فێستیڤال و پاراستنا ناسنامـەیا نـەتـەوەیی
ئدریس مەحموود
فێستیڤالا چارێ یا زاخۆ یا جلوبەرگێن كوردی، وەك رووداوەكا ستراتیژی و داهێنەرانە، شیایە ببیتە پرەكا لێكگۆهارتنا رەوشنبیری د ناڤبەرا هەر چار پارچەیێن كوردستانێ دا. ئەڤ راپۆرتە دێ تیشكێ ئێخیتە سەر سیمایێ باژێرێ زاخۆ وەك ناڤەندەكا كۆمكەر، گرنگیا نیشاندانا فۆلكلۆری،و پێشنیارێن زانستی بۆ پێشخستنا فێستیڤالێ بۆ ساڵێن بهێت.
١. زاخۆ وەك ناڤەندا كۆمبوونا چار پارچەیێن كوردستانێ.
زاخۆ ژ مێژە وەك دەروازەیەكێ گرنگ یێ جوگرافی هاتیە نیاسین، بەلێ ئەڤ فێستیڤالە سەلماند كو ئەڤ باژێرە شیانێن وێ هەنە ببیتە ناڤەندا خرڤەبوونا كەلتوری یا هەمی لایێن كوردستانێ.
• ئێكگرتنا كەلتوری: ئامادەبوونا شاند و پشكداران ژ باكور، باشور، رۆژهەلات و رۆژئاڤایێ كوردستانێ، دیمەنەكێ داهێنەرانە ژ ئێكگرتن و تەباهیا نەتەوەیی پێشكەشكر.
• رەهەندێ گەشتوگوزاری و ئابووری: كۆمبوونا هزاران گەشتیار و مێهڤانان ل زاخۆ، بوو ئەگەرێ لایەنەكێ ئەرێنی یێ بازرگانی، گەشەپێدانا كەرتی ئۆتێلان، چێشتخانە، و بازاڕێن خومالی. ئەڤە نیشا ددەت كو زاخۆ یا بەرەڤ قووناغەكا نوو دچیت كو تێدا كولتوور دبیتە كەرەستەیەكێ سەرەكی بۆ بوژاندنا ئابووریا كولتووری.
٢. رەسەناتی و نووخوازی د جلوبەرگ و فولكلۆری دا.
فێستیڤالێ پەیامەكا بهێز یا پاراستنا رەسەناتیێ د ناڤ جیهانا سەردەم دا گەیاند:
• تەوەرێ جلوبەرگان: نیشاندانا جۆراوجۆریا نەخش و رەنگێن جلوبەرگێن كوردی یێن چوار پارچێن كوردستانێ (ژ شێوازێ بەهدینی، سۆرانی، موكریانی، تا كوردیێ باكور و رۆژئاڤا) دەوڵەمەندیا هونەری یا تەونی كوردی دیاركر.
• هونەرمەندێن ناڤدار و فۆلكلۆر: پشكداریا هونەرمەندێن ناڤدار یێن سەردەم و گۆتنا سترانێن فۆلكلۆری، ئەتمۆسفەرەكێ جادوویی بەخشیە فێستیڤالێ. پێشكەشكرنا مۆزیك و سترانێن رەسەن د قالبەكێ سەردەمیانە دا، شیایە نەوەیێ نوو پتر گرێدای رەهەندێن خۆ یێن مێژوویی بكەت.
٣. پێشنیار و ستراتیژی بۆ سالا بهێت (بۆ باشتركرنا فێستیڤالێ و رەواجبوونا زاخۆ)
بۆ ئەوێ چەندێ فێستیڤالا پێنجێ د ئاستەكێ نێودەوڵەتی و ئەكادیمی تر دا بیت، پێشنیار دهێتە كرن ئەڤ خاڵێن خوارێ ل بەر چاڤ بهێنە وەرگرتن:
أ. ل لایەنێ رێكخستن و كولتووری:
1. كۆڕ و كۆنفرانسێن ئەكادیمی: پێشنیار دهێتە كرن ل پەراوێزا فێستیڤالێ دا، كۆنفرانس و پەنەلێن زانستی ل سەر مێژوویا جلوبەرگێن كوردی و فۆلكلۆری ب پشكداریا پسپۆرێن زانكۆیان بهێنە ئەنجامدان.
2. پیشانگەهەكا كاتی یا كەلتوری: ئاڤاكرنا پۆلێن تایبەت بۆ نمایشكرنا كەرەستێن فۆلكلۆری یێن دەگمەن و كۆن یێن هەر چار پارچان، داكو قوتابی و گەشتیار ژ نێزیك ئاشنا ببن.
3. پۆلێنكرن و تۆماركرنا بەڵگەنامەیی: بەرهەمئینانا كورتە فیلم یان پەرتووكەكا وێنەیی یا تایبەت ب چوارەمین فێستیڤالێ، داكو ببیتە سەرچاوەیەكێ مێژوویی یێ پاراستی.
ب. ل لایەنێ ئابووری و گەشتوگوزاری (برەودان ب زاخۆ):
1. بازاڕێ فێستیڤالێ: تەرخانكرنا جهەكێ تایبەت بۆ فرۆتنا كارێن دەستی، جۆتێن كلاشان، خەمل و خەشلێن كوردی، و خوارنێن فۆلكلۆری یێن دەڤەرێن جیاواز، كو ئەڤە دێ داهاتەكێ باش بۆ كاسبكارێن خۆجێیی پەیداكەت.
2. پڕۆگرامێن گەشتوگوزاری یێن پێشوەخت: هەماهنگی ل گەل كۆمپانیێن گەشتیاری ل دەرڤە و ناڤخۆ بۆ ئامادەكرنا بەرنامەیێن گەشتێ بۆ فێستیڤالا زاخۆ، كو گەشتێن شوێنەواری (وەك پرا دەلال) ژی بخۆڤە بگریت.
3. ڕاگەیاندنا دەرەكی و وەرگێڕان: بەلاڤكرنا رووداوێن فێستیڤالێ ب زمانێن جیاواز (عەرەبی، توركی و زمانێن جیهانی) د ڕاگەیاندنان دا، بۆ راكێشانا سەرنجا میدیایێن بیانی و گەشتیارێن دەرڤە.
دەرئەنجام
فێستیڤالا چارێ یا زاخۆ یا جلوبەرگێن كوردی سەركەفتنەكا مەزن بوو د چەسپاندنا پێگەهێ رۆشنبیری یێ زاخۆ دا. باژێر بەر ب قووناغەكا گەشتر یا گەشتوگوزاری و ئابووری پێنگاڤان دهاڤێژیت. ب جێبەجێكرنا پێشنیارێن زانستی و بەرفرەهكرنا لایەنێ بازرگانی و ئەكادیمی یێ فێستیڤالێ د سالا بهێت دا، زاخۆ دێ بیتە پایتەختێ كولتووری و ناسنامەیا نەتەوەیی، و رەواجبوونا وێ دێ گەهیتە ئاستەكێ بەرزتر.
