ئیران و كارڤهدانێن نێڤدهولی و ناڤخوهیی
ههژین رێكانى
كوشتنا دو سهركردێن مهزن، ئێك قاسم سولهیمانی فهرماندهیێ سۆپایێ پاسداران و یێ دی ئهبۆ مهدی لموههندس جێگرێ سهرۆكێ دهستهیا حهشدا شهعبی ل عیراقێ، كو ب پلانهكا ئهمریكا ب هێزا ئاسمانی ل فرۆكخانهیا بهغدا هاتنه كوشتن ئهڤه ل پشتی وێ ئێكێ هات كو ل دووڤ ئاخفتنا ئهمریكا كو قاسم سولهیمانی پیلان دكر هێرشان ل دژی دپلۆماتكار و سهربازێن ئهمریكا ئهنجامبدهت و ئهمریكا ئهو تۆمهتباركریه ب كوشتنا سهدان ئهمریكی و وهلاتیێن سڤیل، ئهڤێ روودانێ كارڤهدانێن مهزن یێن ناڤخوهیی و نێڤدهولی ب دووڤ خوه ئانین، ژبهر قاسم سولهیمانی كهسێ دووێ بوویه ل ئیرانێ و كهسهكێ نێڤدهولی بوویه و ل سهر ئاستێ رۆژههلاتا ناڤهراست ژی ب كهسهك ب هێز دهات نیاسین و یهمهنێ دیاركر كو خوینا وی ب ههدهر ناچیت و ئێك ژ دهولهتێن دن یێن ئیدانا هێرشێ كرین، سووریا بوویه ژبهر سولهیمانی ل پێشتر ب ئاوایهك بهرفرهه پشتهڤانیا رژێما سووریا كریه و ژلایهكێ دن وهلاتێن زلهێز هوشداری دان پشتی ڤێ روودانێ وهكی فرهنسا و رۆسیا و ب گشتی ژلایێ وهلاتان هاته دیاركرن كو ئهڤ رووداو دێ ئهنجامێن خراب بدووڤ خوو ئینیت بۆ رۆژههلاتا ناڤهراست و وهلاتان خواست رهوش ئارامبیت و گرنگی ب ئاشتی و سهقامگیریێ بهێتهدان ل رۆژههلاتا ناڤهراست لێ ئسرائیل ئهو وهلاتێ مهزنترین كاریگهری ل بریارێن ئهمریكا ههی ستایشێ هێرشا ئهمریكا دكهت و ژلایهكێ دن ههر د ناڤا ئهمریكا بخوه دو لایهن بوون دو رایێن جودابوون، ئهو لایهنێ نهرازی نهك نهرازی ل سهر كوشتنا وی، بهلكو نهرازی ب هزركرن ب ئهنجامێن پشتی كوشتنێ كو دێ كارڤهدانێن خراب ژبۆ ئهمریكا ههبن، وهكی جۆبایدن، گۆت ترامپی بومبهیهك خستیه د ناڤ ئاگری، لێ لێنزی گراهام ستایشا ڤێ ئێكێ كر و گۆت مه ب هێزترین زهلامێ تههرانێ كوشت، ههر دیسا ل عیراقێ ئهو دهولهتا روودان تێدا چێبووی دو بۆچوون ههبوون كو ئهڤ بۆیهر بوویه جهێ دلخۆشیا لایهنهكێ و لایهنێ دی د نهرازیبوون و ب گشتی ههموویان ترس ل وێ ئێكێ ههبوو كو عیراق ببیت مهیدانا شهری ژ بۆ ململانا ئیرانێ و ئهمریكا و عیراق ناخوازیت وهلاتێ وان ببیته گۆرهپانا ئێكلاكرنا ململانێیا وهلاتان ژبهر گهلێ عیراقێ بێزار بوویه ژ شهر و ئالۆزیان د ناڤ ئاخا عیراقێ دا و یا دیاره ههردو لایهن فشارێ دئێخنه سهر عیراقێ و ئیران دبێژیت رژتنا خوینا وهلاتیێن عیراقێ و ئیرانێ پێكڤه، نیشانا ئێكبوونا مهیه و ئیرانێ ژ پهرلهمانێ عیراقێ خواست بریارهكێ ژبۆ دهركرنا هێزێن ئهمریكی بدهت ل عیراقێ و د ههمان دهمدا ئهمریكا نهیا ئامادهیه ب ساناهی دهست ژ عیراقێ بهردهت ژبهر ل ماوهیهكێ درێژه كار بۆ ئازادیا وێ دكهت لێ ماوێ سالهكێ یه سهرۆككۆمارێ عیراقێ كار بۆ بێلایهنیا عیراقێ دكهن، پشتی سالهكێ ئهنجام دیسا عیراق بوویه بابهتێ ئهمریكا و ئیرانێ. گهر بهێینه كارڤهدانا راستهوخوه یا ئیرانێ، ل بهرامبهر ئهمریكا وهكی دیار ل پێشتر ژی پهیوهندیێن ئهمریكا و ئیرانێ د باش نهبوون و بهردهوام ناكۆكی ههبووینه د ناڤبهرا وان دا و پشتی ڤێ روودانێ ناكۆكی كویرتر لێهاتن و ئیرانێ كهسهك گرنگ ژ دهستدا كو قاسم سولهیمانی یه و وی خوه ئاماده دكر بۆ پۆستێ سهرۆككۆماری و كهسێ دووێ بوو د ئیرانێ دا كوشتنا وی ئیران