NO IORG
نووترين نووچه
Authors Posts by رعد عومەر

رعد عومەر

رعد عومەر
3 POSTS 0 COMMENTS

0

رەعەد عومەر

د جیهانا سیاسەتێ دا، دبێژن «دوژمنێ دوژمنێ من هەڤالێ منە»
لێ ئەوا ئەڤڕۆ ل سووریا ڕووددەت ژ ڤێ بنەمایێ ژی دەرباز كرییە و چوویە د خانەیا پراگماتیبوونا لایەنێن دژبەر دا بۆ پاراستنا بەرژەوەندیێن باڵا.
ڕێككەفتنا ل ناڤبەرا مەزلۆم عەبدی، وەك فەرماندەیێ هێزێن سووریا دیموكرات و ئەحمەد ئەلشەرع وەك كاراكتەرێ سەرەكی یێ حوكمەتا نوو ل دیمەشقێ، تنێ ڕێككەفتنەكا سەربازی یا دەمكی نینە، بەلكو ڕاگەهاندنا قۆناغەكا نوو یا سیاسی یە كو تێدا كوردان ب ئەقلەكێ ساڕ یێ ڕیالپۆلیتیك بڕیارا مانێ ل سەر مێزا دیمەشقێ دا، نەك ل پشت دەرگەهێن گرتی.
ئەڤ پێنگاڤە نیشانا وێ چەندێیە كو كورد ل ڕۆژئاڤا گەهشتینە وێ باوەریێ كو ژناڤچوونا ڕژێما ئەسەد ڤالاییەكا مەزن دروست كریە و نابت ئەو ڤالاهییە ب شەڕەكێ وێرانكەر دگەل هێزا نوو بهێتە پڕكرن، بەلكو پێدڤیە ب ڕێیا لێكتێگەهشتنێ پێگەهێ كوردان د دەستوورێ داهاتی یێ سووریا دا بهێتە چەسپاندن.
ژ ڕوویێ شرۆڤەكاری ڤە ئەڤ ڕێككەفتنە د بنەڕەت دا دەستكەفتەكێ تاكتیكی یێ مەزنە بۆ پاراستنا جۆگرافیایا رۆژئاڤایێ كوردستانێ ژ هەرەشەیێن بەردەوام یێن توركیا.
ب ڤێ نێزیكبوونێ كوردان مایتێكرنا توركیا یا ب ناڤێ «شەڕێ دژی تیرۆرێ» لاواز كر و جیهان نەچار كر كو وەك پشكەكا سەرەكی ژ چارەسەریێ تەماشەی وان بكەت نەك وەك كێشەیەكا جوداخواز.
لێ مەترسی ل وێ دەمی دەستپێ دكەت كا ئایا ناسنامەیا دەولەتا نوو یا سووریا دێ چاوا بیت؛ ئەلشەرع، سەرەڕای گوهۆڕینا وێنەیێ خۆ یێ سیاسی بەرەف میانڕەویێ، هێشتا ژ بنیاتەكێ ئایدیۆلۆژی دهێت كو دگەل پرۆژێ نەتەوەیێ دیموكراتی یێ كوردان ناگونجیت.
