وەزارەتا دارایی و ئابۆری: بەغدا مەهانە پتر ژ 26 ملیار دیناران ژ مووچەیێ هەرێمێ دبڕیت
وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا هەرێما كوردستانێ، د ڕۆهنكرنەكێ دا بەرسڤا وان دەنگۆ و هەلوێن چەواشەكار دا یێن كو ل سەر دۆسێیا بڕینا خانەنشینیێ هاتینە دروستكرن و ڕاگەهاند: كو بڕینا 3% ژ فەرمانبەران ل دووڤ یاسایا خانەنشینییا ئێكگرتی یا فیدرالە. د هەمان دەم دا ئاشكرا كر، كو وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ ژ ناڤەڕاستا سالا بۆری وەرە مەهانە پتر ژ 26 ملیار دیناران ژ تەمویلكرنا مووچەیێ هەرێمێ بۆ وی مەبەستی دبڕیت.
ڕێڤەبەرییا گشتی یا ژمێریاریێ ل وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د ڕۆهنكرنەكێ دا بۆ ڕایا گشتی، بەرسڤا وان لێكدانەڤە و هەوان دا یێن كو ل دۆر سەدەما بڕینا ڕێژەیا 3% ژ مووچەیێ خانەنشینیێ و شێوازێ بجهئینانا وێ هاتینە دروستكرن.
وەزارەتا دارایی و ئابۆری ڕۆهنكر، كو ل دووڤ یاسایا هەژمار (9) یا خانەنشینییا ئێكگرتی یا ئیراقێ، تێكڕایێ بڕینا خانەنشینیێ بۆ هەر فەرمانبەرەكی پێكهاتییە ژ (25%)، كو ژ وێ ڕێژەیێ (15%) ژ ئالیێ حوكمەتێ ڤە دهێتە دابینكرن و (10%) ژی ل سەر فەرمانبەری بخوە دهێتە هەژمارتن. ل سالێن بۆری دا و بەری بجهئینانا ڤێ یاسایێ، حوكمەتا هەرێمێ ل دووڤ یاسایا كەڤن ب تنێ ڕێژەیا (7%) وەك بڕینا خانەنشینیێ ژ فەرمانبەران دبڕی، لێ پشتی بڕیارا بجهئینانا یاسایا فیدرالی ل هەرێما كوردستانێ و بدەستڤەئینانا ڕازیبوونا وەزارەتا دارایی یا حوكمەتا فیدرال، ل دووڤ یاسایێ كەفتە سەر ملێن فەرمانبەران كو وێ جوداهییا (3%) یا كو بەری نۆكە نەهاتبوو بڕین، ڤەگەرینن.
د ڕوونكرنێ دا، وەزارەتا دارایی پێنج خالێن سەرەكی بۆ ڕایا گشتی بەرچاڤ كرینە:
مفاوەرگرتنا گشتی و قەرێ 10 سالان: ژ بەر كو سەرجەمێ خانەنشینان و فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ د یاسایا خانەنشینییا ئێكگرتی یا فیدرال دا مفادار دبن، پێدڤییە هەموو فەرمانبەر و خانەنشینەك وێ جوداهییا (3%) كو بۆ دەمێ (10) سالان وەك قەر ل سەر وان هاتبوو هەژمارتن، بۆ حوكمەتا فیدرال ڤەگەرینن.
لژنەیا هەڤپشك و كۆنڤیسێ فەرمی: ل سەر میكانیزما وەرگرتنا ڤی قەری، تیمەكا هەڤپشك د ناڤبەرا وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا هەرێما كوردستانێ و وەزارەتا دارایی یا حوكمەتا فیدرال بۆ دەمێ چەندین مەهان د دانوستاندن و هەماهەنگیێ دا بوون و ل سەر شێوازێ بڕینا وێ (3%)ێ گەهشتینە ڕێككەفتنەكا فەرمی و كۆنڤیسێ هەڤپشك ئیمزا كرییە.
بڕینا پارەی ژ بەغدایێ ڤە: وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا هەرێمێ دووپات دكەت كو دوور و نێزیك پەیوەندی ب گیرۆبوونا هنارتنا پارەی بۆ سندووقا خانەنشینیێ نینە، ژ بەر كو وەزارەتا دارایی یا فیدرال ژ ناڤەڕاستا سالا بۆری وەرە (2025) مەهانە پتر ژ (26) ملیار دیناران بۆ وی مەبەستی ژ تەمویلكرنا مووچەیێ هەرێمێ دبڕیت، ل دووڤ یاسایێن بەركار ژی دكەڤیتە ستۆیێ وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ كو وی پارەی بێخیتە د ناڤ سندووقا خانەنشینییا ئێكگرتی یا ئیراقێ دا، نەكو هەرێم.
بەرسڤەك بۆ ڕەخنە و تۆمەتان: وەزارەتا دارایی ئاماژە ب وێ چەندێ كرییە كو نەدڤیا د. ڕێبوار ئەگەرێ كێماسییا وەزارەتا دارایی یا فیدرال بێخیتە ستۆیێ حوكمەتا هەرێمێ، ناڤبری هەكە مەبەستا وی بەرگریكرنە ژ مافێ مووچەخۆران، دشێت ل دادگەهێ سكالایێ ل سەر وەزارەتا دارایی یا فیدرال تۆمار بكەت، نەكو وەك پیشەیا خوە یا بەردەوام تبلێن تۆمەتێ بۆ هەرێما كوردستانێ درێژ بكەت.
پێشینەیا ڕۆهنكرنان: وەزارەتا دارایی ئەڤ چەندە ب بیرا خەلكی ئینایە كو هێشتا ل ڕێكەفتی (3ـێ خزیرانا 2025ێ) ب فەرمی ڕۆهنكرنا تمام ل سەر ڤێ دۆسییێ بەلاڤكربوو، و دڤیا ڕەخنەگر ل سەر وان ڕاستییان هشیار بان هەكە ب ڕاستی خەمخورێن مافێن فەرمانبەران و خانەنشینان بانە.
