا باى عه‌ور ژ جیێ خوه‌ دهه‌ركه‌ و بارانێ ل
جۆرێن به‌ جۆر دبارینه‌. هه‌گه‌ر با رانه‌به‌, عه‌ور ل جیێ خوه‌ دمینه‌ و تاریتیا وى دگره‌ سه‌ر ئه‌ردی.

1

باڤێ نازێ
ژ ده‌رڤه‌ی وان هه‌تا رۆژا ئیرۆ كه‌س ب سه‌ر نه‌كه‌تیه‌، ئه‌ڤه‌ چ دهێله‌ كو گه‌لێن ڤان هه‌ دو ده‌وله‌تان نائێن گوهه‌رتن؟ گه‌لێ كو نه‌یێ گوهه‌رتن, ئه‌و و دیموكراسی؟ یان ژی ئه‌و و شاهرستانی؟ ل گه‌ل وه‌ها ژی. قه‌ده‌را مله‌تێن جیهانێ د ده‌ستێن وان ده‌ یه‌, ئه‌ڤجا چاره‌؟
ته‌نێ چاره‌ د گوهه‌رتنا گه‌لێن ڤان هه‌ر دو ده‌وله‌تان ده‌ یه‌ ژێ و پێڤه‌ دێ جیهان هه‌ر وه‌كه‌ خوه‌ بمینه‌.
ـ ده‌ما ئه‌ز د به‌ر پاناڤه‌ك زه‌ڤی كو من زارۆكتیا خوه‌ یا خۆرتانیا ل ور ده‌رباس كریه‌, ئه‌ز هه‌ستێ ب پیراتیا خوه‌
دكم و ئه‌ز باش تێ دگێهم كو ئه‌و ده‌م نه‌ما ڤه‌دگه‌ره‌.
ئه‌ڤجا بێ هه‌مدی خوه‌, ئه‌ز خه‌مگین دبم, و هه‌تا جارنا ژ ژیانێ بێ هێڤی دبم, لێ كه‌نگی ئه‌و ده‌نگێ زارۆكتیا
من ل به‌ر گۆهێن من دگه‌ڤه‌, ئه‌ز ژ خشمانیا خوه‌ شیاردبم و هه‌سته‌ك ب من ره‌ چێ دبت, ئه‌ز ڤێ قۆناغێ ل
خوه‌ ڤه‌گه‌رینم. ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ, ئه‌ز به‌رێ خوه‌ ددم قه‌له‌مێ, قه‌له‌م ژی به‌رێ خوه‌ دده‌ كاخه‌زێ و ب ڤێ ژی
ڤه‌ژناندنه‌ك دكه‌ڤه‌ هشێ من و ئه‌ز ژیانا خوه‌ وه‌كو تێته‌ خوه‌ستن ددومینم…
ـ كاك مسعود, ڤه‌كری دۆزا سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ دكه‌. و ئه‌ڤ ژی ژ بۆ كوردان مافه‌كێ ره‌سه‌نه‌… ژ بۆ سه‌رخوه‌بوونێ, كاك مه‌سعود ب دو كرنێن خوه‌ رێ ل به‌ر ڤی مافێ ڤه‌كریه‌, یه‌ك ژێ رێگرتن ل به‌ر شه‌ڕێ ناڤخوه‌ی و یا دویه‌م هه‌ڕفاندنا دیوارێ نه‌دانپێدانا ناڤنه‌ته‌وی ب مافێن كوردان.
ژ خوه‌ ژ به‌ر ڤان هه‌ردو كرنان, ئه‌ز دبێژم كاك مه‌سعود غاندیێ كوردایه‌, لێ مخابن هه‌گه‌ر غاندی جاره‌كێ ب
ده‌ستێ هه‌ڤوه‌لاتیێ خوه‌ هاته‌ كوشتن, لێ كاك مه‌سعود رۆژێ چه‌ند جاران تێته‌ كوشتن. ئه‌و ژی ژ به‌ر كو ل
سه‌ر ناڤێ وی تشت تێته‌كرن, بێی كو ئاگه‌هیا وی ل سه‌ر ڤان تشتان هه‌بت. كی چ دبێژه‌ به‌لا بێژه‌, لێ ده‌رگه‌هێ كاك مه‌سعود ژ بو گۆتنا راستیێ هه‌ر ده‌م ڤه‌كریه‌, لێ ئه‌و ریا كو دچه‌ به‌ر ڤی ده‌رگه‌هی, ب گه‌له‌ك ئاسته‌نگیایه‌.
ـ نۆكا ترك ل سه‌ر دیموقراسیا ده‌وله‌تا خوه‌, پر ئاخاڤتنن, و ئه‌ڤ ژی نه‌بینێ ده‌ره‌وه‌, ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ هه‌گه‌ر
ژ من ببرسن: تو دیموقراسیا ده‌وله‌تا ترك دخوازی یان دیكتاتوریه‌تا ده‌وله‌تا كوردان؟ ئه‌زێ ببێژم دیكتاتۆریه‌تا
ده‌وله‌تا كورد. ده‌ به‌لا پوستالا كوردان ل سه‌ر هۆستێ من به‌, لێ نه‌ یا دوژمنی.
ـ هه‌گه‌ر ژ من بپرسن مه‌رۆڤ بۆنه‌وه‌ره‌كی به‌رهه‌ڤه‌, یان گیانه‌وه‌ر, ئه‌زێ بێژم گانه‌وه‌ر. ئه‌و ژی ژ به‌ر كو مه‌رۆڤ
ب كرتێن خوه‌ ژ گیانه‌وه‌ران هۆڤتره‌.
ـ ئوروپی ب دیموقراسیێ خوه‌ شانه‌زه‌ دكن. لێ كێ فاشی و نازی, د ناڤ مه‌رۆڤان ده‌ چێ كر؟ هه‌لبه‌ت ئورۆپی
بوون. ڤێ ژی ئه‌و بوون ئه‌گه‌رێ په‌یدابوونا شه‌ڕێ ناڤنه‌توی كو ژ ئه‌نجاما وێ ب ده‌هان مه‌لیۆن مه‌رۆڤ هاتن كوشتن, ئه‌ڤجا ئوروپیۆ تو و دیموقراسی؟!

