NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم

نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم

نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم
3 POSTS 0 COMMENTS

1

نيوار محه‌مه‌دسه‌ليم شوكرى

د سالێن دووماهییێ دا، جاددەیێن هەرێما کوردستانێ ب شێوەیەکێ بەرچاڤ ژ ترۆمبێلێن چینی (وەک بی وای دی، چانگان، ئێم جی، جێلی، هەڤال و گەلەکێن دی) پڕبوویە.
ئەڤ پێلا نوو یا ترۆمبێلان لایەنگر و دژبەرێن خۆ هەنە، لێ پرسیارا هەرە گرنگ کو مێشکێ کڕیاران مژول دکەت ئەوە: ئایا کڕینا ترۆمبێلەکا چینی بڕیارەکا ئابووری یا دروستە؟ ئێک ژ ئەگەرێن سەرەکی یێن کو خەلکی بەرەڤ ترۆمبێلێن چینی دچیت، هەبوونا تەکنەلۆژیا پێشکەفتی و دیزاینێن مۆدێرنە ب بهایەکێ گەلەک کێمتر ژ ترۆمبێلێن یابانی و کۆری.
کڕیار دشێت ب هەمان پارەیێ ترۆمبێلەکا یابانی یا سادە، ترۆمبێلەکا چینی یا پڕی تایبەتمەندی (وەک کامیرێن ٣٦٠، رادار، و سیستەمێن زیرەک) بکڕیت. د سەردەمەکێ دا کو بهایێ پانزینێ ل هەرێما کوردستانێ نە یێ سەقامگیرە، ترۆمبێلێن چینی وەک رزگارکەرەک دەرکەفتن. پڕانیا ڤان ترۆمبێلان ب مەکینێن بچووک یێن “تۆربۆ” کار دکەن، کو د هەمان دەم دا هێزەکا باش و مەزاختییەکێ گەلەک کێم یێ پانزینێ دابین دکەن.
ب گۆرەی شارەزایێن میکانیکی، هندەک ژ ڤان ترۆمبێلان دشێن ب ئێک لیترا پانزینێ نێزیکی ١٥ هەتا ١٨ کیلۆمەتران ببڕن، کو ئەڤە هەڤبەر ب ترۆمبێلێن شەش پستن یان یێن کەڤن، سالانە ب ملیۆنان دیناران بۆ خودانێ خۆ دزڤڕیننەڤە.
خالا هەرە لاواز کو گەلەک جاران وەک تێبینی ل سەر ترۆمبێلێن چینی دهێتە گۆتن، داکەفتنا بهایێ وانە ل دەمێ دوبارە فرۆتنێ. لێ ل ڤێرە “هاوکێشەیەکا ئابووری” یا نوو دروست دبیت: هەکە شوفێرەک رۆژانە رێیەکا درێژ ببڕیت، ئەو پارەیێ ئەو ل سەر پانزینێ پاشکەفت دکەت، دشێت د ماوێ چار تا پێنج سالان دا بگەهیتە چەند هزار دۆلاران.
هەکە ترۆمبێلەکا چینی ل دەمێ فرۆتنێ پێنج هزار دۆلاران ژ بهایێ خۆ یێ سەرەکی بدەتە خوار، لێ د ماوێ وان پێنج سالان دا خودانێ وێ شەش هزار دۆلار ل سەر مەزاختیێ پانزینێ پاشکەفت کربن، ل وی دەمی کڕیار نەک هەر یێ زەرەرمەند نینە، بەلکو دێ مفا ژی گەهیتێ.
کڕینا ترۆمبێلەکا چینی د ڤی سەردەمی دا نەک هەر کارەکێ ناچاری یە، بەلکو بۆ وی کەسێ دڤێت ترۆمبێلەکا سفر و ب گرەنتی هەبیت و مەزاختیێ پانزینێ ل سەر خۆ کێم بکەت، بڕیارەکا پرۆفیشنال و ژیرانەیە. لێ یا فەرە کڕیار ل سەر کوالێتیا کۆمپانیا دابینکەر و هەبوونا پارچێن یەدەک پشتڕاست بیت دا کو مفایێ وی یێ ئابووری تمام ببیت.

