پێشبینیا چارەنڤیسێ ئیراقێ پشتی ب داویهاتنا شەڕی

پێشبینیا چارەنڤیسێ ئیراقێ پشتی ب داویهاتنا شەڕی

1

مستەفا مەلا سەلیم ئاكرەیی

هەر ل دەسپێكا شەڕێ د ناڤبەڕا ئەمریكا و ئسرائیل ل گەل ئیرانێ، هەرێما كوردستانێ هەلوەستەكێ بێلایەن وەرگرت كو پشكداریێ تێدا نەكەت؛ داكو هەرێم نەبیتە گۆڕپان شەڕی و ئەجیندەیێن دەرەكی هەڤڕكیێن خۆ تێدا ئێكلا بكەن، هەر وەسا ئەڤ چەندا ب سەر ڕۆژئاڤا دا هاتی و پاشی ئەمریكا دەستبەردایی كوردێن رۆژئاڤا بوو، ئەڤ رێككەفتنا نهۆ ل رۆژئاڤا چێبووی نە ب هنێر و گڤاشتنا دەولەتێن زلهێزبوو، بەلكی ب هنێرا ئێكڕیزییا كوردان بوو كو كوردێن هەر چار پارچەیێن كوردستانێ هاریكاربوون و پشتەڤان بوون ل شەڕێ د ناڤبەرا هەسەدە و ڕژێما سووریا نهۆ، ئەڤ ڕەنگدانەڤە و گڤاشتنەكا ب هێز و كاریگەر بوو ل سەر جڤاكا نیڤدەولەتی و حوكمەتا نهۆ یا سووریا كو پاپەندبن ب وێ رێككەفتنا د ناڤبەڕا وان دا دروستبووی، لەوما دبێژم ئەڤ هەلوەستێ سەرۆك بارزانی و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ؛ بێگومان د بەڕژەوەندییا مللەتێ كورد دا بوو، بۆ پاراستنا هەرێمێ ل هەر مەترسییەكێ، لێ جهێ داخێ یە هندەك لایەن و گرۆپێن شیعە و دەرچووی ژ یاسایێ ل بەر كەرب و كینا خۆ ڕابوون ب درۆن و مۆشەكان؛ هەرێما كوردستانێ بومبەبارانكرن كو هەتا نهو ژی دبەردەوامن، لێ دڤێت ئەم كورد تشتەكی بزانیین كو هەتا پارتی و سەڕۆك بارزانی هەبیت پشت ڕاستبن هەرێما كوردستانێ دێ یا پاراستی بیت، هەلبەت هەتا نهۆ شەڕ یێ د گەرمەگەرما خۆ دا و ب داوی نەهاتییە، لێ ل دویڤ وێ هەڤكێشێ و نەخشەیا ئەمریكا بۆ خۆ داڕێژتی وەسا دەرنەچوو، هەروەسا ئەمریكا باوەر نەكر كو ئیران ب ڤی ئاویی دێ بەرخۆدانێ كەت و بەرگریێ ژ خۆ كەت، بەلكێ ئەمریكا وەسا هزردكر وەكی فەنزۆیلا ڕێبەرێ ئیرانی و هندەك سەركردەیێن وان دێ كوژیت و خەلكێ ئیرانێ دێ ڕابیتە سەرخۆ و سەهلدانێ كەت، لێ وەسا دەرنەچوو، چونكو نهو ئیران نە ب تنێ شەڕێ مریكا و ئسرائیلێ دكەت، بەلكی یا شەڕێ چەندین دەولەتێن كەنداڤێ دكەت و بێ ترس یا ل هەمی سازیێن ئابووری و لەشكری ددەت، نهۆ د ڤی شەڕی دا ئسرائیل هاتییە ئیفلیجكرن ل ئەنجامێ بوردۆمانكرنا تەڤایا باژێرێن ئسرائیلێ ژ لایێ ئیرانێ ڤە، چونكی پشتی گرتنا بەندەرا هورمز نەهاریكاریێن لەشكری و نە ژی كەلوپەلێن خوارنێ دگەهنە ئسرائیل. هەر وەسا هەمی بالەفرخانەیێن وان ژلایێ ئیرانێ ڤە یێن هاتینە وێرانكرن، تنێ وان شیانێن فرۆكەیێن جەنگی یێن هەیی ئەوێن ل شوین خۆ ڕادبن، ب هەرحال ئەگەر ئەمریكا و ئسرائیل شكەستن د ڤی شەڕی دا ئینا، بێگومان رۆسیا و چین و كوریا باكور و ئیران دێ سەركەڤن و پتر شاپەڕێن خۆ یێن وزەیێ و پەترۆلێ و ئابووریا گشتی و بازرگانی ژبلی ڕۆژهەلاتا ناڤین بەلكی تا ئورۆپا ژی دێ بەلاڤكەت و كونترۆل كەت، لێ ئەگەر ئەمریكا و ئسرائیل ل گەل شەڕێ ئیرانێ سەركەفتن ب دەستڤەئینا، ب دیتنا من هینگی ل دەسپێكێ وەك پێنگاڤا ئێكێ و ل دویڤ نەخشەیا نوی یا ڕۆژهەلاتا ناڤین كو دەمەكە ئەمریكا و ئسرائیلێ دارشتی، ئیران دێ هێتە پارچەكرن بۆ چەند هەرێمەكان؛ هەر وەسا دەولەتا ئیراقێ ژی دێ هێتە پارچەكرن و ژناڤبرن ئانكو ئێدی چ دەولەت نامینن ب ناڤێ ئیراقێ، بەلكی دێ هێتە دابەشكرن ل سەر سێ هەرێمان «هەرێما سوننە مەزهەب دێ چیتە ب سەر دەولەتا سووریا ڤە؛ هەر وەسا هەرێما شیعە ل گەل ئەحواز دێ بنە هەرێمەكا فدڕالی ب سەر ئیرانێ ڤە، چونكو دەڤەرا ئەحواز تنێ ١٢٠كم ل باژێرێ بەسرە یا دویرە، هەروەسا ئەو باژارێن دی ژی وەك كۆت، عومارە، زیقار و ناسرییە و سەماوە، تا دگەهیتە نەجەف و كەربەلا؛ بەهرا پترێ شیعە مەزهەبن، لێ هەرێما كوردستانا باشور بەرژەنگ وەسا دیاردبن دێ بیتە دەولەتەكا كۆنفدرالی كوردستان.

کۆمێنتا تە