4

مانه‌ نڤیسه‌ر هه‌رده‌م ب فرا خوه‌ به‌ر ب ئاسیمانى ڤه‌ دفره‌, هون ژى دفرن یان نا؟ هون ب فرێ كه‌تنه‌, یان ژی
هون باسكۆكى نه‌؟ به‌رسیڤ ل جه‌م وه‌ یه‌.
ـ له‌زایه‌تی, ئه‌گه‌رێ تێكچونێ یه‌ ژبر شاشتیێ یه‌, لێ چاڤ نه‌باری, گازن ژى خه‌مساریێ ب خوه‌ ره‌ تینه‌, و ئه‌ڤ
هه‌مو له‌رزكێن هێڤیێ نه‌, هێڤى ژى فراڤینه‌ك باشه‌ لێ شیڤه‌ك خه‌رابه‌.
ـ ئه‌ز دبێژم مه‌رۆڤێ هه‌رى نه‌ به‌ختیار ل سه‌ر رویێ ئه‌ردى عیسایه‌, ئه‌و چوو بێى كو تشته‌كى ل دونیایێ ب
ده‌ستێ خوه‌ خینه‌, لێ سالانه‌ وى ڤه‌دژینن, ل كو دزانن ڤه‌گه‌ر ژێره‌ نه‌مایه‌. لێ خاچه‌په‌ره‌ست, هه‌ر وى سالانه‌
ڤه‌دژینن و موسلمان ژى دبێژن, و داویا دونیایێ وێ عیسا پێغه‌میه‌ر ڤه‌ژنه‌ و وێ ژ بیره‌وه‌ریێن خوه‌ بخوازه‌, ئه‌و
بینن موسلمان. هه‌گه‌ر وه‌ها به‌, چ به‌ختیارى ژێره‌ دمینه‌؟
ـ جوانى ب ترسه‌, یان ترسنوكه‌؟ كورد و ئه‌رمه‌نى ب جوانیا سروشتیا وه‌لاتێن خوه‌ بون, لێ ژ هه‌ڤ ب ترس
بون و ژ شونا جوانیێ ترسۆنه‌كتیى گرته‌ سه‌ر وان و بونه‌ دوژمنێن هه‌ڤ, ئه‌ڤ ژى ژ به‌ر نه‌زانى و ده‌ستێن
دوژمنان دناڤ وان ده‌ بو. ب ڤێ ژى كه‌مباخى و مالخه‌رابى ب سه‌ر وه‌لات و گه‌لێن وان ڤه‌ هات.
ـ ئه‌ز دبێژم ئه‌گه‌ر ئه‌م هزرێن سه‌ركارێن ترك, عه‌ره‌ب و فارسان, د ده‌رحه‌قا كوردان ده‌, داوه‌رڤینن, ئه‌مێ
ببینن دلوپه‌ك راستیێ د ناڤ ده‌ نه‌بینن. ل سه‌رهلان ده‌, خوه‌ دكن باڤكێن راستیێ و هه‌تا شاهرستانیێ. و نه‌
لێهاتنه‌ هاتیه‌ گۆتن: ” ژ ده‌ره‌وه‌كێ ده‌ره‌وه‌ك ده‌ر تێت.”
ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ دلۆپێن ده‌ره‌وێن وان دبن باران, ژ ده‌ڤ و چاڤێن وان دبارن, لێ هه‌ر ئوروپی, روس و ئه‌مریكی
نابینن, یا راست هه‌گه‌ر ژ بارانێ له‌هى رابت, لێ هه‌ر ژ وان نایێ خویاكرن.
ـ دژواریا د ئاخڤتنێ ده‌, نه‌ ب پربونا گۆتنا یه‌, لێ ب نه‌بوونا وانه‌. و ب نه‌بوونا وان ئاخڤتن بێى هزر دبه‌, و
ئاخڤتنا بێى هزر وه‌كو ره‌شاندنا ب تڤنگێ ل كه‌سێن هاویر دۆرێ. ژ خوه‌ ئاخڤتنا ب گۆتنێن د جیێ خوه‌ ده‌,
خه‌ملا جوانى و هشمه‌ندیێ ب مه‌رۆڤى ڤه‌دكه‌, و ئه‌ڤ ژى بێیى دلوڤانێ نایێن به‌رجه‌ستكرن.
ـ دبێژن كو زمانێ كوردى زمانێ دوژه‌هێ یێ فه‌رمى یه‌, ئه‌ڤ بریار یا خوه‌داى یه‌ یان ژى یا بێخه‌مبه‌ر بت,
بریاره‌ك دروست و د جێ خوه‌ ده‌ یه‌, ژ به‌ر كو ل ئاخره‌تێ ده‌ستهه‌لاتدارێن ترك, و فارس و عه‌ره‌ب دچن
دوژه‌هێ, ئه‌وان ل دونیایێ زمانێ كوردى ل كوردستانێ قه‌ده‌غه‌كربون, ل ئاخره‌تێ پێدڤیه‌ ئه‌و خوه‌ فێرى ڤی
زمانى بكن, ئه‌و دبێژن هه‌گه‌ر وه‌ها بت, ئه‌مێ زمانێ كوردى ل ڤر ژى قه‌ده‌غه‌ بكن, ژ به‌ر كو ئه‌و جیێ لێ بن,
پێدڤیه‌ ناڤێ كورد و كوردستان نه‌یێن سه‌ر زمانی.
ـ ئه‌و مه‌رۆڤێ كو دهوندورێ خوه‌ ده‌, ئازاد بت, چ تێته‌ خوه‌ستن ئه‌و دشێت ببێژه‌ و بكه‌, ب ڤێ ژى ئه‌و ب
ڤیان و خوه‌سته‌ك دده‌ سه‌ر وێ ریا كو وى به‌ر ب ئارمانجێ ڤه‌ دبه‌, چ ژ بو ژیانا وى یا تایبه‌ت و چ ژ بۆ یا
گشتی.
ـ ئه‌مریكا و ئینگلته‌را كو خوه‌ كرنه‌ باڤێن دیموقراسیێ و ئه‌ڤه‌ بویه‌ ب سه‌دسالان كو دو پارتى حوكم ل ڤان
هه‌ر وه‌لاتان دكن. ل ئه‌مریكایێ پارتا جه‌مهورى و یا دیموقراسى و ل ئینگلترا ژى پارتیا موهافزنیا و یا كاركران.