18

نیوار محه‌مه‌دسه‌لیم

پشتی راگه‌هاندنا ئه‌نجامێن دوماهیێ‌ یێن نه‌یێن فه‌رمی ژ لایێ‌ كۆمسیۆنا بلندا سه‌ربه‌خوه‌یا هه‌لبژارتنان ل ئیراقێ‌، وه‌سا دیاربوو كو ل دهۆكێ‌ ژ سه‌رجه‌مێ‌ 11 كورسیێن پارێزگه‌ها دهۆكێ‌، پارتی هه‌شت كورسی و به‌ربژارێن سه‌ربه‌خوه‌ دو كورسی و هه‌ڤپه‌یمانیا كوردستانی ئێك كورسی ب ده‌ستخوه‌ڤه‌ ئیناینه‌ ب ره‌نگه‌كێ‌ دی بێژین ل هه‌ر بازنه‌كی پارتی كورسیه‌ك ژ ده‌ستدایه‌ هه‌كه‌ دهۆكێ‌ بكه‌ینه‌ پێگه‌هێ‌ سه‌ره‌كی یێ‌ وێ‌ پارتیێ‌.
گه‌له‌ك یا گرنگه‌ بزانین د هه‌لبژارتنێن بۆری یێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ‌ دا، پارتی دیمۆكراتی كوردستان ل دهۆكێ‌ 10 كورسی ئینابوون، ئانكو دو كورسی د ڤی ماوه‌یی دا یێن ژ ده‌ستداین، به‌لێ‌ د هه‌مان ده‌م دا ئه‌و ژی یا گرنگه‌ بزانین كو خه‌لكێ‌ پاداشتێ‌ ریفراندۆمێ‌ ژی دا پارتی هه‌ر وه‌كو كا چاوا ل ئیراقێ‌ ئه‌و هه‌ڤپه‌یمانیا داعش ل ئیراقێ‌ شكاندی و هێرش كریه‌ سه‌ر كه‌ركووك و ژ ده‌ستێن كوردان ئینایه‌ده‌ر، د هه‌لبژارتنێن بۆری دا، 42 كورسی ئینابوون و ڤان هه‌لبژارتنان دو كورسی ئینان.
هه‌كه‌ خواندنه‌كا هوورتر بۆ ره‌وشا پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ بكه‌ین و هه‌لبژارتنێن به‌ری ڤان هه‌ردو خولان دێ‌ بینین چو ژ هه‌ڤكێشا سیاسی یا پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ نه‌هاتیه‌ گوهۆڕین و ره‌وش وه‌كو به‌ری نوكه‌ یا لێ‌ هاتی ل هه‌لبژارتنێن 2014 دو كه‌س ژ ئێكگرتوو و ئێك ژی ژ ئێكه‌تی ده‌ربازی جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ‌ ببوون و هه‌ر هه‌شت كورسیێن دی یێن پارتی بوون.
هه‌ر چاوا بیت چه‌ند ئه‌گه‌رێن سه‌ره‌كی هه‌بوون كو پارتی د ڤان هه‌لبژارتنان دا، دو یان سێ‌ كورسیان ژ ده‌ستبده‌ت و تشته‌كێ‌ پێشبینی كری بوو پشتی ئه‌ڤ هه‌موو ئه‌گه‌ره‌ دهێنه‌ شلۆڤه‌كرن.
یا ژ هه‌موویێ‌ گرنگتر و سه‌ره‌كیتر ئه‌و بوو كو هه‌موو پارتێن سیاسی ل دژی پارتی ل سه‌ر هه‌لبژارتن و ده‌نگدان ب ئێك به‌ربژار رازی ببوون و یا خۆیایه‌ هه‌كه‌ هه‌موو هێز ل دژی هێزه‌كێ‌ ببنه‌ ئێك دێ‌ شێن سه‌ركه‌فتنێ‌ ئینن، ئانكو ده‌نگدانا ئێكگرتوو و ئێكه‌تی و گۆڕان و ده‌نگێن نه‌رازی هه‌موو پێكڤه‌ بۆ هه‌ردو به‌ربژارێن سه‌ربه‌خوه‌ بوونه‌ ئه‌گه‌ر كو هه‌ردو سه‌ركه‌ڤن و هه‌مان سیناریۆ ل ئاكرێ‌ ژی دوباره‌ بوو، ده‌ما ڤان هه‌موویان پێكڤه‌ به‌ربژێرا هه‌ڤپه‌یمانیێ‌ هه‌لبژارتی.
