بستیكا ژیـانـێ
موحسن عەبدلڕەحمان
جاران خواندنا رستەكا كورت بۆ ماوەكی مرۆڤی دراوەستینیت، تێهزرینێ تێدا دكەت و هزر ل تشتێن دی یێن هەڤەبەر دكەت! مامۆستایێ نڤیسەر (مەسعود گولی) ئەڤ دەستەواژە ل مالپەرێ خۆ بەلاڤكرییە.
ئەڤ دەستەواژەیا كاك مەسعودی یا گرێدای پەیوەندیێ ب بنیاتیڤە، ڤەگەڕاندم بابەتێ ناڤ و ناسنامەیێ كو بنیاتێ هەبوونێنە، سەیدا دنموومەیەكا جوان دا ب پەیڤان پەیوەندییا سێڤێ ب دارێڤە وێنەدكەت:
(هندی سێڤەك ب بستیكا خوە ڤە ب دارێ ڤە بت، هەمی هۆكار د راستا گەشەكرنا وێ دا دێ د بزاڤێ دا بن:
– با دێ بتە هۆیێ تەڕاتیا وێ.
– ئاڤ دێ بتە سەدەمێ گەشەكرنا وێ.
– هەتاڤ دێ بتە ئەسگەرێ گەهشتنا وێ.
•لێ چ گاڤا ئەو ژ دارێ ڤەبوو، و ژ بنواشێ خوە جودا بوو:
– با دێ بتە هۆیێ گەنیبوونا وێ.
– ئاڤ دێ بتە سەدەمێ چرمسینا وێ.
– هەتاڤ دێ بتە ئەگەرێ رزینا وێ.
•بلا ئەم هشیاری پەیوەندییێن خوە بین ب (ئەصلێ) خوە ڤە دا مرۆڤبوونا مە نەكەڤتە بەر گەفێن ژناڤچوونێ).
دا پەیوەندییا سێڤێ و دارێ بكەمە پەیوەندییا مرۆڤی ب نەتەوەیڤە، ئەز ژی هوسا دبینم:
– ناڤێ كەسی ناسنامەیە.
– زمان هەر هەبوون ب خۆیە.
– كولتوور و مێژوو رابووری و داهاتییە، ئانكو پاراستنا ناسنامە و هەبوونێیە.
(چاوا سێڤ ب بستیكا خوە ڤە هۆكارێ مان و گەشەكرنا وێیە، وەسا مرۆڤ ب بستیكەكێ ب مللەتێ خۆڤە دهێتە گرێدان، ئەگەر ئەو بستیك قەتییا هینگێ مرۆڤ ژ بنیاتێ خۆ ڤەقەتییا و بەرزەبوو:
-نە هەلگرتنا ناڤێ نەتەوەیی دبیتە هۆیێ گوهۆڕینا ناسنامەیێ.
– ژدەستدانا زمانێ نەتەوەیی دبیتە هۆیێ بەرزەبوونێ.
– نەزانینا كولتوور و مێژوویێ دبیتە هۆیێ دوركەفتنێ ژ نەژادی.
هوسا وەكو ئەندامەكێ جڤاكەك و مللەتەك دەستنیشانكری، دهێتە ژناڤچوون چنكو ب ژدەستدانا ناڤ و زمان و كولتوور ێ نەتەوەیێ، دووماهیك بستیكا مرۆڤی ب بنیاتێ ویڤە گرێددەت د بزدیێت.
ناڤ: ژ دەولەت سەرێ مەلا و ئۆلداران ناڤێن پترییا كوردان ئەرەبینە و گەلەك ژ وان هەلگرێن رامانێن كەشەفرێتن.
زمان: (زمان بۆنەوەرەك زیندییە، دبیت و گەشەدكەت، ئەگەر ژینگەهەكا گۆنجای بۆ پەیدابوو، دێ بەردەوامیێ كەت و بەلاڤبیت، یان بەرۆڤاژی دێ مریت) وەكو زمانێ گەلەك مللەتان ژ وان زمانێ میسریێن كەڤن خودانێن شارستانییا دێرین، دبەرانبەر دا جوهیێن خۆ ب بستیكا دینیڤە گرێدای مانە زیندی و گەشەیەیێ دكەن!
-ئەڤرۆ كورد هەنە و كوڕ و كچێن وان هەلگرێن ناڤێن كوردینە، لێ ل هەنبەر ناڤێن ئەرەبی و تركی رێژە چەندە؟
-زمانێ كوردی هەیە و درێزبەندا زمانێن زیندی دا هەشتەمە، لێ كارەسات ئەوە رێژەیا ئاخفتنكەرین ب زمانێ كوردی چەندن، كوردی چەند زاراڤە، كورد چەند د هەڤدوو دگەهن، نڤیسەرێن وان چەند ب زمانێن داگیركەران داهێنانێ دكەن و خزمەتا وان بۆ پەرتووكخانەیێن داگیركەرانە…؟!
ئەم كورد ژی:
– ناڤ دێ بتە هۆیێ تەڕاتیێ.
– زمان دێ بتە سەدەمێ گەشەكرنێ.
– كولتوور و مێژوو دێ بتە ئەگەرێ گەهشتنێ.
*بەرۆڤاژی ب ژدەستدانا ڤان هۆكاران:
– ناڤێن بیانی دێ بتە هۆیێ ژدەستدانا ناسنامەیێ.
– نە بكارئینانا زمانی نەتەوەیی د ئاخفتن و تۆماركرنێ دا دێ بتە سەدەمێ بەرزەبوونێ.
– نەزانینا كولتوور و مێژوویێ دێ بتە ئەگەرێ شلەژانی و بەرزەبوونێ.
ئەڤ بستیكە نەتنێ بۆ سێڤ و مرۆڤییە، بەلكو ژیانێ هەمیێ ڤەدگریت، لەورا دشێین بێژینێ بستیكا ژیانێ كو ئەركەكێ مرۆڤینی، رەوشتی و نەتەوەییە بپارێزین.
