خوهنیشادانێن عیراقێ ل ناڤبهرا ههلویستێ حوكمهتێ و رایا گشتى
رێژین نهێلى
خوهنیشادانێن دهڤهرێن عیراقێ، باشۆرێ عیراقێ بۆ ههیاما پتر ژ دو حهفتیانه دبهردهوامن و چهند دچیت گهرمتر لێدهێن و گهر ئهڤ شێوازه بهردهوام بیت، دوور نینه عیراق بشێت ب ساناهى كونترۆلێ ل سهر رهوشێ بكهت. ئهڤه ژى ههمى ژبۆ سۆزێن نهراست و نهگرنگیا حوكمهتا عیراقێ ب داخوازى و مافێن خهلكێ وێ دزڤریت ههروهكى ل دهمێ هاتنا تیرۆرستێن داعش ل دهمێ هێرشا ل سهر مووسل و پارێزگهها نهینهوا، كو ب هزاران ههڤوهلاتیێن كورد و شهبهك و كریستیان و شیعه كهفتنه دهست داعشێ، ئهڤجا خهمساریا حوكمهتا عیراقێ یاكو تانوكه نهشیاى تشتهكێ ل چارهنڤیسێ وان رهڤاندى و قوربانیان بزانن یان ئامارهكا دروست بهلاڤبكهن، ئهڤه و زێدهبارى نهبوونا خزمهتگوزارى و ئاڤهدانیێ بۆ ناڤچهیێن عیراقێ تایبهت یێن، ل سهر دهستێ داعشێ هاتینه وێرانكرن كو خهلكێ وێ ژبلى قوربانیدانێ تووشى زیانێن مهزنێن دارایى بوون، بۆ ئهڤێ چهندێ ژى پێدڤى ب پارهیهكێ دیاریكرى ههبوویه ژبۆ دوباره ژیانێ لێ بهنه سهرى، لێ حهتا نوكه حوكمهتا عیراقێ نهشیایه ئێك خانى ژى بۆ وان لێقهومى و قوربانیان ئاڤابكهت. ئهوا حهتا نوكه هاتیهكرن ژى بهلكو ب هاریكاریا رێكخراوێن نێڤدهولهتى و هندهك ناڤچهیان بوویه، كو پێداویستیێن دهسپێكى بۆ تهرخانكرنه. ئهڤجا ئهڤ رژیانا ل سهر جادده و كۆلانێن باشۆرێ عیراقێ دروستبووى، ههموو ژبۆ وێ بێ خهمى و سۆزێن نهراست یێن حوكمهتا بهغدا دزڤریت، سهرهراى هندێ كو ههموو بۆدجه د دهستێ وێ حوكمهتێ دایه و داهاتێ سالهكێ یێ عیراقێ كو دبیته 140 ملیار و نهشیابن 4 چار دهمژمێرێن دروست كارهبێ بۆ خهلكێ خوه بهردهن، ئهڤه ههموو ئهگهرن كو ههڤوهلاتیێن عیراقێ بهردهوامیێ ددهنه خونیشادانێن خوه. لێ بلا ل بیرا مهنهچیت كو گهلهك دهم بسهرڤهنه چوویه دهمێ حوكمهتا عیراقێ دهست ب برینا بۆدجا حوكمهتا ههرێما كوردستانێ و كێمكرنا مووچهیێن وان كرى و بووینه ئهگهرێ گرتنا هند رێك و بهندهران و رێكێن ئاسمانى… ب ههموو شێوان بۆ هندێ ئهو باوهرى و ئاڤهدانیا ل كوردستانێ ههى نههێلن و بێ باوهریێ د ناڤ خهلك و حوكمهتا ههرێمێ دا دروست بكهن. لێ خوهشبهختانه رهوش بن كونترۆلى دهرنهكهفت و ئهگهر وهكى وان ڤیاى ژى دروست ببیت ههر زوو ژناڤچوو، چونكو حوكمهتا ههرێمێ خودان پێگهههكێ ب هێزه نهبهس ل سهر ئاستێ ناڤخوهیێ، بهلكو ل سهر ئاستێ دهرڤه ژى و جیهان شانازیێ ب وێ دپلۆماسیهتا ل دهف سهرۆكێ حوكمهتا ههرێما كوردستانێ ؛نێچیرڤان بارزانى؛ دبهت. ژبهر كو ههر زوو شیا ب وى داهاتێ كێم یێ ل بهردهست و شهفافیهت د دانا مووچه و نههێلانا بندیواران و… بهردهوامیى بدهته خزمهتگوزاریێن ههڤوهلاتیان و ئاڤهدانیێ و رهوش كونترۆلكر و بهر ب باشتر ژى بر. ئهڤجا ئهو حوكمهتا عیراقێ یا ل دهمێ بهتهنگیا ڤیاى ب هێجهتا دادوهریێ ل دهف خوه و پاراستن و ئاڤهدانیێ مایتێكرنێن نهرێنى ل سهر كوردستانێ بكهت، بلا نوكه بشێت ب دروستى وێ چهندێ بۆ خهلكى َخوه بكهت كو رۆژانه یێن قوربانیێ د ڤان خونیشادانان دا ددهن بۆ هندێ كویێ داخوازا مافێ خوه دكهن. لێ ئاریشا حوكمهتا عیراقێ/ بهغدا ئهوه كو نوكه ژى وێ دهستههلاتهكا ڤهشارتى ههیه، ئهو ژى دهسههلاتا دهرهكى یه یا عیراقێ برێڤهدبهت. ئهڤجا ئهڤ سیستهمێ نوكهیى َعیراق ل سهر رێڤهدچیت خهلك ل خوه بێ باوهركریه و دیسا ڤى سیستهمى دێ كارتێكرنهكا بهرچاڤ ل سهر پرۆسا پێكئینانا حوكمهتا نوو ههبیت و ل دووماهیێ ژى دێ ههر حوكمهت هێته پێكئینان، چونكو مومكن نینه ههلبژاردن بهێنه ڤه دوبارهركرن.