خوه‌ هه‌لبژارتنا دو كه‌سێن بانگخواز ب ره‌نگه‌كێ‌ سه‌ربه‌خوه‌، بۆ ئێكگرتوو ژی باش یا دیاربوو، هه‌كه‌ ئه‌ڤان كه‌سان د ناڤ ئێكگرتوو دا، خوه‌ هه‌لبژارت با، خه‌لك یێ‌ ئاماده‌ نه‌دبوو ده‌نگێ‌ خوه‌ بده‌تێ‌، به‌لێ‌ ژبه‌ر كو ئه‌ڤ كه‌سه‌ د سه‌ربه‌خوه‌بوون و سه‌ر ب ئێكگرتوو ڤه‌ نه‌بوون بۆ خه‌لكی و لایه‌نێن دی ب ساناهیتر بوو ده‌نگێ‌ خوه‌ بده‌نێ‌ ژ كو هه‌كه‌ ئه‌ڤه‌ سه‌ر ب ئێكگرتوو ڤه‌ بان، ئه‌ڤه‌ ژی هندێ‌ دگه‌هینیت كو هه‌كه‌ ئێكگرتوو ب خوه‌ پارتیه‌كا نه‌یا خوه‌شتڤی یه‌ ل ده‌ف خه‌لكێ‌ پارێزگه‌ها دهۆكێ‌، به‌لێ‌ كه‌ساتیێن سه‌ركه‌فتی یێ د ناڤ دا و خه‌لكێ‌ پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ حه‌ز ژێ‌ دكه‌ت و رێزێ لێ‌ دگریت.
سیسته‌مێ‌ هه‌لبژارتنا هه‌تا راده‌كی د خزمه‌تا هه‌موو پارتێن سیاسی دا نه‌بوو، ب تایبه‌ت ئه‌و پارتیێن جه‌ماوه‌ره‌كێ‌ زۆر هه‌یی و جارێن پێشتر مفا ژ به‌ربژێركرنا گه‌له‌ك كه‌سان ددیت و ده‌نگێن وان هه‌موویان بۆ چه‌ند به‌ربژێران دهاتنه‌ خرڤه‌كرن. ڤێ‌ جارێ‌ یا نه‌چار بوو چه‌ند به‌ربژێره‌كێن كێم به‌ربژار كه‌ت، ژ به‌ر هندێ‌ ژی حه‌زا هه‌موو خه‌لكی پڕ نه‌دكر.
ئه‌ڤ كه‌سێن ڤێ‌ جارێ‌ هاتینه‌ به‌ربژێركرن، چو خواندنێن جڤاكێ‌ دهۆكێ‌ بۆ نه‌هاتیه‌ كرن، بۆ نموونه‌ خه‌لكێ‌ دهۆكێ‌ حه‌ز ژ ئاینی دكه‌ت و پێڤه‌ دگرێداینه‌، خه‌لكێ‌ دهۆكێ‌ رێزه‌كا زۆر ل عه‌شیره‌تێ‌ دگریت، ب ره‌نگه‌كێ‌ گشتی ل پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ هه‌موویێ‌ چو كه‌ساتیێن ئایین دوست نه‌هاتبوونه‌ به‌ربژاركرن و ل بازنێ‌ ئێك یێ‌ دهۆكێ‌ ژی چو كه‌سێن نێزیك ژ عه‌شیره‌تێ‌ نه‌هاتبوونه‌ به‌ربژێركرن.
هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌ز ڤێ‌ نادانم كو مافێ‌ خه‌لكێ‌ پارێزگه‌ها دهۆكێ‌ بوو، چونكو بابه‌تێن قانوونی دڤێت بۆ كه‌سانێن قانوونناس بن، به‌لێ‌ هه‌بوونا وان كه‌سانێن ب ناڤ چالاكڤان ژی د ناڤ زیندانان دا كارتێكرنا خوه‌ یا خراب ل سه‌ر ده‌نگدان ل دژی به‌ربژێرێن پارتی دیموكراتی كوردستان هه‌بوو.
ئه‌ڤه‌ هه‌موو ژی وێ‌ چه‌ندێ‌ ناگه‌هینن كو مه‌زنترین سه‌ركه‌فتنه‌ د ڤان هه‌لبژارتنان پارتی تۆماركری د مێژوویا هه‌لبژارتنێن جڤاتا نوونه‌رێن ئیراقێ‌ دا، هندی ب تنێ‌ چووینه‌ هه‌لبژارتنان كو د هه‌لبژارتنێن 2010 دا ب تنێ‌ 19 كورسی هه‌بوون و نها بووینه‌ 32 كورسی كو ئه‌ڤه‌ ژی ده‌ستكه‌فته‌كێ‌ ئێكجار مه‌زنه‌.