4

باڤێ نازێ
ـ ئه‌ز دخوازم هه‌لوستا شێخ سه‌عید ل به‌ر دادگه‌هێ و یا ئوجه‌لان ژی بشتی گرتنا وی پیشكێشی وه‌ بكم, ل ڤر
ئه‌زێ ب به‌رسیڤا شێخ سه‌عیدی ده‌ستپێبكم: حاكمێ ترك ژێره‌ دبێژه‌:
+ تو بووی ئه‌گه‌رێ كوشتنا ب سه‌دان له‌شكه‌رێ ده‌وله‌تێ, ئه‌ڤه‌ ژی سزایه‌ و پێتڤیه‌ تو لێهبورینێ ژ دایكێن وان
بخوازه‌!
شێخ سعیدی ب ڤی شێوه‌ی به‌رسیڤێ دده‌:
+” ئه‌ز لێهبورینێ ناخوازم, ژ به‌ر كو ئه‌ڤ تشته‌كێ دوری عاقلایه‌, لێ وێ كی لێهبورینێ ژ دایكێن شه‌هیدان یێن
كو له‌شكه‌ران ئه‌و كه‌شتین بخوازه‌؟ و كی وێ هیسترێن ڤان دایكان زوها بكه‌؟
هه‌گه‌ر پێتڤی لێهبورینێ هه‌بت, ئه‌زێ لێهبورینێ ژ وان دایكێن كو من كورێن وان به‌شداری سه‌رهلدانێ كرین,
بخوازم.”
ئۆجه‌لان ژی ده‌ما مه‌هكه‌ما وی ده‌ست پی كر, ئه‌وی به‌رێ خوه‌ دا دایكێن له‌شكه‌رێن ترك كو هاتبون كوشتن,
ب سه‌ری چه‌ماندن ژ وان ره‌ گۆت:
+ ئه‌ز لێبورینێ ژ وه‌ دخوازم!
لێ دایكان ب قێرین لێهبورینا وی په‌سه‌ندنه‌كرن و دۆزا ب دارڤه‌كرنا وی كرن.
وه‌كو ئه‌م دبینن شێخ سه‌عید لێهبورینێ ژ دایكێن شه‌هیدان خوه‌ست لێ ئۆجه‌لان ژ دایكێن له‌شكه‌رێ تر.
ل گه‌ل وه‌ها ژی هه‌ر پ.ك.ك وی سه‌رۆك و باڤێ خوه‌ دبینه‌ و هه‌ر ده‌ما كو ئه‌ندامێن پ.ك.ك ب سرودێن خوه‌
دبێژن: ” شه‌هید نامرن؟ و پێره‌ پتره‌ دبێژن بژی سه‌رۆك ئاپۆ!” دڤێ سرۆدا “بژی سه‌رۆك ئاپۆ” ئێدی شه‌هید
دمرن و دایكێن وان تێنه‌ ژبیركرن.
ـ ئه‌زێ ب راستی ژ وه‌ ره‌ بێژم: چاوا پربونا هێزێن كوردێن سیاسی من دترسینی, وه‌ها ژی پربونا رێكخستنێن
نڤیسه‌رێن كورد. ل ڤر ئه‌ز ناخوازم ل سه‌ر هێزێن مه‌ یێن سیاسی بئاخڤم و نه‌ژی پرسان د ڤی واری ده‌ بكم,
لێ ئه‌زێ ڤان چه‌ند پرسان ژ رێكخستنێن نڤیسه‌رێن كورد بكم: ئارمانجا وه‌ چی یه‌ و هون خوه‌ وه‌كو په‌رچاك ژ
هێزه‌كێ ژ هێزان دبینن؟ هون سه‌ربخونه‌ یان نا؟ ئایا ئه‌و ئارمانجا كو بویه‌ ئه‌گه‌رێ دامه‌زراندنا وه‌ تشته‌ك تێ
جێ ئاخی یه‌؟ و ئه‌زێ دوو ئه‌ركێن سه‌ره‌كه‌ ژ ئه‌رمانجێ بینم بیرا وه‌: یه‌ك پشگریا نڤیسه‌رێن نوهاتی و دویه‌م
دانیاسینا گه‌لێ خوه‌ و گه‌لێن جیهانێ ب ئه‌ده‌با كوردی یا كلاسیكی و سه‌رده‌می, وه‌ ‌وه‌ڤ یه‌ك كریه‌ یان نا؟ ب
گۆتنه‌كا دن هوون ب ئه‌ركێن خوه‌ رادبن یان نه‌؟

