راپرسییا سەربەخۆییا هەرێما کوردستانێ؛ وەرچەرخانەکا مێژوویی بوو ل باشوورێ کوردستانێ
عەبدولسەلام شێخ مستەفا
ل ٢٥ ئیلۆنا ٢٠١٧، گەلێ کوردستانێ ب پێنگاڤەکا مێژوویی و وێرەکانە بەر ب سندۆقێن دەنگدانێ چوون بۆ ئەنجامدانا راپرسییا سەربەخۆییا هەرێما کوردستانێ. ئەڤ پرۆسەیا دیمۆکراتی نەبڕیارەکا ژنیشکەکێ ڤە بوو، بەلكو بەرسڤەکا راستەوخۆ بوو، بۆ دەهان سالێن ململانێ، ئینکارکرنا ماف و بنپێکرنا دەستوورێ ئیراقێ ژ لایێ حوكمەتا بەغدا ڤە.
ئەنجامێن وێ پرۆسەیێ ب رەنگەکێ رۆهن ئیرادەیا گەلێ کورد نیشا دا، ڕێژەیا پشکداریکرنا دەنگدەران، گەهشتە ٧٢.١٦%. دەنگێن «بەلێ» ٩٢.٧٣% ب ئاشکرا پشتگیرییا خۆ بۆ سەربەخۆیێ ژ ئیراقێ دیارکر.
بڕیارا ئەنجامدانا راپرسیێ پشت ب زنجیرەیەکا فاکتەرێن سیاسی و دەستووری دروستببوو کو هێدێ هێدێ پەیوەندییا هەولێر و بەغداێ بەر ب ئاڵۆزیان ڤە دبرن.
بنپێکرنا دەستوورێ ئیراقێ ل(سالا ٢٠٠٥) بەغدا پابەند نەبوو ل بەرامبەر مادەیێن دەستووری ب تایبەت مادەیا ١٤٠ یا دەڤەرێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێمێ.
بڕینا بودجە و مووچەی ل سالا ٢٠١٤ ب شێوەیەکێ تاکلایەنە بڕی. هەڕەشەیێن ئەمنی و هاتنا ڕێکخراوا داعش و ڤەکێشانا سۆپایێ ئیراقێ و هێزێن پێشمەرگەی ل جهێ وان، ئەڤێ روویدانێ وەک هەستەکا بهێزتر یا سەربەخۆییێ ڕەنگڤەدا.
ئەڤ ئەنجامە روی ب روی دژایەتییەکا توند یا نێڤدەولەتی و هەرێمی بوویە.
ئەڤ پرۆسە ب نەدەستووری ناڤ کر و سزایێن ئابووری و فڕینێن ئاسمانی خستنە سەر هەرێمێ.
تورکیا و ئێرانێ سنوورێن خۆە داگرتن و مەشقێن سەربازی یێن هەڤپشك ب بەغدایێ ئەنجامدان.
نەتەوەیێن ئێکگرتی و دەولەتێن ڕۆژئاڤا ل دژی راپرسیێ بوون و پێشنیارکر کو گفتوگۆیان دگەل بەغدا بەردەوام بیمنن.
١٦ ئۆکتۆبەرا ٢٠١٧، روودانێن کەرکووکێ و ئاڵۆزییێن سەربازی هاتن ڕوودان، ئەڤە بوو ئەگەر و هەرێما کوردستانێ پتریا دەڤەرێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێمێ ژ دەستبدەن.
هەر چەندە راپڕسی نەبوویە ئەگەرێ ڕاگەهاندنا دەولەتا سەربەخوە، بەلێ ژ لایێ جەماوەری و نەتەوەیی ڤە بۆ جارا ئێكێ ل مێژوویا باشوورێ کوردستانێ، ب رەنگەکێ فەرمی و بەلگەدار ڕێژەیا پرانیا هەرە مەزنا خەلکێ کوردستانێ بۆ سەربەخۆییێ هاتە تۆمارکرن، وەک ڕاستییەکا مێژوویی و سەنەدەکا یاسایی و جەماوەری دمینیت کو هەردەم ل گەل پرسا مافێ بڕیاردانا چارەنڤیسێ کوردان دا دهێتە بناڤکرن.