ل ڤێرێ شكەستنا كوردان رەنگە د سادەبوونا سیاسی دا بیت ئەگەر باوەریێ ب پەیمانێن زارەكی بكەن بێی كو گەرەنتیێن نێڤدەوڵەتی و دەستووری هەبن، چونكی بارەدۆخێ سیاسی یێ سووریا نیشا ددەت كو هەر ڕێككەفتنەكا بێ پشتەڤانیا جڤاكێ نێڤدەوڵەتی، رەنگە ل ژێر فشارێن هەرێمی ب تایبەت توركیا، بهێتە هەلوەشاندن.
ل سەر ئاستێ نێڤدەوڵەتی، ئەڤ ڕێككەفتنە لایەنێن زلهێز خستینە د دوخەكێ چاڤەڕێكرنا ب هشیاری دا.
واشنتۆن، كو هەڤپەیمانێ ستراتیژی یێ كوردانە، نەیێ ئامادەیە پشتێ بدەتە كوردان لێ د هەمان دەم دا دڤێت پەیوەندیێن خۆ دگەل دیمەشقا نوو ب ڕێكا كوردان ڕێك بێخیتەوە دا كو جێگریا ناوچەیی بپارێزیت.
ژ لایێ دی ڤە، توركیا ب هەمی هێزا خۆ بزاڤێ دكەت ڤێ ڕێككەفتنێ تێك بدەت چونكی ئێكگرتنا هێزێن سووری دگەل كوردان ئانكو دوماهی هاتنا هەژموونا توركیا دهێت ل باكۆرێ سووریا.
ئەوروپا ژی، كو د ناڤبەرا ترسا ژ كۆچبەریێ و پاراستنا پرەنسیپێن دیموكراسیێ دا دچیت و دهێت، پشتەڤانیێ ل هەر بزاڤەكێ دكەت كو شەڕی ڕاوەستینیت، لێ ب گۆمان سەیری پاشەڕۆژا مافێن مرۆڤی و ئازادیێن مەدەنی دكەت ل ژێر سێبەرا دەسهەلاتا نوو.
د ئەنجام دا، ئەڤ ڕێككەفتنە (قومارەكا سیاسی یا مەزنە) كو مەزلۆم عەبدی پێ ڕابوویە.
ئەگەر كورد بشێن ڤێ دەرفەتێ بكاربینن بۆ چەسپاندنا سیستەمەكێ نەناڤەندی و فیدرال، ئەو دەم مێژوو دێ وەك سەرفەرازییەكا بێ وێنە ل قەلەمدەت.
لێ ئەگەر ئەحمەد شەرع تنێ وەك تەكتیكەك بۆ خاڤكرنا بەرەیێ كوردان ئەڤ ڕێككەفتنە ئەنجام دابیت.
ئەو دەم دێ كورد تووشی مەترسییەكا ستراتیژی بن كو رەنگە هەمی دەستكەفتێن وان یێن دەهـ ساڵێن بووری بئێختە د مەترسیێ دا.
بژارەیێ تاكانە یێ كوردان د ڤێ قۆناغێ دا، ئێكگرتنا ناڤماڵا سیاسی و پاراستنا هێزا سەربازییە وەك كارتەكا فشارێ، دا كو ڕێككەفتنا دگەل دیمەشقێ نەبیتە داڤەك بەلكو ببیتە پردەك بەرەف سووریایا پاشەڕۆژێ كو تێدا مافێن هەمی پێكهاتان پاراستی بن.