2

باڤێ نازێ
هینگى ئه‌و هه‌موو كه‌نیان و گۆتن:”ئه‌م ته‌ ب ڤێ خسله‌تێ پیرۆزدكن!”
دووره‌ ئه‌و هه‌ڤالێ كو ئامه‌ژه‌ ب ته‌مبه‌لیا من كر, دیسا ئاخڤی:
+ خه‌تا من ژی, هه‌ما بێژن نایێ نه‌ خوه‌ندن لێ ئه‌ز ناخوازم ناڤێ نڤیسكاریێ ل په‌ی من بكه‌ڤه‌.
+ بۆ چ گدی؟ـ هه‌ما بێژه‌ مه‌ هه‌مویان ب هه‌ڤ ره‌ پرسی.
به‌ری ئاخڤتنێ ژی, هاته‌ خۆیاكرن كو ئه‌و ب رژدی دچه‌ سه‌ر هزرا خوه‌:
+ مانه‌ مه‌رۆڤێ كو ده‌ره‌وا دكه‌ یێ هه‌ری نه‌باشه‌. و ئه‌م هه‌موویێ دزانن كو نڤیسه‌ر چیرۆكا ژ بێریكا خوه‌ ده‌ردخینه‌ و دووری راستیێ نه‌.
+ ئه‌رێ مانه‌ ئاشۆپا وی ژ ڤر تێت, من به‌رسڤ دا, و به‌رده‌وام كرـ و هه‌ر چه‌ندێ ئاشۆپێ د وان چیرۆكان ده‌ په‌یدا دبن, لێ هه‌ر نه‌ دووری راستیا ژیانێ نه‌… ئه‌و ب ئاشۆپا خوه‌ راستیێ دخه‌ملینن, نه‌كه‌ ده‌ره‌وا دكن.
ب راستی گه‌له‌ك سال ل سه‌ر ڤێ بیركانینێ ده‌رباس و بوونه‌, لێ ئه‌و خسله‌تا خه‌تا نه‌خۆش یا نڤیسكاریێ ب من ره‌ مایه‌.
ـ تشتێ كو كه‌ڤن و نهو دگه‌هینه‌ هه‌ڤ هزره‌. ئه‌و هزرا ب ئاره‌سته‌یا گوهه‌رتنا ژیانێ كو به‌ر ب خوه‌شیێ ڤه‌ دچه‌, ئه‌ڤ ژی دهێله‌ گیان به‌ر ب ئاسیمانی ڤه‌ هه‌ره‌, ب ڤێ فرا به‌ر ب ئاسیمانی ڤه‌, مه‌رۆڤ خوه‌ دگه‌هینه‌ ئیدیالێ خوه‌ یێ بلند.
لێ مخابن, ئیدیالێ بلند, ل ناڤ مه‌ كوردان مه‌لسیه‌ و خوه‌ ل سه‌ر ئه‌ردی دكێشینه‌ و دگه‌ڤه‌ بن لنگان. ژ خوه‌ ئه‌ڤ ژی ئارمانجا دوژمنی یه‌.
ـ نڤیسه‌رێ رۆس لیۆ تۆلۆستۆی دبێژه‌:” كه‌سێن كو شه‌ڕ ژ به‌رژه‌وه‌ندیا وانه‌ ب ملیاران په‌ره‌ ل به‌ر ده‌ستێن وان هه‌نه‌ و ب ملیۆنان له‌شكر, لێ كه‌سێن كو ئاشتی ژبۆ به‌رژه‌وه‌ندیا وانه‌, وه‌كو نڤیسه‌ر ته‌نێ وان تشته‌ك هه‌یه‌ و گه‌له‌كێ ب هێزه‌, ئه‌و ژی راستی یه‌”.
ـ من جاره‌كێ ژ بسپۆره‌كی دیرۆكی پرسی:”وێ كه‌نگی ده‌وله‌تا كوردان چێ ببه‌؟” ئه‌وێ گۆت:” ده‌ما پێدڤیا جیهانێ ب ده‌وله‌تێ نه‌بت, وێ چاخێ وێ ده‌وله‌تا كوردان چێببت.
ـ پشتی ڤه‌گه‌رێ ل سالا 8918 ژ مۆسكۆ ئه‌ز دوازده‌ سالان دووری ئه‌ده‌با عه‌ره‌بی كه‌ڤت بووم, ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ من ده‌ست ب خوه‌ندنا رۆمانێن نوها كر, ده‌ستێ سبه‌هێ ل هه‌وشێ من دخوه‌ند, جاره‌كێ دایكا من هات جه‌م من و پرسی:
+ كۆڕێ من ما ته‌ قورئانا خوه‌ ختم نه‌كریه‌؟ و دووره‌ به‌رده‌مامكر, به‌س بخوینه‌, ئیجا كاره‌كی ژ خوه‌ ره‌ ببین!
+ باشه‌ دایێ, خوه‌دێ بێ ئه‌رێ ئه‌زێ نێزیك ده‌ست ب كاربكم.
ـ به‌رپرسێن ئۆرۆپی بێ شه‌ڕم دبێژن:”چ چه‌كێن كو ل به‌ر ده‌ستێن مه‌نه‌, ژ بۆ رییا ئاشتیێ نه‌.
و ئه‌ز ژی دبێژم:” ئۆرۆپینۆ وه‌ كه‌نگی چه‌كێ, خوه‌ یێن سڤك و گران ژبۆ ئاستیێ بكارئانینه‌؟ ما هوون نابینن كو هوون ده‌ره‌وان دكن. به‌لێ هوون نابینن ژ به‌ركو ده‌ره‌و ژ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیا وه‌ یه‌ و ژ بۆ ڤێ ژی هوون چاڤێن خوه‌ دگرن… ل سه‌ر هالان ده‌ خوه‌ باڤێن راستی و ئاشتیێ دبینن, هوون و راستی؟ یا باش گه‌ره‌ك ئه‌ز ب مه‌ته‌لۆكا كوردی گازی وه‌ بكم:”رووڤی و سۆك!”.