تۆرهكر كر وهكر ب زمانهكێ توند یێ ئاخفتنێ ل گهل ئهمریكا بكاربینیت و روحانی د داخۆیانیهكێ دا گۆت بێی دودلی دێ تۆلا خوه ژ ئهمریكا ڤهكهین و ههڤدهم سۆپایێ پاسداران گۆت دێ گورزهكا مهزن و جهرگبر ل ئهمریكا دهین. ئامانجگرتنا سهركردێن دیارێن حهشدا شهعبی وهكر كو ئیران توند بئاخڤیت ل ههمبهر ئهمریكا و دیاردكه كو دێ ب توندترین شێوه تۆلا سولهیمانی ڤهكهن و گۆت دێ ب وی شێوهی بهرسڤا ئهمریكا دهین كو ل ئاست كوشتنا سولهیمانی بیت و دبیت ئیران ڤی زمانێ توندێ ئاخفتنێ بكهته زمانێ شهری، ئیرانێ كهسهكێ گرنگ ژ دهستدا و تا شوونگرێ وی پێگههێ وی پڕ بكهت وهخت دڤێت لێ سهرهرای وێ ئێكێ ستراتیجیا كۆمارا ئیسلامی یا ئیرانێ ههر بهردهوامه ئارمانجا وان دروستكرنا هیلالێ شیعی یه، دو نامه هاتنه ئالوگۆركرن د ناڤبهرا ئهمریكا و ئیرانێ و ئیرانێ ب توندی بهرسڤا ئهمریكا دا و ناما وان نه یا لۆژیكی بوو. ئیران دبێژیت دێ بهرسڤا ئهمریكا دهین و یا رژده ل سهر ئاخفتنا خوه بهس نه راگههاندیه ئهڤ تۆلڤهكرنه دێ یا چاوا بیت و ل كیژ دهم و جهی ژبهر ههردو وهلاتان ئیرانێ و ئهمریكا بژارده ل بهردهست ههنه بۆ بهرسڤدانێ و ئیرانێ هێز ل چهندین وهلاتان ههنه كو ئیران سهرپهرشتیێ لێدكهت وهكی ل عیراق و یهمهن و لبنان و ژبلی ناڤخوهیا ئیرانێ بخوه، لێ د ههمان دهمدا ئهمریكا هێزا سهربازی ل رۆژههلاتا ناڤهراست ههیه و ل پشتی روودنێ ئێكسهر 3500 چهكدارێن دی ژی هنارتنه رۆژههلاتا ناڤهراست و خستنه د ههلویستێ ئامادهباشیێ دا بۆ ههر پێشهاتهكێ ژ كارڤهدانێن پشتی روودانێ، ل ڤێرێ كێ كارتا ب هێز د دهستدایه ئهوێ سهركهفتی بیت و ل رۆژههلاتا ناڤهراست و ل عیراقێ ئیران یا ب هێزه لێ ل بهرامبهر ئهمریكا ئێكه ژ دهولهتێن زلهێزه خودان هێزهكا مهزن یا چهكداری و خودان چهكهكێ مهزن زێدهباری د ناڤخوهدا خودان ژمارا زێده یا دانیشتویان و رووبهرهكێ مهزن، ژروویێ زهمینی ئیران ب هێز دیاردكهت، لێ ژ رویێ ئاسمانی ئهمریكا یا ب هێزه، لێ دمێژوویێ دا ب دههان شهرێن مهزن د ناڤبهرا دهولهتان روودانه، د ههر شهرهكێ دا كی براوهبیت ههر ههر دولا ناكهفتینه بهر زیانێن مهزن، ئانكو چ لایهن سهد سهدێ سوودمهند نینه بۆ شهڕی، ئهمریكا باوهری ههیه دێ بسهركهڤیت لێ نا خوازیت چ شكهستنێن بچووك ژی بینیت و ناخوازیت چ زیانهك بۆ ئهمریكا ههبیت ههتا بۆ ئهمریكا ئاسایه دهولهتێن رۆژههلاتا ناڤهراست، ڤێگرا بهردهت لێ ئهو راستهوخوه نهكهڤیته شهڕی بهرامبهر چ دهولهتان و لێ ههر دڤێت یا زال بیت ل سهر جیهانێ و بهردهوام بۆچوونا خوه بسهپینیت، پسیار ئهوه ئهڤ روودانه دێ بیته ئهگهرا شهرهكێ بهرفرهه و راستهوخوه د ناڤبهرا ڤان دو دهولهتان دا یانژی ئیران وێ بهرسڤێ ب رویهكێ دن بده و وهكی ئێك ژبژاردهیێن دن یێن ئیرانێ دهرخستنا دپلۆماتكار و سهربازێن ئهمریكایه ل عیراقێ، ئیران دێ بهرسڤێ دهت ب ههر شێوهكێ بت ههكه شهڕێ راستهوخوه ژی نهبیت.
ژ بهر دا كو ئیران لاواز دیار نهكهت ل سهر ئاستێ وهلاتێ خوه و ل سهر ئاستێ ناڤچهیێ و ئاستێ جیهانێ ژبهر ئیرانێ ناڤێ خوه ههبوویه و بهردهوامه د پێشڤهبرنا چهكی و هێزێن چهكدار، لێ گهر ئیران ڤێ ئێكێ بكهت بنگه و بارهگههێن ئهمریكا ل عیراقێ بكهته ئامانج دێ رهوش گهلهك خرابتر ژ بهریا نها لێهێت.