2

رەعەد عومەر

ل سالا ١٩١٦ێ، ب رێككەفتنەكا نهێنی د ناڤبەرا مارك سایكس و فرانسوا جۆرج پیكۆ دا، لەشێ رۆژهەلاتا ناڤین وەك پارچە گوشتەكێ هاتە دابەشكرن.
كورد ل وی دەمی بوونە قوربانییا بەرژەوەندییێن زلهێزان و كوردستان ل سەر چار دەولەتان هاتە پارچەكرن.
مە هەمییان هێڤی هەبوو كو پشتی دەربازبوونا ١٠٠ سالان ل سەر ڤێ زۆرداریێ، ئەو نەخشەیێ ب زۆری هاتیە كێشان دێ هێتە هەلوەشاندن. مە دگۆت: سایكس-پیكۆ ب دوماهیك هات، ب تایبەت پشتی سەرهلدانا گوهۆرینێن مەزن ل دەڤەرێ و ئەو قوربانییێن مەزن یێن كوردان د شەڕێ ل دژی تیرۆرێ دا داین.
دیرۆكا مە، دیرۆكا بەڵێنێن ل سەر بەفرێنە.
ل سالا ١٩٢٠ێ ل پەیمانا سێڤەر، جیهانێ ب رەنگەكێ خاپاندن دەرگەهێ هێڤییێ بۆ مە ڤەكر، لێ بتنێ پشتی سێ سالان ل لۆزانێ (١٩٢٣)، هەمان ئەو دەستێن سوز دابوون، خەنجەرا ژ بیركرنێ ل پشتا مللەتێ مە دا.
وان «مافێ چارەنڤیس» گۆهۆڕی ب «بەرژەوەندییا ئابووری»، و كورد ل پشت دەرگەهێن داخستی یێن دپلۆماسییێ ب تنێ مان.
دەمێ ئەم گەهشتینە سالا ٢٠٢٦ێ، هێشتا ئەو برینە یا ساخە.
تۆم باراك وەك هێمایەك بۆ سیاسەتا دەرڤە یا نوو یا زلهێزان یان وان كەسێن كار د ئەجێندایێن وان دا دكەن
وەك بەربەستەكێ نوی دەركەفت.
ئەڤ نێرینە دبێژیت كو بەرژەوەندییێن ئابووری و جیۆپۆلیتیكی یێن وەلاتێن زلهێز هێشتا ل پێش مافێن گەلان و دیموكراسییێ نە.
خەونا كو مە دگۆت دێ «بن گۆر كەین»، مخابن تووشی پیلانگێڕییەكا دی بوو.
هەڤپەیمانێن كو كوردان وەك «قارەمانێن سەر ئەردی» دناسین، ل دەمێ بڕیارێن چارەنڤێساز دا، بەرژەوەندییێن خۆ یێن دگەل دەولەتێن داگیركەر ل پێش مافێ كوردان دانان.
ل ڤێرێ ئەم نەفرەتا ل هەڤپەیمانان دكین!
ئەڤ داخۆیانیا «نەفرەت ل هەڤپەیمانان» ژ ڤالاهیێ نەهاتیە، بەلكو ئەنجامێ چەندین خالانە:
• بكارئینانا كوردان: هەڤپەیمان گەلەك جاران كورد وەك ئامرازەك بۆ پاراستنا بەرژەوەندییێن خۆ بكارئیناینە و پاشی ب تەنێ هێلاینە.
• بێدەنگی ل هەنبەر زۆرداریێ: ل دەمێ هێرشێن ل سەر ئاخا كوردستانێ، دپلۆماسییا وان ل سەر پاراستنا سنوورێن سایكس-پیكۆ یا بەردەوام بوو.
• ترسا ژ گوهۆرینێ: زلهێز دترسن ژ دروستبوونا دەولەتەكا كوردی، چونكی دبینن كو ئەڤ یەك دێ هەڤسەنگییا وان یا سیاسی تێكدەت.
هەر چەندە تۆم باراك و نموونەیێن وی د هەولدان دا بن خەونا مە بن ئاخ بكەن، لێ دیرۆكێ سەلماندیە كو چ رێككەفتنێن ل سەر كاغەزێ (وەك سایكس-پیكۆ) نكارن ئیرادەیا مللەتەكی ژناڤببەن.
راستییا تەحل ئەوە كو هەڤپەیمانی د سیاسەتێ دا نینە، بتنێ «بەرژەوەندی» هەنە.
دیرۆك ب دەنگەكێ بلند هاوار دكەت و دبێژیت: هەتا كورد نەبنە ئێك رێز، دێ هەر بنە ئامراز و هەر هێنە بن دەست كرن.
ئەگەر ئەم ل لایەنێ دیرۆكی بنێڕین، هەر شكەستنەكا مە ل پشت دا «ژێكڤەقەتیانەك» هەبوویە.
هێزا ئێكگرتی نە بتنێ درووشمەكە، بەلكو تاكە رێكا رزگاریێ یە ژ ڤان پیلانێن سەد سالی.
چ پێدڤیە ل سەر كوردان بهێتەكرن؟
• هێزا ئێكگرتی: دێ وەك دیوارەكێ پیلایی بیت كو چ باراك و سایكس-پیكۆ نەشێن كون بكەن.
• ئێكڕێزی: دێ وێ وێنەیێ شكەستی یێ كوردان ل جیهانێ گوهۆڕیت و مە كەتە خودان بڕیار.
ئەڤجا نەفرەت ل هەر هەڤپەیمانییەكێ كو ل سەر حیسابا خوینا شەهیدێن مە رێككەفتنان دكەت.
لێ بلا مە ل بیر بیت، دیرۆك پەیجەكێ سپی یە و بتنێ ب دەستێن مە و ب ئێكگرتنا مە دێ هێتە نڤیسین.
ئیرادا مللەتەكی كو بۆ ئازادیێ دژیت، ب چ رێككەفتنێن نهێنی ناهێتە مراندن.