16

باڤێ نازێ

ب ده‌ركه‌فتنا ژ ئاڤاهێ ڤێ ده‌ستگه‌هێ, ب گری من به‌رێ خوه‌ دا مه‌یدانا سۆر… هه‌ر كه‌سێن پیرگی هاتی ل من دنه‌رین و هه‌ر من ژی هێسرێن خوه‌ دباراندن و ژ خوه‌ ره‌ دگۆت:”هه‌تا كه‌نگی ئه‌مێ خوه‌ بێ ده‌نگ بكن؟!”
ـ ل مۆسكۆ سێ دۆستێن كو ئه‌م پڕ نێزیكی هه‌ڤ بوون و چ ده‌ما ئه‌م ب هه‌ڤ ره‌ رونشتن, ئاخڤتنا مه‌ دچوو سه‌ر ئه‌ده‌ب, جاره‌كێ من ئه‌ڤ پرس ژ وان كر:
+ خسله‌تێن نڤیسكارێ چ نه‌؟ تێته‌ بیرا وه‌؟
یه‌كێ ژ وان دۆستان گۆت:
+ ها چ بوویه‌, دیاره‌, ئێدی تو ڤان خسله‌تان دخوه‌ ده‌ دبینی؟
لێ من پرسی:
+ ئه‌و خسله‌ت چه‌ند بون؟
+ سێ بوون.
+ ئه‌و چ بوون ته‌ دكاری بناڤ بكی؟
+ ته‌ دگۆت یه‌ك ژ وان مه‌وهیبه‌یه‌”به‌هره‌میه‌” كو ئه‌و ژی ب ده‌ستێ خوه‌دای یه‌, یا دن ژی ته‌جریبا”سه‌ربۆرا” شه‌خسی, د ژیانێ ده‌, ئه‌و ژی ب مه‌رۆڤی ڤه‌ گرێدای یه‌ و یا سێ خه‌باتا بێی ئه‌تلاهی”بێی راوه‌ستاندێ” ل سه‌ر خوه‌ و نڤیسێن خوه‌.
ل ڤر دۆسته‌كێ دن گۆتن بری و گۆت:
+ ژ خوه‌ ئه‌ڤ خسله‌ت تو جاری ل جه‌م ته‌ په‌یدا نابه‌, ژ به‌ر كو چاوا ئه‌ز ته‌ ناس دكم, تو مه‌رۆڤه‌كێ ته‌نبه‌لی.
من ژی گۆت:
+ نه‌ خه‌مه‌, لێ ژ ڤان خسله‌تان یا چارێ چی یه‌؟
+ ئه‌ڤجا, ئه‌ڤ چ خسله‌ته‌ گری؟ هه‌ما هه‌ر سی هه‌ڤالان ب هه‌ڤ ره‌ پرسین.
+ ژ خوه‌, پرسا من ژ وه‌ ئه‌ڤ پرسه‌.
یه‌كێ ژ دۆستان گۆت:
+ قه‌ی ئاشۆپی یه‌.
+نا, ئه‌ڤ ژ خسله‌تێن به‌هره‌ێ یه‌.
هه‌موویان خوه‌, بێ ده‌نگ كرن و من ژی پرسی:
+ بێژن, ئه‌م ته‌سلیم, ئه‌زێ ژ وه‌ره‌ بێژم.
+ ته‌سلیم! وان ژی ب هه‌ڤ ره‌ گۆتن.
+ خه‌تا نه‌خوه‌شك كو ب زوری تێ خوه‌ندن ژ خوه‌ چ نڤیسه‌ر و زانیارێن كو هه‌بوون, پڕانیا وان خێرا نڤێسینا وان گه‌له‌كێ بێ سه‌روبه‌ر بوون. ئه‌ڤ خسله‌ت من به‌ری ده‌مه‌كێ ئه‌گه‌هداری ل سه‌ر وه‌رگرت و من ژ خوه‌ ره‌ گۆت, هه‌ما كی چ دبێژه‌ به‌لا بێژه‌, خسله‌ته‌ك نڤیسكاریێ ب من ڤه‌بوو.

