زارۆکێن مە پاشەرۆژا مەنە
رەحیما بەرواری
رۆژا جیهانییا زارۆیان دەرگەهەکێ سالانە یێ گرنگە بۆ پێداچوونێ ب ڕەوشا زاریکان، و رۆناهی دکەڤیتە سەر مافێن وان یێن دابینکرنا ژیانەکا خۆش و ئارام و خواندن و چاڤدێریا ساخلەمی یا تەمام.
نەتەوەیێن ئێکگرتی رۆژا 20 چریا دووێ ژ هەر سالەکێ وەک رۆژا جیهانیا زارۆیان دیارکریە، کو ل گەل بیرەوەریا پەسەندکرنا ڕاگەهاندنا مافێن زارۆیان ل سالا 1959 و رێککەفتنامەیا مافێن زارۆیان ل سالا 1989 دگونجیت. د هەمان دەم دا، چەندین وەاتێن دی -وەک ئیراق و هەرێما کوردستانێ – ڤێ بیرەوەریێ ل ئیكی حوزەیرانێ وەک نەریتەکێ سالانە ساخ دکەن کو گرنگیێ ددەتە بەلاڤکرنا دلخۆشیێ و پێشکێشکرنا چاڤدێریێ. ئارمانجێن سەرەکی یێن ڤێ رۆژێ ئەڤەنە:
١-ب هێزکرنا پەیوەندیێن نیڤدەولەتی و ئاڵوگۆڕکرنا شارەزاییان بۆ پاراستنا زارۆکینیێ.
٢-بلندکرنا ئاستێ هشیاریێ ب مافێن زارۆیێن زۆرلێکری ل دەڤەرێن شەڕ و هەژاریێ.
٣-وەرگێڕانا قانوونێن نێڤدەوەتی بۆ پێنگاڤێن ب کریار دا کو ژینگەهەکا ئارام بۆ هەر زارۆکەکێ بهێتە دابینکرن.
پایەێن سەرەکی یێن مافێن زارۆکان
مافێن زارۆکان نە بتنێ د دابینکرنا خوارن و ڤەخوارن و جلک و پێدڤیێن رۆژانەنە، بەڵکو لایەنێن دەروونی، جڤاکی و قانوونی یێن توند ژی ب خۆ ڤە دگرن، کو دیارترین خال ئەڤەنە:
١-مافێ خویندنێ: دابینکرنا دەرفەتا خویندنێ بۆ هەر زارۆکەکی بێ جوداهی و ب شێوەیەکێ بێبەرانبەر، دادپەروەر و ب کوالیتیەکا بلند کو شیان و ژیریێ وان گەشە پێ بدەت.
٢-چاڤدێریا ساخلەمی و دەروونی: پاراستنا زارۆیان ژ نەخۆشیان ب رێیا کۆتانێ ئانکو (تلقیح)، دابینکرنا خوارنا ساخلەم و پشتەڤانیا دەروونی بۆ بەرهنگاربوونا نەخۆشیێن ژیانێ.
٣-.پاراستن ژ بنپێکرن و کارپێکرنێ: ڕێگریگرتن ل کارپێکرنا زارۆیان د تەمەنێ بچویک دا و شەڕکرن دژی هەمی جۆرێن توندوتیژی و ستەمکاریا خێزانی یان جڤاکی.
٤-مافێ یاری و دەربڕینێ: دابینکرنا جهێن ئارام بۆ بهێنڤەدان و کەیف و شادی و سەیرانان و گوهداریکرنا بۆچوونێن زارۆیان و هاندانا بەهرەیێن وان.
بەرپرسیارەتیا گشتی بۆ پاراستنا زارۆیان
پاراستنا زارۆیان بتنێ ئەرکێ ڕێکخراوێن نێڤدەولەتی یێن سەرەکی نینە، بەلکو بەرپرسیارەتیەکا پشکدارییە و ژ خێزانێ دەست پێ دکەت ب رێیا پەروەردەکرنا دروست کو ل سەر بنەمایێ دیالۆگ و حەزژێکرنێ بیت و د ناڤ قوتابخانێ ڕا دەرباز دبت کو پێدڤی دکەت ژینگەهەکا سەرنجڕاکێش و دوور ژ توندوتیژیێ(تەنەمر) بیت، تاکو دگەهیتە حوكمەتان ب رێیا دەرکرنا قانوونێن توند بۆ پاراستنا زارۆیان و ئاڤاکرنا جهێن گشتی یێن یاری و خویندنێ کو پێدڤیێن وان دابین بکەن. ل دوماهیێ دبێژین رۆژا جیهانیا زارۆیان بتنێ ئاهەنگەکا دەربازبوویی یان درووشمێن د سالێ دا نینە كو جارەکێ بهێنە بلندکرن، بەلکو رۆژا جیهانیا زارۆیان بیرئێنانەکا بەردەوامە ب بەرپرسیارەتیا مە یا مرۆڤایەتی و رەوشتی بەرانبەر نەوەیێن پاشەرۆژێ. هەر بزاڤەکا ئەڤرۆ بۆ دلخۆشکرنا زارۆکەکێ، فێرکرنا وی و پاراستنا وی بهێتەکرن، وەبەرهێنانەکا ڕاستەقینەیە بۆ ئاڤاکرنا جیهانەکا تژی ئاشتی، ئارامی و گەشەپێدان.