3

رعد عومەر

كوردستان د ڤێ قۆناغێ دا بەرهەڤیێن بەرفرەه یێن هەلبژارتنان بخۆڤە دبینیت، د ناڤ گەنگەشەیێن جڤاكی و سیاسی دا دەربارەی گرنگیا پشكداریێ د پرۆسەیا هەلبژارتنان دا و ڕۆلێ وێ د كێشانا خشتەیێ قۆناغا بهێت دا. هەلبژارتن ئامرازەكێ دیموكراسی یێ سەرەكی یە كو دەلیڤێ ددەتە وەلاتیان نوونەرێن خۆ د دامەزراوەیێن یاسادانانێ دا هەلبژێرن ب مەرەما پێشئێخستنا خزمەتگوزاریان و برێڤەبرنا دۆسیەیێن ئابووری و جڤاكی.
بسپۆرێن كاروبارێن سیاسی دوپات دكەن كو دەنگدان نە بتنێ ڕێكارەكا ئیداری یان مافەكێ یاسایی یە، بەلكو بەرپرسیارەتیەكا ڕاستەوخۆیە دكەڤیتە سەر ملێن وەلاتی، ژ بەر كو پشكداریێ د ئاراستەكرنا ڕەوتا سیاسی یا هەرێمێ دا دكەت، و سروشتێ سیاسەتێن گشتی یێن كاریگەریێ ل سەر ژیانا ڕۆژانە یا خەلكی دكەن دیار دكەت.
ڕۆلێ پشكداریێ د بهێزكرنا سەقامگیریێ دا ئەزموونێن دیموكراسی ئاماژێ ب وێ چەندێ ددەن كو بلندبوونا ڕێژەیا پشكداریا هەلبژارتنان پشكداریێ دكەت د:
زێدەكرنا شەرعیەتا سیاسی یا دامەزراوەیێن هەلبژارتی
كێمكرنا ئالۆزیێن سیاسی
بەرفرەهكرنا بنكێ نوینەراتیا جەماوەری
ددەتە حوكمەتێ شیانەكا مەزنتر بۆ بجهئینانا پرۆگرامێن خوە یێن خزمەتگوزاری و گەشەپێدانێ
ل هەنبەر، خۆڤەدزین ژ دەنگدانێ دبیتە ئەگەر بڕیارا سیاسی بكەڤیتە د دەستێ كێمینەیەكێ دا، كو ئەڤە ژی شیانا جەماوەری بۆ لێپرسین و كاریگەریا ڕاستەقینە ل سەر سیاسەتێن گشتی لاواز دكەت.
پارتیا دیموكراتا كوردستانێ و پرۆگرامێ لیستا (٢٧٥)
د ناڤ ڤێ دیمەنا هەلبژارتنان دا، پارتیا دیموكراتا كوردستانێ لیستا خوە یا هەلبژارتنان ب ژمارە (٢٧٥) پێشكێش دكەت، پشت بەستن ب ئەزموونەكا سیاسی یا درێژ و ڕۆلەكێ سەرەكی د ئاڤاكرنا دامەزراوەیێن هەرێمێ دا. ژێدەرێن ناڤخۆیی یێن پارتیێ ئاماژێ ب وێ چەندێ ددەن كو ئارمانجا لیستێ ئەڤەیە:
پاراستنا سەقامگیریا سیاسی و دامەزراوەیی ل هەرێمێ
باشتركرنا ئاستێ خزمەتگوزاریێن گشتی و بهێزكرنا ژێرخانا ئابووری
پشتەڤانیكرنا چینا گەنجان و دابینكرنا دەلیڤەیێن كاری
پێشئێخستنا كەرتێن ئابووری و وەبەرهێنانێ
بهێزكرنا پەیوەندیان ل گەل حوكمەتا فیدرال ل سەر بنەمایێن دەستووری یێن ئاشكرا، هەروەسا، لیست بەربژارێن خۆدان پاشخانەیێن پیشەیی و یاسایێ و كارگێری یێن جۆدا ب خۆڤە دگریت و ل دویڤ دوپاتكرنا بەرپرسێن پارتیێ، پرۆسەیا هەلبژارتنا بەربژاران پشتبەستن ب پێڤەرێن شیان، شارەزایی و شیانێن پەیوەندیكرنا ڕاستەوخۆ دگەل وەلاتیان كریە.
نامەیەك بۆ دەنگدەری
د بن سیبەرا وان ئاستەنگێن هەرێم پێدا دەرباز دبیت، گرنگیا وەرگرتنا بڕیارا هەلبژارتنان ب هشیاری و بەرپرسیارەتی دیار دبیت. دەنگدانا بۆ لیستا (٢٧٥) هەلبژاردەیەكا باشە چونكە ئارمانجا وێ پاراستنا سەقامگیریا سیاسی، مسۆگەركرنا نوینەراتیەكا بهێز بۆ هەرێمێ د ناڤ دامەزراوەیێن یاسادانانێ دا، و بەردەوامیدان ب پرۆژەیێن چاكسازی و پێشئێخستنا خزمەتگوزاری و ئابووری یە.
داوی
هەلبژارتن نە ڕوویدانەكا دەمكی یە، بەلكو جومگەیەكێ سەرەكی یە د دیاركرنا شێوێ پاشەرۆژێ دا. پشكداری تێدا دەنگێ وەلاتی، ئامادەبوونا وی، و كاریگەریا وی د ئاڤاكرنا سیستەمەكێ سیاسی دا نیشان ددەت كو ڕەنگڤەدانا ئیرادەیا وی بیت و خزمەتا بەرژەوەندیا وی یا گشتی بكەت. دگەل نێزیكبوونا دەمێ دەنگدانێ، چاڤ ل سەر سندۆقێن دەنگدانێنە دا كو بزانین، كا دێ وەلاتیێن كوردستانێ چ بڕیارێ دەن و بریارا وان چ كاریگەرییێ ل كوردستانێ بت.
هەلبەت سەركەفتنا لیستا ٢٧٥ سەركەفتنا كوردستانێ یە.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com