109

نیوار محه‌مه‌د سه‌لیم

بایكۆت، دابڕین ژ به‌رهه‌م و كه‌ره‌سێن توركى، ئه‌و په‌یڤه‌ یا د ڤى ماوه‌یى بوویه‌ به‌نیشتێ سۆشیال میدیایێ و وه‌كو هه‌رجار ژى بێ پلان و بێ خواندنه‌كا دروست سه‌ره‌ده‌رى ل گه‌ل دهێته‌ كرن.
هه‌تا بشێین بایكۆتێ ژ تشته‌كى بكه‌ین پێدڤیه‌ مه‌ پتر ژ پێگوهۆڕه‌كى هه‌بیت و خواندنه‌كا باش بۆ وێ چه‌ندێ هاتبیته‌ كرن، نه‌ هه‌ر تشتێ د بازارى دا هاته‌ دیتن بێژین ئه‌ڤه‌ پێگوهۆڕێ ڤى تشتى یه‌.
هه‌كه‌ خواندنه‌كا نه‌یا زانستى و سه‌رڤه‌ ژى بۆ بابه‌تى بكه‌ین، دێ دیار بیت كو ئه‌م نه‌یێن چو بایكۆتاینه‌. هه‌كه‌ ئه‌م ته‌ماشه‌یى به‌رهه‌مێن ڤه‌خوارنێ بكه‌ین؛ ئاڤ، شه‌ربه‌ت، شیر، قه‌هوه‌، ڤه‌خوارنێن غازى و هێزێ و گه‌له‌ك كه‌رستێن ژ ڤى ره‌نگى هه‌كه‌ ژ توركیا نه‌هێن ژى ئالاڤێن وان و كه‌رستێن وان یێن خاڤ و داگرتنێ هه‌موو ژ توركیا دهێن.
هه‌كه‌ خوارنێ بكه‌ینه‌ نمۆنه‌؛ برنج، ساڤار ب هه‌ڤشێوێن خوه‌ ڤه‌، نیسك، نوك، فاسۆلى ل گه‌ل كه‌ساتیان هه‌موویان ژى هه‌ر ژ توركیا دهێن. هه‌كه‌ هنده‌ك كه‌س بێژن مه‌ پێگوهۆڕێن ڤان كه‌رستان هه‌موویان یێن هه‌ین ژى، د راستى دا ئه‌و پێگوهۆڕێن گه‌له‌ك لاوازن بۆ نمۆنه‌ هه‌كه‌ ئه‌م بێژین مه‌ برنجێ خومالى یێ هه‌یى، راسته‌ مه‌ یێ هه‌یى به‌لێ د سه‌ر هه‌بوونا ڤێ رێژا هندا مه‌زن یا برنجێ توركى ب هه‌مى جۆڕێن خوه‌ ڤه‌ برنجێ كوردى یێ باش كیلۆ ب پێنج هزاران دهێته‌ فرۆتن، هه‌كه‌ برنجێ توركى ب چ ره‌نگا نه‌هێته‌ ناڤ كوردستانێ و پشتبه‌ستنێ ل سه‌ر یێ كوردى بكه‌ین، باوه‌رم دێ كیلۆ هه‌تا بیست هزار دیناران ژى چیت و وه‌كو سالێن نۆتان، دبیت حه‌فتیێ جاره‌كێ ژى خه‌لكى شیان نه‌بن برنجى بخۆن. ئه‌ڤه‌ برنج یێ ل هه‌رێمێ دهێته‌ چاندن، دێ نیسك و نۆك و فاسۆلى و تشتێن دى چ كه‌ن یێن ل هه‌رێمێ هه‌ر نه‌هێنه‌ فرۆتن؟ به‌رهه‌مێن سپیاتیان و مریشكێ ب هه‌مى ره‌نگان به‌هرا شێرى یا توركیا یه‌.