11

باڤێ‌ نازێ‌
ئه‌مریكا و ئینگلته‌را و ژ ده‌رڤه‌ی وان هه‌تا رۆژا ئیرۆ كه‌س ب سه‌ر نه‌كه‌تیه‌. ئه‌ڤه‌ چ دهێله‌ كو گه‌لێن ڤان هه‌ردو ده‌وله‌تان نائێن
گوهارتن؟ گه‌لێ كو نه‌یێ گوهارتن, ئه‌و و دیموكراسی؟ یان ژی ئه‌و و شاهرستانی؟ ل گه‌ل وه‌سا ژی. قه‌ده‌را مله‌تێن جیهانێ د ده‌ستێن وان ده‌ یه‌, ئه‌ڤجا چاره‌؟ ته‌نێ چاره‌ دگوهارتنا گه‌لێن ڤان هه‌ردو ده‌وله‌تان دایه‌ ژێ و پێڤه‌ دێ جیهان هه‌روه‌كو خوه‌ بمینه‌.
ـ ده‌ما ئه‌ز دبه‌ر پاناڤه‌ك زه‌ڤی كو من زارۆكینیا خوه‌ یا خۆرتانیا ل ور ده‌رباس كریه‌, ئه‌ز هه‌ستێ ب پیراتیا خوه‌ دكم و ئه‌ز باش تێ دگێهم كو ئه‌و ده‌م نه‌ما ڤه‌دگه‌ره‌.
ئه‌ڤجا بێ هه‌مدی خوه‌, ئه‌ز خه‌مگین دبم و هه‌تا جارنا ژ ژیانێ بێ هێڤی دبم, لێ كه‌نگی ئه‌و ده‌نگێ زارۆكتیا من ل به‌ر گوهێن من دگه‌ڤه‌, ئه‌ز ژ خشمانیا خوه‌ شیاردبم و هه‌سته‌ك ب من ره‌ چێ دبت, ئه‌ز ڤێ قۆناغێ ل
خوه‌ ڤه‌گه‌رینم. ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ, ئه‌ز به‌رێ خوه‌ ددم قه‌له‌مێ, قه‌له‌م ژی به‌رێ خوه‌ دده‌ كاخه‌زێ و ب ڤێ ژی ڤه‌ژناندنه‌ك دكه‌ڤه‌ هشێ من و ئه‌ز ژیانا خوه‌ وه‌كو تێته‌ خوه‌ستن ددومینم…
ـ كاك مسعود, ڤه‌كری دۆزا سه‌رخوه‌بوونا كوردستانێ دكه‌. و ئه‌ڤ ژی ژ بۆ كوردان مافه‌كێ ره‌سه‌نه‌… ژ بۆ سه‌رخوه‌بوونێ, كاك مه‌سعود ب دو كرنێن خوه‌ رێ ل به‌ر ڤی مافێ‌ ڤه‌كریه‌, ئێك ژێ رێگرتن ل به‌ر شه‌ڕێ ناڤخوه‌ی و یا دویه‌م هه‌رفاندنا دیوارێ نه‌دانپێدانا ناڤنه‌ته‌وی ب مافێن كوردان.
ژ خوه‌ ژ به‌ر ڤان هه‌ردو كرنان, ئه‌ز دبێژم كاك مه‌سعود غاندیێ كوردایه‌, لێ مخابن هه‌گه‌ر غاندی جاره‌كێ ب ده‌ستێ هه‌ڤوه‌لاتیێ خوه‌ هاته‌ كوشتن, لێ كاك مه‌سعود رۆژێ چه‌ند جاران تێته‌ كوشتن. ئه‌و ژی ژ به‌ر كو ل سه‌ر ناڤێ وی تشت تێته‌كرن, بێی كو ئاگه‌هیا وی ل سه‌ر ڤان تشتان هه‌بت. كی چ دبێژه‌ به‌لا بێژه‌, لێ ده‌رگه‌هێ كاك مه‌سعود ژ بو گۆتنا راستیێ هه‌ر ده‌م ڤه‌كریه‌, لێ ئه‌و رێیا كو دچه‌ ه‌ر ڤی ده‌رگه‌هی, ب گه‌له‌ك ئاسته‌نگیایه‌.
ـ نۆكا ترك ل سه‌ر دیموقراسیا ده‌وله‌تا خوه‌, پر ئاخاڤتنن و ئه‌ڤ ژی نه‌بینێ ده‌ره‌وه‌, ژ به‌ر ڤێ چه‌ندێ هه‌گه‌ر ژ من ببرسن: تو دیموقرسیا ده‌وله‌تا ترك دخوازی یان دیكتاتوریه‌تا ده‌وله‌تا كوردان؟ ئه‌زێ ببێژم دیكتاتوریه‌تا
ده‌وله‌تا كورد. ده‌ به‌لا پۆستالا كوردان ل سه‌ر هۆستێ من به‌, لێ نه‌ یا دوژمنی.
ـ هه‌گه‌ر ژ من بپرسن مه‌رۆڤ بۆنه‌وه‌ره‌كی به‌رهه‌ڤه‌, یان گیانه‌وه‌ر, ئه‌زێ بێژم گیانه‌وه‌ر. ئه‌و ژی ژ به‌ر كو مه‌رۆڤ بكرتێن خوه‌ ژ گناوه‌ران هۆڤتره‌.
ـ ئورۆپی ب دیموقراسیێ خوه‌ شانه‌زه‌ دكن. لێ كێ فاشی و نازی, د ناڤ مه‌رۆڤان ده‌ چێ كر؟ هه‌لبه‌ت ئورۆپی بوون و ب ڤێ ژی ئه‌و بوون ئه‌گه‌رێ په‌یدابوونا شه‌ڕێ ناڤنه‌توی كو ژ ئه‌نجاما وێ ب ده‌هان مه‌لیون مه‌رۆڤ هاتن كوشتن, ئه‌ڤجا ئوروپیۆ تو و دیموقراسی؟!

