بژاره، ههڵبژارتن، دهستهبژێر
د سالار عوسمان
ل ناڤبهرا ههر سێ چهمكێن: (بژاره ـ أختیار) و (ههلبژارتن ـ أنتخابات) و (دهستهبژێر ـ نخبه)، پهیوهندیهكا فهلسهفیی یا كوور ههیه، بهحسكرنا وان د دهرفهتهكا ئاوا دایه، ژ وانا ژى حهقێ وێ كووراتیێ نادهن، لێ ئهگهر تهنێ ژ ڕوویێ سیاسی ڤه ژێ بدهن، دبیت بێژین: بژاره ل دهسپێكێ گفتوگۆیه ل گهل خوه و بڕیارێ و ههم دیسا پهیوهندیێن وان د ناڤبهرا خوه و بڕیارێ دا، ههلبژارتن بهرپرساتیا خوهیه د گهل ئهوێن دیتر دا و دهستهبژێر ژى ئهون، كو ڕابهرایهتیا كلتووری ئهوێ پرۆسا ئاڵۆز دكهن، كو دووماهی جار ڕێخستنا ژیانا ههموویان لێ بهرههمدهێت.
ئهڤ چهمكانه ل كوردستانێ باش نههاتینه رۆهنكرن، مه ههمووان ژى خهمسارى تێدا كریه، ب تایبهت ئهوێن ڕێبهرایهتیا كلتوورێ سیاسی دكهن، واته دهستهبژێر، خوه ههقه ههر ب رهخ وێ بهحسكرنێ ڤه بیت، بپرسین: ئهرێ دهستهبژێر ههس، ئهگهر ههس ل كێنه؟..دیسا دبێژینهڤه پهیوهندیهكا فهلسهفیی یا كوور د ناڤبهرێ دا ههیه، ئاخر كو بژاده یا ساخلهم بیت، ههڵبژارتن ژ سۆز دووردكهڤیت و پتر دبیته پرۆسهیهكا ئهقلانی، بهلێ ژلایێ مهڤه ئهگهر تهمام پێچهوانه ژى نهبیت، نێزیكى پێچهوانهیێ یه، ئهرێ ئهو نینه دبینین، ل بهر وێ بژاردهیا ساخلهم نینه، واته خوه د بڕیارێ ژى دا زۆر جاران دروست نینه، لهورا ههلبژارتن پڕه ژ سۆز و ههڵچوونێ و هندی كهڕهدێ ل سڤكاتیێ ژى تێدهپهڕینێت و نێزیكى شهڕى دبیت!، كهواته دبیت دهستهبژێر دهست ب وێ ڕێبهرایهتیكرنێ بكهت!..
بژارده ههم چێژه ههم ژى بهرپرسیایهتی یه، چێژه د حالهتێ ئیكێ دا و بهرپرساتیى یه ژى د حاڵهتی دوویێ دا، واته ئهو دهمێ دبیته ههلبژاتن، كهواته ل دووڤ وێ تێگههشتنێ، ههلبژارتنا حزبهكێ سهرهتا پرۆسهیهكا تاكی یه، لێ دووماهیێ دبیته ههموو، ب واتایهكا دیتر، تو: تاك بڕیار ددهی، بهلێ چارهنڤیسێ ههمووان دئێخیته دهستێ ئهوێن دیتر، ئهوێن دیتر ئهو حزبا تو ههلدبژێرى.
ههلبژارتن دبیت ببێته كلتوور، واته دڤێت ئهقلانیهتێ بكهت، بێگومان ئهوێ چهندێ دكهت، چونكی ئهم دزانین كوردستان و ناڤچه ژى ژینگهههكا سیاسیی سۆزێن هنده ئهقلیێ بن، لهورا ژى مرۆڤێ كورد ژى بۆ خۆیه، واته پتر ژ سۆزا خوه بهرخورد دكهت، قهبوول دكهت و رهت دكهتهڤه، ستایشێ دكهت و ڕهخنێ دگریت، ستایش حهتا ئاستێ نهمهعقوول و ههم دیسا ڕهخنه ژى حهتا ئاستێ نه مهعقوول، كهواته مه پێویستی ب وهسیهتێ ههیه، وهسهیهت كهس نادهت نهگریت و ههموو ههقهك ژى نهئێخته ب تنێبوونێ و ئێك باوهشهیه!..
د ڤێ ههڤكێشێ دا، كو ههڤكێشهیهكا ب بها یا فرهئالۆزه، دڤێت دهستهبژێر، تایبهت دهستهبژێرێ سیاسی كوردستان دوگمهیا كراس كێم بكهنهڤه، واته دبیت سینگێ وان فرههتر بكهن و پتر بهرگهگر بن!.. سیاسیێ سهركهفتى ئهو سیاسی یه، كو ب سینگفرههى و بهرگهگرن، پهنجهرا ههڤسویان دبینن و تهنیێ د باخچا ماڵێن خوه دا سهح ناكهنه گولا، كهواته ل ههر پهنجهرهكێ دبینین و ل ههر باخچهیهك گولێن دیتر ژى ههنه!..
پشكهكا زۆرا گرفتێن بهشهریهتێ ب گفتوگۆیێ چارهسهر كرینه، ل ڤێره، واته ل كوردستانێ گفتوگۆ یا كێمه، ههكه ههشبێ باش و ساخڵهم بهڕێڤه نهچیت، بۆیه تێگههشتن و تێكگههشتن كێمه، ههر ئهڤه یه ژى بوویه هۆكاری وێ چهندێ، كو پشكهكێ زۆرێ گرفتهكان وهك خوه بمینێتهڤه و بگره هندهكان ژى كهلهكهیان كریه و ئاڵۆزكاون ب سهر ئێكتر دا!..كی چارهسهریان دكهت؟!.. بێگومان ئهوێن د سیاسهتێ دا ئهوان ژى دبینن، واته ئهو سیاسیێن باوهریا وان یا كوور، واته قهناعهتا تهمام ب وێ ڕاستیا فهلسهفی ههیه ههیه، كو د پهنجهرێن دیتر ژى دا ببینین ههس و له باخچێن دیتر ژى گوڵ ههس!..