هه‌كه‌ شرینى و چه‌ره‌زاتان وه‌ربگرین؛ كێك، نه‌سته‌له‌، چكلێت، بسكێت و چه‌ره‌زات ب رێژا 90% ژ توركیا دهێن و باوه‌ر ناكه‌م ب رێژا 5% ژى كریار ل سه‌ر ڤان كه‌رستێن ئیرانى هه‌بن ژ به‌ر كو جوداهیه‌كا گه‌له‌ك مه‌زن د كوالێتیا وان دا هه‌یه‌، هه‌كه‌ هه‌ر مه‌ یێن خوه‌ نینن.
ئه‌لكترۆنیان ژى وه‌كو هه‌موو كه‌ره‌ستێن دى ب ره‌نگه‌كێ گه‌له‌ك زێده‌ د ناڤ مالێن مه‌ دا توركى نه‌ و ئه‌ڤێن توركى ژى نه‌ چینى یه‌، بازرگانێن مه‌ گه‌له‌ك ژ دوژمنێن مه‌ خرابتر ئه‌ڤ ئه‌ركه‌ ب ستوویێ خوه‌ ڤه‌ گرتیه‌ و خرابترین كوالێتى ل هه‌موو دنیایێ بۆ هه‌رێما كوردستانێ دروست كرینه‌.
دبیت هنده‌ك كه‌س هه‌بن بێژن ئه‌م دشێین جلكێن نه‌ته‌وى ل به‌رخوه‌ بكه‌ین، دبیت هه‌تا راده‌كى ئه‌ڤه‌ دشیان دابیت ب تایبه‌ت یێن ژنان كو دشێن بۆ ماوه‌كێ دیاركرى جلكێن كوردى ل به‌رخوه‌ بكه‌ن و په‌رۆكێ وان ژ وه‌لاتێن عه‌ره‌بى یان هندێ بهێت، به‌لێ باوه‌ر بكه‌ن بۆ زه‌لامان ئه‌و ژى گه‌له‌ك یا ب زه‌حمه‌ته‌، ژ به‌ر كو په‌رۆكێ جلكێن نه‌ته‌وى یێن كوردى ژى هه‌ر ژ توركیا دهێت.
چ پێدڤیه‌ بكه‌ین:
پێدڤیه‌ حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ گرنگیه‌كا زێده‌تر بده‌ته‌ به‌رهه‌مێ ناڤخوه‌ بۆ نمۆنه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ گه‌له‌ك كارگه‌هێن به‌رهه‌مئینانا كه‌ره‌ستێن خوارنێ یێن هه‌ین، هاریكاریا وان به‌رهه‌مئینه‌ران بهێته‌كرن كو بشێن شیانێن به‌رهه‌مئینانێ زێده‌ بكه‌ن و رێ بۆ بازرگانێن دژى خۆش بكه‌ن دا كو