لۆی فۆلەر.. ئەو ژنا ڕۆناھیا شانۆیێ کرەیە جادۆ
بینەر محەمەد
دەمێ ئەم دچینەپێش شانۆگەریەکێ، ئەم تەماشای ئەکتەران دکەین، لێ کێم جاران هزر د وێ ڕۆناھیێ دا دکەین یا کو دیمەنی دکەتە تشتەکێ ئەفسانەیی. د مێژوویا هونەری دا، چ کەسان ل سەر ڕۆناھیێ و وێ سیبەرا ل سەر دەپێ شانۆیێ وەک ژنا ئەمریکی «لۆی فۆلەر» ێ داهێنان نەکردینە. ئەو نەک تەنێ نمایشکار بوو، بەلکو داهێنەر و ئەندازیارا یەکەمین شۆڕشا ڕۆناھیا شانۆیێ بوو.
* کیمیاگەرێ ڕۆناھیێ (The Wizard of Lights):
ل وی سەردەمێ کو کارەب تشتەکێ نوی بوو د شانۆیان دا، لۆی فۆلەر د ژوورا خۆ دا تاقیکرن ل سەر توخمێن کیمیایی و فۆسفۆری کرن داکو ڕەنگێن نوی یێن ڕۆناھیێ داهێنیت. وێ ئێکەم جار فلتەرێن ڕەنگاوڕەنگ یێن شیشەیی چێکرن دا کو ڕۆناھیا ل سەر شانۆیێ بگوهۆڕیت بۆ ڕەنگێن شین، زەر و سۆر یێن کو بەری هینگێ کەسێ نەدیتین.
* تەکنیکا سیبەر و شویشەیان:
فۆلەرێ ل ژێر دەپێ شانۆیێ دەرگۆشێن شویشەی چێدکرن و ڕۆناھیێ ژ خوارێ بۆ سەری دهاڤێژیت، ئەڤە ژی شێوازەکێ گەلەک غەریب بوو د وی سەردەمی دا. وێ جلکێن مەزن یێن ژ ئاوریشمی چێدکرن، و دەما د لڤی، ڕۆناھی ژ لایێن جودا ڤە ل سەر لاشێ وێ دکەفت، ب شێوەیەکێ کو بینەری هزر دکر ئەو نە مرۆڤە، بەلکو بەلاتینکەکە، یان ئاگرەکێ گەشە ل سەر دەپێ شانۆیێ دسۆژیت.
* پاراستنا داهێنانان ب یاسایێ
چونکی کارێن وێ گەلەک د غەریب و سەرنجڕاکێش بوون، زۆربەیا شانۆکاران هەول ددا تەکنیکێن وێ بدزنک. لەوا فۆلەر بوو ئێکەم ژن د مێژوویێ دا کو داهێنانێن خۆ یێن ڕۆناھیا شانۆیێ ب شێوەیەکێ فەرمی د یاسایێ دا تۆمار بکەت (Patent) دا کو چ کەس نەشێن کۆپی بکەن، وێ دگۆت: «ڕۆناھی زمانێ منە، و ئەز ناهێلم کەس زمانێ من بدزیت».
* کاریگەریا وێ ل سەر هونەری
خانما فۆلەر سەلماند کو ڕۆناھیا شانۆیێ تەنێ بۆ وێ چەندێ نینە کو دیمەن ڕووهن ببیت، بەلکو ڕۆناھی ب خۆ ئەکتەرەکێ سەرەکی یە د لڤینێ دا. وێ کاریگەری ل سەر مەزنترین هونەرمەندێن جیهانێ و دەرھێنەرێن کو پاشان هاتین هەبوو، چونکی وێ فەزایێ شانۆیێ ژ چوارچۆڤەیەکێ تەسک گوهۆڕی بۆ جیهانەکا ئاشۆپی یا تژی ژ ڕەنگ.
ل دویماهیێ من دڤێت بێژم کو.
لۆی فۆلەر ژنەکا یاخی بوو، وێ زانست د خزمەتا هونەری دا نواند، وێ نیشا مە دا کو دەپێ شانۆیێ بێی ئەندازیارییا ڕۆناھیێ جهەکێ مری یە، و ڕۆناھی ئەو تشتە یا کو روحێ ددەتە هەر نمایشەکێ و نماییشکەرەکێ…