42

باڤێ نازێ

دئێته‌گۆتن بێده‌نگى بیركا هه‌رى ب هێزه‌. هه‌گه‌ر نڤیسین وه‌كو ئاخڤتن بێته‌ نیاسین دێ نه‌ ب هزرا كوور بت. لێ نڤیسین د به‌رهه‌میدا دبه‌ نڤیس، ده‌ما ب هزرێ ڕه‌ دبه‌ هه‌ڤال. ئه‌و ب هزرێ ڕه‌ واته‌یا خوه‌ دستینه‌، ژبه‌ر كو ئه‌و ژى د بێده‌نگییێ ده‌ تێته‌ سه‌ر كاخه‌زێ. ئه‌و ژى دبه‌ نیشانا وێ یه‌كێ كو نڤیسین، ژبه‌ر هزرا د بێده‌نگیێده‌ په‌یدا دبت. ب خوه‌ گه‌ڕیان د بێده‌نگییێده‌ ژ بۆ دیتنا زه‌مینێ د به‌رهه‌میده‌ و گهشتنا گوهه‌رتنێ د بوویه‌رێده‌ خالا هه‌رى دژوار و ئالۆزه‌. ئه‌و ژى، ژبه‌ر كو ئه‌و ژ هوناندنا هونه‌رى دبه‌ ده‌ستنیشان و ئه‌ڤ هوناندنه‌ بێى هه‌ڤڕكى په‌یدا نابه‌ هه‌ڤڕكى ژى چه‌ند جۆرێن ئاریشه‌یان ب خوه‌ره‌ ژ بۆ قه‌هره‌مانى تینن. هه‌ڤڕكییا ب خوه‌ره‌ ئاریشه‌یا ده‌روونى ژ بۆ قه‌هره‌مانى چێدبت. هه‌ڤڕكیا ب جڤاكى ڕه‌ ژبه‌ر نه‌گهشتنا ئیدیالێ بلنده‌ و ئه‌ڤ ژى دبه‌ ئه‌گه‌رێ خوه‌كوشتنا قه‌هره‌مانى یان ژى دووربوونا ژ جڤاكێ.  ئه‌ڤ نه‌رین د وارێ تیۆریدا هاتنه‌ گۆتن. لێ د وارێ پراكتیكده‌ ل سه‌ر هزر و ڕه‌وشا مه‌ كوردان جاره‌كێ نڤیسه‌ره‌كێ سۆڤیه‌تێ چ ژ من ڕه‌ گۆت، ئه‌زێ ژى ژ وه‌ ڕه‌ بێژم:  ده‌ما ڕۆمانا من چیایێن ب خوینێ ئاڤدایى ژ بۆ وه‌شانا زمانێ ڕووسى هاته‌ ئاماده‌كرن، به‌رپرسێ وه‌شانخانه‌یێ ژ من ڕه‌ گۆت: نڤیسه‌رێ كو نه‌رینا خوه‌ ل سه‌ر ڕۆمانا ته‌ ژ بۆ مه‌ هنارت، دخوازه‌ ته‌ ببینه‌ و ئه‌م ب هه‌ڤڕه‌ ڕوونشتن. ئه‌و گۆتنێن كو سالا 1980 ژ من ڕه‌ گۆت، ژ بیرا من نه‌چوون و ئه‌وى ب ڤى شێوه‌یى ده‌ست ب ئاخاڤتنا خوه‌ كر: ئه‌ز نڤیسه‌ره‌كى ڕووسى مه‌، هه‌لا بێژه‌ من، ئه‌ز به‌له‌نگازێ خوه‌دایى، پشتى پۆشكین، لێرمۆنتۆڤ، گۆگۆل، دۆستۆیڤسكى، تۆلستۆى و چیخوڤ دكارم چ بنڤیسم؟ لێ تو وه‌كو نڤیسه‌ره‌كى كورد خاكا وه‌لاتى َته‌ د بوویه‌ران ڕه‌ داگرتییه‌، لێ هه‌تا نوكه‌ به‌ش مایه‌ و وه‌ چ نه‌كرییه‌. هوون نڤیسه‌رێن كورد ل هێڤییا چنه‌؟ خوه‌ نه‌ما بێده‌نگ بكن، ب خوه‌ ره‌ بكه‌ڤن هزرێ و ل دیرۆكا جڤاكا خوه‌ ڤه‌گه‌ڕن و ئه‌و بوویه‌رێن تراژیدى كو ب گه‌لێ وه‌ره‌ ده‌رباس بوونه‌ ب هزر و هونه‌رى بنڤیسن!  ب ڕاستى ژى، ئه‌و بوویه‌رێن كو د ژیانا گه‌لێ مه‌ ده‌ ده‌رباس بوونه‌، دوورى عاقلانه‌ و حه‌تا وه‌كو ئاشۆپێ تێنه‌دیتن. هه‌گه‌ر هات و نڤیسه‌رێ كورد ڤان بوویه‌رێن كو ب مله‌تێ وى ڕه‌ قه‌ومینه‌ د به‌رهه‌مێن خوه‌ده‌ بكاربینه‌ وێ پێدڤییا وى ب ئاشۆپێ نه‌به‌. لێ مخابن، ئه‌و خاكا مشت ڕوودان، هین وه‌ها مایه‌ و نه‌هاتییه‌ئاڤدان.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com