هه‌مان كار ل هه‌رێمێ بكه‌ن ب ره‌نگه‌كى پێدڤیا هه‌رێما كوردستانێ ژ هنده‌ك به‌رهه‌مێن ژ توركیا دهێن ل هه‌رێمێ بهێنه‌ دابینكرن ژنوو رێ لێ بهێته‌ گرتن كو ژ توركیا بهێن، نه‌ هه‌ر ئێك ژ ده‌ف خوه‌ بێژیت دێ بایكۆتا تشتێ توركى كه‌م و د راستى دا نه‌شێت بكه‌ت، وه‌كو وى گرۆپێ خوه‌ ل دهۆكێ راگه‌هاندنى كو دێ بایكۆتا تشتێ توركى كه‌ت و جلكێن وان هه‌موو كه‌سێن ل وێرێ ئاماده‌ بووین توركى بوون و هه‌كو ڤه‌گه‌ریاینه‌ مال ژى گه‌له‌ك ژ وان ل پێش زنجیرێن توركى روونشتن و شه‌ڤبێریا خوه‌ وه‌سان ب سه‌ر بر.
وه‌رن دا پێكڤه‌ بایكۆتا وان تشتان بكه‌ین یێن ئه‌م دشێین پاشى رێ بۆ تشتێن دژى خوه‌ش بكه‌ین وه‌كو دشیان دایه‌ بۆ گه‌شتوگۆزارێ وه‌لاتى نه‌چنه‌ توركیا، چونكو هه‌ر تشته‌كه‌ ژیان بێ وێ یا ب كێماسى نابیت و هه‌ر ژى دشیان دایه‌ مفاى ژ هنده‌ك جهێن دى ببینن بۆ گه‌شتوگۆزارێ.
وه‌رن پێكڤه‌ گڤاشتنێ ل سه‌ر كه‌نالێن ناڤخوه‌ى و یێن ئه‌سمانى ژى بكه‌ن و زنجیرێن توركى رابگرن. تیتالێن توركیا بایكۆت بكه‌ن؛ شێوازێ نوو یێ ستایلێ گه‌نجێن هه‌رێمێ هه‌موو یێ بوویه‌ ستایلێ ڤان ئه‌كته‌رێن تورك، خوه‌ ژێ بده‌نه‌ پاش. ل ناڤ شه‌هیانان ژى شێوازێ نوو یێ خه‌نایێ نه‌هێلن ئه‌و ژى یێ توركیا یه‌ و یێ بێژیت خه‌لكێ باكوورێ كوردستانێ ژى ڤێ چه‌ندێ دكه‌ت، به‌لێ ئه‌و ژى دكه‌ن، به‌لێ د راستى دا ئه‌و په‌رۆكێ سۆر كلتۆرێ توركیایه‌ و ژ ئالایێ وان یێ سۆر هاتیه‌.
ئه‌ڤ هه‌ردو كاره‌ دشیانێن هه‌موو مرۆڤان دایه‌ بكه‌ن و د هه‌مان ده‌م دا، داهاتێ توركیا ژ ڤان هه‌ردو كه‌رتان ژ هه‌ر به‌رهه‌مه‌كێ دى زێده‌تره‌ ل رێزبه‌ندیا پێشیێ یێن داهاتێ توركیا دهێن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com